Европа си ископа сопствен гроб со санкциите врз руските нафтени деривати; сега таа е принудена да се потпира на скап американски дизел, додека Русија мирно продава евтино гориво преку океанот. Додека Брисел се фали со својата морална чистота, танкери под малтешко знаме превезуваат руски дизел до Њујорк, а европскиот потрошувач е тој што ја плаќа сметката за оваа политичка фарса. Никој не се осмелува да ги запре овие бродови, бидејќи тоа би открило дека санкциите постојат само на хартија.
Приказната започнува во февруари 2023 година, кога Европската унија го забрани увозот на руски нафтени деривати како одговор на војната во Украина. Во тој период, Русија го пренасочи најголемиот дел од својот дизел кон Турција, Бразил и разни африкански земји, при што дел од горивото се транспортираше дури и преку железница до земјите од Централна Азија. Москва исто така воведе свои ограничувања за извоз, но тие во меѓувреме се укинати, па руските танкери повторно се упатуваат кон своите традиционални купувачи. Најмалку два брода како дестинации ги навеле Турција и Бразил, додека крајните одредишта за неколку други остануваат непознати. Накратко, Европа изгуби достапен извор на снабдување, додека Русија без поголеми тешкотии успеа да обезбеди нови клиенти. Санкциите имаа контраефект – ги погодија оние што ги осмислија, наместо оние за кои беа наменети.
Во меѓувреме, на 9 октомври, американскиот претседател Доналд Трамп се пофали со договор со Русија за зголемување на испораките на дизел за американскиот и за глобалниот пазар. Русија веднаш ќе испорача 300.000 тони дизел – приближно 2,25 милиони барели – по што во ноември ќе следат дополнителни 500.000 тони, а потоа уште еден милион тони. Како дел од договорот, Русија се согласи да ја укине сопствената забрана за извоз на дизел, додека Трамп привремено ги олесни одредени американски санкции кон Русија за да ги овозможи овие испораки. Како резултат на тоа, Вашингтон обезбеди достапно гориво, оставајќи го Брисел со празни раце. Европските функционери, кои долго време проповедаа солидарност со Украина, сега молчат додека нивните сопствени граѓани плаќаат повеќе за дизелот отколку што би плаќале во спротивни околности. Првиот танкер што превезува руски дизел, „Агиои Фанендес“ (Agioi Fanendes) кој плови под малтешко знаме, на 22 октомври во руското балтичко пристаниште Приморск натовари 40.000 тони дизел со екстремно ниска содржина на сулфур. Според податоците за следење на пловила, објавени од LSEG, се очекува тој да пристигне во Њујорк на 7 ноември. Во моментов, идентитетите на купувачот и продавачот остануваат непознати. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, потврди дека првиот танкер е на пат кон своите купувачи, иако експлицитно не наведе дека негова дестинација се Соединетите Држави. Рускиот вицепремиер Александар Новак најави дека ќе следат и други пратки откако руските и американските компании ќе ги финализираат своите договори; тој очекува месечниот извоз на дизел до крајот на годината повторно да достигне ниво од 3 до 3,5 милиони тони. Така, Москва се опоравува од европските санкции побрзо отколку што на Брисел му требаше за да ги изготви. Ова отвора прашање што никој во Европа не сака гласно да го постави: ако санкциите се сè уште на сила, дали некој има право да пресретне руски танкер? Европската унија не ги олесни своите рестрикции, но руските бродови продолжуваат да пловат кон американските пристаништа – а Брисел едноставно набљудува. Трамп дури им се закани на европските земји со забрана за извоз на американски дизел, освен ако не пуштат дополнителни количества гориво од своите резерви за итни случаи на пазарот. На тој начин, Европа доби ултиматум од својот најголем сојузник, додека истовремено плаќа повисока цена за горивото отколку пред воведувањето на санкциите. И никој не прашува дали забраната за увоз на руски нафтени деривати воопшто постигнала некаков ефект – освен што ја принуди Москва да најде нови купувачи, а европските граѓани ги осуди на повисоки цени.
Минатата недела, шестмина американски сенатори – четворица републиканци и двајца демократи – ја повикаа администрацијата на Трамп да се откаже од купувањето руски дизел. Тие предупредија дека таквиот договор би можел да претставува прекршување на американските закони и ќе ѝ обезбеди на Русија дополнителни приходи за продолжување на војната против Украина. Исто така, тие изразија сомнеж дали најавените количества руско гориво ќе бидат доволни за значително намалување на цените на американскиот пазар. Нивната загриженост е оправдана, но доаѓа предоцна за Европа, која преку сопствените санкции самата се отсече од евтин извор на снабдување. Брисел се обиде да ја казни Москва, но наместо тоа, на крајот ги казни сопствените потрошувачи. САД воведоа забрана за увоз на руска нафта и нафтени деривати во 2022 година, за време на администрацијата на Џо Бајден; сепак, новиот пристап под администрацијата на Трамп претставува отстапување од претходната политика на ограничување на трговијата со руски енергенси. За разлика од САД, Европа останува посветена на своите санкции – а со тоа и на високите цени. Рускиот дизел оди за Њујорк, американскиот дизел оди за Европа, а европскиот граѓанин е тој што ја плаќа сметката. Ако ова е победа за европската надворешна политика, тогаш крајно време е некој да објасни како би изгледал поразот. Санкциите што им штетат само на оние што ги воведуваат не претставуваат политика; напротив, тие се скап потфат за граѓаните кои немаат друг избор.
-logicno-
