Обичните потрошувачи плаќаат исто или повеќе за да добијат помали количини од истиот производ.
Современата економија се одликува со широк спектар на појави. Дури и луѓето што не се упатени во економијата добро ја познаваат инфлацијата – погубна појава за секоја економија која предизвикува вртоглав пораст на цените на потрошувачките добра и обезвреднување на валутата. Сепак, постојат и други, подеднакво опасни појави, како што се стагфлацијата, рецесијата и масовната невработеност.
Сепак, малкумина надвор од економските кругови слушнале за поимот „шринкфлација“ (shrinkflation), а камоли да го разбираат. Станува збор за изненадувачки распространета појава, која може да се забележи како на полиците во хрватските супермаркети, пекарници, ресторани и други објекти, така и на глобално ниво.
Дефиниција за „шринкфлација“
Накратко, шринкфлацијата е практика што сè почесто ја применуваат продавачите (од големи корпорации до мали и средни претпријатија): димензиите, количината или големината на производот се намалуваат, додека цената останува иста или се зголемува, со што се прикрива вистинското поскапување.
Потрошувачите чувствуваат дека нешто не е во ред, но честопати тешко можат точно да одредат што е тоа. Иако можат да го препознаат проблемот, за тоа е потребно прецизно да се сетат и на старите и на новите цени и количини. Оваа појава најчесто се јавува во малопродажбата на храна и пијалаци.
Примери од САД и од целиот свет
Ситуацијата е слична и во САД. Цените на лебот во американските супермаркети се зголемени за 35 отсто од 2020 година, но оваа бројка не го одразува вистинскиот пораст на трошоците бидејќи, истовремено, големината на пакувањата е намалена. Како резултат на тоа, денешната „векна од половина килограм“ всушност тежи околу 400 грама, додека некогашното пакување од 20 унци е намалено на 16 унци. Лебот е полесен и помалку заситува, а сендвичите веќе не делуваат толку обилно.
Паштетата и туната во конзерва се дополнителни примери; овие производи со текот на времето се намалуваат, но нивните цени остануваат исти или дури и растат.
На глобално ниво, во годините по кризата со КОВИД-19, производите што најчесто подлежат на „намалување“ вклучуваат хартиени крпи, тоалетна хартија, житарици за појадок, кафе, детергент за перење, паста за заби и лекови против болки.
Намалување на количината – пожелно за трговците, но не и за потрошувачите
Ваквите тивки, секојдневни поскапувања и намалувања на количината на производите постепено се акумулираат, поттикнувајќи сè поизразено чувство на несигурност кај обичните луѓе во однос на неизвесната иднина. „Шринкфлацијата“ (намалувањето на количината при непроменета цена) е одлична стратегија за трговците, бидејќи ги намалува нивните влезни трошоци – како што се набавката, производството и дистрибуцијата – и ги зголемува профитните маржи.
Намалувањето на количината може да обезбеди и конкурентска предност во однос на другите компании на пазарот. Иако таквата мерка може да биде корисна за паричниот тек на трговските корпорации, таа секако е штетна за потрошувачите, кои на крајот извлекуваат подебел крај.
Обичните купувачи на крајот плаќаат иста сума – или дури и повеќе – за да добијат помала количина од истиот производ. Вреди да се напомене дека шринкфлацијата честопати останува незабележана од купувачите, особено кога намалувањата се мали, а пакувањето останува визуелно привлечно. Сепак, значителните намалувања обично предизвикуваат негативни реакции во јавноста, со што се нарушува угледот на компанијата.
Изненадувачки сознанија
Шринкфлацијата е корисна тактика не само за трговците, туку и за националните влади, бидејќи ефективно ја прикрива инфлацијата. Таа создава илузија дека цените остануваат стабилни, иако всушност растат.
Интересно е тоа што потрошувачите се поподготвени да ја прифатат шринкфлацијата отколку директното зголемување на цените! Истражувањата покажуваат дека купувачите повеќе сакаат да купуваат помали количини по иста цена отколку да плаќаат повеќе. Со оглед на зголемените трошоци за живот по кризата со КОВИД-19, ова не претставува изненадување. Многу луѓе се принудени да се откажат од сè што не е неопходно за преживување – како што се патувањата, киното, театарот или брендираните производи – само за да врзат крај со крај. Луѓето се подготвени да ја намалат потрошувачката, едноставно за да преживеат.
Бескрупулозните практики на капиталистите
Сè на сè, ова е легитимна и законска деловна практика – иако, се разбира, таа е нефер од гледна точка на потрошувачот. Сепак, капитализмот е бескрупулозен, па затоа купувачите мора внимателно да размислуваат кога купуваат големи количини храна, пијалаци и производи за лична хигиена. Препорачливо е да се направи одредено истражување пред купувањето – конкретно, споредување на цените на истиот производ во различни продавници – за навреме да се забележат потенцијалните случаи на „шринкфлација“ (намалување на количината на производот при задржување на истата цена).
Потребна е реакција од јавноста за да се стави крај на оваа непожелна практика. Доколку купувачите не реагираат, шринкфлацијата ќе продолжи неконтролирано.
Сите сносиме одговорност во овој случај, а особено здруженијата за заштита на потрошувачите. Овој негативен економски феномен ја истакнува важноста на граѓанското организирање и на групите од граѓанското општество, кои мора да ја вршат својата работа во интерес на мнозинството од јавноста.
За повеќе содржини од овој вид, следете го порталот на авторот: https://actualitica.com/
-geopolitikanews-
