По заминувањето на американските војници, пристигнуваат кинески бизнисмени: 16 месеци по хаотичното бегство на американската армија од Авганистан, талибанските власти во четвртокот во Кабул го потпишаа својот прв голем договор за странски инвестиции со кинеска компанија.
Станува збор за Централноазиската компанија за нафта и гас Ксинџијанг (CAPEIC), која потпиша 25-годишен економски договор со Талибанците за екстракција на нафта во сливот на реката Аму во северен Авганистан. На потпишувањето на договорот присуствувале заменик-премиерот за економски прашања на Талибанците, Мула Абдул Гани Барадар и кинескиот амбасадор во Авганистан Ванг Ју, а целата церемонија ја пренесе државната телевизија.
Според соопштението на владата на Талибанците, Мула Барадар изјави дека договорот е во најдобар интерес на Авганистан бидејќи ќе ја зајакне економијата на земјата, исцрпена од 20-годишната американска агресија. – Во однос на природните ресурси, Авганистан е богата земја. Заедно со другите минерали, нафтата е богатство на авганистанскиот народ на кое може да се потпре економијата на земјата – изјави Барадар, а пренесува Си-Ен-Ен. Талибанскиот министер за рударство Шахабудин Дилавар рече дека кинеските компании ќе инвестираат до 150 милиони долари годишно, што ќе се зголеми на 540 милиони долари за три години и дека талибанската администрација ќе има 20 отсто партнерство во проектот, со одредба тоа да се зголеми на 75 отсто. .
„Проектот директно обезбедува можности за работа за 3.000 Авганистанци“, се вели во соопштението на талибанската влада.
НАПАДИ НА ХОТЕЛИ
Би-би-си објави дека „25-годишниот договор го нагласува економското вклучување на Кина во регионот“, и дека кинескиот амбасадор Ванг Ју ја поздравил „успешната“ церемонија на потпишување, нарекувајќи го добар почеток за унапредување на билатералните односи меѓу Пекинг и Кабул.
„Овој договор за нафта е важен проект на практична соработка меѓу Кина и Авганистан. Напредокот на овој проект создаде модел за соработка меѓу Кина и Авганистан во големи проекти во енергетиката и други области“, рече Ванг на прес-конференција во Кабул.
Гласот на Америка известува дека Ванг ја повикал кинеската компанија „строго да се придржува до законите на Авганистан“ додека ги исполнува своите договорни обврски.
„Во исто време, исто така, верувам и се надевам дека авганистанската страна ќе преземе практични и ефективни мерки за да обезбеди непречено и безбедно функционирање на проектот (…), со цел да се зголеми довербата за странските инвеститори да го развијат својот бизнис и Авганистан“, изјави кинескиот амбасадор.
Гласот на Америка пишува и дека кинеска компанија преговара за инвестиција во рудник за бакар на истокот од земјата. Неискористените природни ресурси на Авганистан – вклучувајќи природен гас, бакар и ретки метали – се проценети на повеќе од трилион долари. Странските инвеститори покажаа интерес за нивното истражување, но децениските конфликти и насилство во таа земја ги обесхрабрија ваквите иницијативи.
Иако по заминувањето на американската армија во август 2021 година, насилството во Авганистан значително ослабна, безбедносната ситуација сè уште не е целосно мирна. Би-Би-Си ја објави изјавата на талибанските претставници кои во четвртокот рекоа дека нивните безбедносни сили биле насочени кон милитантите на Исламската држава кои нападнале хотел што го користеле кинески бизнисмени, при што биле убиени осум милитанти.
Би-би-си потсетува дека најмалку три лица загинаа, а 18 се повредени во декемврискиот напад на хотелот Лонган во Кабул, меѓу кои и пет кинески државјани.
КИНА ПО ПАТ, АМЕРИКА ПО ШУМА
Иако насилството во Авганистан генерално се намали, глобалната заедница сè уште не ѝ даде легитимитет на талибанската влада поради нејзините прекршувања на човековите права, особено поради ограничувањата за пристапот на авганистанските жени до работа и образование. Меѓу другото, Талибанците минатиот месец го суспендираа универзитетското образование за сите студентки во Авганистан.
Иако ниту една земја официјално не ги призна талибанците – згора на тоа, по доаѓањето на власт на Талибанците, западните земји ги преселија своите авганистански дипломатски претставништва во Доха, Катар – а исто така и Кина, Пекинг има значителни инвестиции во овој регион, кој е важен за појасот на Кина и Иницијатива за патишта (БРИ).
Иницијативата, покрената од кинескиот претседател Си Џинпинг во 2013 година, обезбедува финансирање на земјите во развој за изградба на инфраструктура како што се пристаништа, патишта и мостови. А на талибанците озлогласено им се потребни странски инвестиции за да ја поттикнат уништената економија на земјата.
„Кина го почитува изборот за независност што го направи авганистанскиот народ и ги почитува верските убедувања и националните обичаи на Авганистан. Кина никогаш не се мешала во внатрешните работи на Авганистан“, истакна кинескиот амбасадор Ванг главната разлика меѓу приодите на Кина и Америка кон земјите во развој.
(ТБТ, медиуми)
