Оваа недела претставници на различни палестински групи треба да отпатуваат во Москва на разговори за војната меѓу Израел и Хамас, но и за други блискоисточни теми во рамките на т.н. „интрапалестински дијалог“.
Рускиот заменик-министер за надворешни работи Михаил Богданов за руската државна новинска агенција ТАСС изјави дека на конференцијата, која започнува на 29 февруари и трае два или три дена, ќе учествуваат од 12 до 14 палестински организации.
Ова ги вклучува претставниците на политичкото крило на Хамас, палестинскиот исламски џихад, потоа Фатах – политичката организација која управува со окупираниот Западен Брег – и Ослободителната организација на Палестина, ПЛО, која е чадор организација на палестинските групи.
Различни групи заземаат различни позиции за теми како што е признавањето на Израел како држава. ПЛО, предводена од Фатах, го призна Израел во 1993 година, делумно во замена за можна палестинска држава. Хамас, кој не е дел од ПЛО, со години го отфрла ова, иако неговата реторика неодамна омекне.
Во минатото имаше и насилство меѓу палестинските групи. Откако Хамас победи на изборите во Појасот Газа во 2006 година, не успеа да постигне договор за поделба на власта со поумерениот Фатах и почнаа судири. Фатах на крајот го напушти Појасот Газа, оставајќи го Хамас на власт и сега на чело на Западниот Брег. Тамошните власти на Фатах се нарекуваат Палестинска управа или Палестинска управа (ПА).
Обединет палестински фронт
Ова не е првпат да се размислува за формирање обединет палестински фронт. Руслан Сулејманов, независен руски експерт за Блискиот Исток со седиште во Баку, за ДВ вели дека и претходно имало посредување меѓу различни групи. „Но, тие никогаш не дадоа резултат.
Сулејманов вели дека Русија нема никаков конкретен план и дека „особено за појасот Газа би било неопходно да се воспостави посредување и да се одржуваат добри контакти и со Израел и со паравоеното крило на Хамас во Газа“.
Тој смета дека во пресрет на претседателските избори во Русија, Кремљ сака да покаже дека има геополитичко влијание и на Блискиот Исток. Русија избира нов претседател во средината на март. Но, нема сомнеж дека Владимир Путин ќе победи. „Разговорите во Москва навистина ќе бидат само дијалог заради дијалог“, додаде Сулејманов.
Овој став го дели Хју Ловат, висок експерт за политика во Програмата за Блискиот Исток и Северна Африка во Комитетот за надворешни односи на ЕУ. „Рускиот самит е начин да се покаже дека Русија има дипломатски капацитет да одигра практична улога во поддршката на палестинското национално единство“, изјави Ловат за ДВ. Сепак, тој додава дека претходните преговори за помирување, кои се водеа во Москва, Алжир и Каиро, „исто така не успеаја да доведат до траен договор и помирување на ривалите“.
Раскол во палестинските редови
„Несогласувањето меѓу палестинските групи вклучува длабоки политички разлики поврзани со мировниот процес и националната стратегија за ослободување, како и технички прашања поврзани со тоа како да се вратат институциите на палестинската управа во Газа“, рече Ловат.
Хамас, кој е класифициран како терористичка организација од Германија, ЕУ и САД, владее со Појасот Газа од 2007 година. Секое идно повоено сценарио кое ќе ја врати палестинската управа во Газа и политички ќе го интегрира Хамас на окупираниот Западен Брег ќе мора да се заснова на некаков договор меѓу Хамас и палестинската управа, изјави Ловат за ДВ.
За палестинскиот премиер Мохамад Стајех, тоа е една можност. Тој им рече на новинарите на неодамна одржаната Минхенска безбедносна конференција дека Хамас е составен дел од палестинската политичка арена. „Тие мора да влезат на нашата политичка агенда. Нашиот став е многу јасен. Две држави во границите од 1967 година – по мирен пат. Палестинците треба да бидат под еден покрив“, вели Стајех.
Но, има одредени проблеми со таа идеја. Некои земји изјавија дека Хамас не треба да игра улога во управувањето со палестинските територии по завршувањето на конфликтот. Израел е особено против тоа. Исто така, тешко е да се предвиди како тврдокорната позиција на Хамас за признавање на Израел ќе се усогласи со позицијата на ПЛО која веќе го призна Израел.
За Русија, дури и ако состанокот не донесе напредок, континуираната поделба меѓу Палестинците не мора да биде негативен исход. Самитот ќе помогне да се зајакне идната улога на Русија на Блискиот Исток.
Русија како посредник на Блискиот Исток
Со години, Русија успеваше да одржува блиски врски со Израел, и покрај тоа што негуваше добри односи со еден од регионалните противници на Израел – Иран. Откако Русија ја нападна Украина во февруари 2022 година, односите се влошија кога израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху не ја поддржа руската инвазија и откако илјадници Руси и Украинци избегаа во Израел.
Сепак, аналитичарот Сулејманов смета дека Русија „не може да си дозволи да го изгуби Израел“, имајќи предвид дека заедницата на руски јазик е најголемото малцинство во оваа земја, откако речиси милион луѓе од еврејско потекло имигрирале во Израел по распадот на Советскиот Сојуз. Унија на почетокот во деведесеттите години на минатиот век.
Исто така, односите меѓу Русија и Иран се подобрени. Познато е дека Иран го поддржува не само Хамас, туку и Хезболах во Либан, туку и ирачките паравоени групи и Хутите во Јемен – на еден или друг начин. Сите тие ги сметаат САД и Израел за нивни непријатели.
Русија долго време одржува врски со палестинските милитантни групи, а нејзините контакти со Хамас веќе доведоа до одреден успех. Во октомври, рускиот заменик-министер за надворешни работи и специјален пратеник на Путин за Блискиот Исток Богданов на политичките претставници на Хамас во Катар им предаде список на киднапирани Израелци со руско потекло или оние со двојно државјанство и побара нивно ослободување.
На 26 ноември, Хамас ослободи 14 Израелци, меѓу кои и Рони Кривои, Израелец со руско потекло, како дел од примирјето постигнато со посредство на Катар и САД. Како што забележа тогаш Вашингтон пост, Рони Кривои беше „првиот возрасен маж со израелски пасош што беше ослободен, иако размената вклучуваше главно жени и деца“.
(TBT, DW)
