Она што започна како серија вистински протести, кои произлегоа од економските проблеми на Иран, сега се трансформираше во целосна израелска разузнавачка операција со цел дестабилизација на Иран. Затоа не е случајно што на денот кога израелскиот премиер ги напушти Соединетите Држави, претседателот Трамп се закани со воена интервенција.
Анализирајќи го она што моментално се случува во Иран, важно е да се биде директен; во земјата се во тек напори за промена на режимот за кои Израел е во голема мера одговорен. Не е тешко да се докаже ова.
На 28 декември, дуќанџиите излегоа на улиците низ Иран за да протестираат против лошото управување на владата што ја влоши инфлаторната криза во земјата, првично предизвикана од западните економски санкции.
Во текот на првите неколку дена од демонстрациите, не се случи ништо необично, освен неколку изолирани инциденти. Всушност, кога непријателски елементи се појавија во протестите, беа забележани случаи каде што самата толпа ги исфрли и ги обвини дека се агенти.
Протестите се одржуваат редовно низ Иран од различни причини и завршуваат без насилство. На пример, протест се одржа на почетокот на декември, каде што околу 5.000 луѓе наводно маршираа кон нафтениот објект Јужен Парс, што беше најголемиот протест од ваков вид во текот на целата година. Сепак, на социјалните медиуми, стари видеа од 2022 и 2019 година циркулираа заедно со снимки и фотографии генерирани од вештачка интелигенција што прикажуваат национална револуција.
Израел го засилува притисокот
Поранешниот израелски премиер Нафтали Бенет потоа објави видео порака во која изрази солидарност со наводната револуција за која се шпекулираше дека се случува. Ништо значајно не се случуваше во Иран во тоа време. Но, пораката беше јасна: Израел беше подготвен да го зголеми притисокот.
Подоцна, потомците на соборениот шах на Иран се придружија на акцијата, тврдејќи по десетти пат оваа година дека „режимот паѓа“ и дека тој се „враќа“. Реза Пахлави, кого Израелците го нарекуваат „крунисан принц“ по неговата посета на Тел Авив во 2023 година, е амбициозен диктатор кој сака да ја врати наследната монархија, а истовремено се залага за сосема спротивниот систем, демократијата.
На Нова Година, разузнавачките оперативци се потрудија, координирајќи немири и вооружени напади преку групи на Телеграм, пукајќи кон безбедносните сили, уривајќи статуи и постери, палејќи продавници, автомобили, па дури и полицајци, сè додека координираната пропагандна кампања на Израел се ширеше онлајн. Израелски профил на фарси јазик на X (порано Твитер) дури објави слика генерирана од вештачка интелигенција на иранската полиција која користи водени топови против демонстрантите.
Иранските опозициски медиуми дури почнаа да објавуваат дека градовите „паднале во револуцијата“, дека силите на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) се во бегство и дека ајатолахот Хамнеи избегал од Техеран, што очигледно не беше вистина.
Потоа дојде поранешниот државен секретар на САД, Мајк Помпео, кој коментираше: „Среќна Нова Година на секој Иранец на улица. Исто така и на секој агент на Мосад што поминува покрај нив…“ Со други зборови, никој дури и не се обидува да скрие што е ова.
За време на протестите во 2022 година, предизвикани од смртта на курдско-иранската државјанка Махса Амини во полициски притвор, беше докажано влијанието на странските разузнавачки и медиумски агенции кои сакаа да постигнат промена на режимот врз ова движење. Сепак, овие протести уживаа јасна популарна поддршка од различни елементи на иранското општество, од кои сите се собраа зад слоганите „Жени, живот, слобода“.
Во 2022 година, како и со минатите големи протести кога избувнаа големи немири, елементот на граѓаните беше јасен; имаше безброј јавно издадени изјави и јавно организирани протести во различно време и на различни локации.
Овој пат е сосема спротивното. Од никаде, маскиран маж, мала вооружена група или група насилници ќе се појават и ќе ги нападнат безбедносните сили, ќе упаднат во полициска станица, ќе запалат деловен простор или автомобил итн. Сите големи ирански синдикати, кои првично ги поддржуваа протестите на дуќанџиите, сега ги осудија и тековните немири.
Недостасуваат обединувачки слогани, отсуство на каква било вистинска причина, а економските тешкотии не се двигател на насилните инциденти. Насилството се чинеше дека е најраспространето во западен Иран и меѓу малцинските групи, а потоа, одеднаш, насилни инциденти се случија во изолирани случаи низ целата земја. Вооружена милитантна група дури се обиде да ја пробие границата на иранската покраина Систан и Белуџистан.
Во првите два дена од насилството во текот на новата година, беа направени обиди за упад во полициски станици, владини згради и складишта со оружје, но сите обиди се чини дека не успеаја. Сепак, на 1 јануари, двајца ирански полицајци беа убиени, еден остана во кома откако беше претепан и избоден од страна на демонстрантите, а тројца демонстранти беа застрелани.
Член на иранската доброволна паравоена формација Басиџ беше погубен од шест маскирани бандити додека дејствуваше во цивилен капацитет, невооружен. Семејството на 22-годишникот дури беше принудено да лаже дека тој е член на Баси откако беа упатени закани за напад на неговиот погреб. Во Ком, на 2 јануари, маж кој носел импровизирана експлозивна направа беше убиен додека се обидуваше да ја фрли направата кон безбедносните сили. Амбулантни возила дури беа каменувани во близина на иранскиот главен град.
Што можеме да очекуваме?
Нема потреба да се преправаме поинаку; кристално е јасно дека ова е напад врз Иран со употреба на агенти на терен. Треба да се процени слично на начинот на кој Израелците користеа такви агенти за време на 12-дневната војна во јуни 2025 година. Израел дури призна дека над 100 странски агенти на Мосад биле користени во Иран за да ја поткопаат воздушната одбрана на земјата и да ги таргетираат местата за лансирање ракети за време на почетниот бран воздушни напади.
Всушност, повеќето од израелските напади извршени за време на војната не беа извршени од воздух, туку од агенти на терен. Овие агенти користеле беспилотни летала, водени ракети и извршувале широк спектар на активности во име на Израел. Илјадници од нив подоцна биле фатени за учество во такви акции.
Израелците сега очигледно се обидуваат да ги користат своите агенти за да предизвикаат нестабилност. Ако успеат, само ќе го забрзаат својот план. На располагање им се терористички групи поврзани со Ал-Каеда кои дејствуваат во области како што се Систан и Белуџистан; тие исто така имаат курдски вооружени сепаратистички движења со кои соработуваат и можат да поттикнат акција, покрај различните вооружени ќелии кои несомнено сè уште постојат низ целата земја.
Иако Иран можеби успеал да открие некои мрежи на Мосад, мора да се претпостави дека не успеале целосно да го искоренат проблемот. Ако ништо друго, Израелците сигурно би работеле на обезбедување што е можно повеќе средства таму.
Со други зборови, очекувајте од нив да се обидат да ги исцрпат сите можни патишта за дестабилизација на Иран. Во исто време, тие досега не успеале во тоа, не успеале да заземат никакви складишта – колку што знаеме – ниту пак биле во можност да задржат какви било позиции или територија.
Доколку Израелците постигнат одреден напредок, тие би можеле да пробаат стратегии за хибридно војување и да мобилизираат сили за посредници, но прераното користење на овие карти може да им се врати како бумеранг. Минатата година, Иран ја спроведе својата најголема серија воени вежби против бунтовниците, во кои учествуваа и ИРГК и редовната армија.
Во случај Израелците да се обидат да ги искористат сите свои карти за да започнат нов бран воздушни напади, Иранците може да доживеат некои неуспеси, но сериозно е малку веројатно дека ќе се покажат неспособни да им се спротивстават на израелските сили за посредници на терен. Досега, ништо слично не се случило; вреди да се напомене.
Исто така е можно ако тактиките за контрола на немирите не успеат, тие дури може да се откажат и да се обидат да предизвикаат граѓански немири во друго време.
Опциите на Техеран, како одмазда, би можеле да бидат да започнат превентивна серија напади врз Израелците, особено ако работите почнат да ескалираат на терен. Другата опција е да го поминат овој бран, чекајќи контранапад доколку Израелците одлучат да започнат воздушни напади.
Неизвесната ситуација овде е улогата на Соединетите Американски Држави, кои можеби навистина се подготвени да започнат своја рунда воздушни напади низ Иран. Според хебрејските медиуми, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху успеал да ги исцеди сите барања што ги изнесе во Мар-а-Лаго. Ако е вистина, тоа би сугерирало дека Трамп ќе го нападне Иран во име на Израел.
Таквата војна би можела брзо да излезе од контрола, поради што провоените тинк-тенкови во Вашингтон со месеци се залагаат за ограничени размени. Но, во исто време, исто така е јасно дека нивната крајна цел е навистина промена на режимот во Техеран, па ако се појави можност, тие веројатно ќе ја искористат.
Без разлика дали ова ќе се смири сега или ќе ескалира и Израел ќе почне да извршува атентати заедно со американската кампања за бомбардирање со Б-2, јасно е дека Техеран и Тел Авив се на воен пат додека влегуваме во 2026 година.
(Палестин кроникл)
