Дали израелски затвореник ќе го собори Нетанјаху?
Во потег што би можел да го промени текот на конфликтот и политичката карта на Блискиот Исток, Израелските одбранбени сили (ИДФ) започнаа делумно повлекување од Појасот Газа, но сè уште контролираат околу 53 проценти од територијата. Додека Израел го претставува потегот како „прва фаза“ од договореното примирје, многу аналитичари го гледаат како знак на длабока политичка и стратешка промена – па дури и како можен почеток на крајот за премиерот Бенјамин Нетанјаху.
Повлекување под притисок
По месеци борби и разорни воздушни напади, израелските сили се повлекуваат од некои урбани области, додека ја одржуваат контролата врз безбедносните коридори и таканаречената „Жолта линија“ што се протега по источните и јужните граници на Газа. Израелски извори велат дека станува збор за „тактичко повлекување“ за да се овозможи враќање на цивилите и испорака на хуманитарна помош.
Сепак, палестинските и меѓународните набљудувачи веруваат дека повлекувањето е резултат на растечкиот притисок од светската заедница и влошувањето на внатрешната ситуација во Израел. По месеци протести против Нетанјаху и неговото справување со кризата, повлекувањето се толкува како признание дека планот за „целосен колапс на Хамас“ не успеал.
„Најпопуларниот борец за Палестина“ – клучот за политички пресврт
Во сенка на воениот маневар, повторно е отворено прашањето за Марван Баргути, најпознатиот палестински политички затвореник и личноста што многумина ја сметаат за единствен лидер што може да ги обедини Палестинците. Баргути, осуден на доживотен затвор во Израел, има силна поддршка меѓу жителите на Западниот Брег и Газа, а неговото евентуално ослободување би можело да означи нова политичка ера.
Според западните медиуми, за време на преговорите за размена на затвореници, Хамас предложил Баргути да биде меѓу ослободените, но израелската влада категорично го отфрлила ова. Израелскиот кабинет го смета за преголема закана бидејќи неговото враќање би можело да го зајакне движењето Фатах и да ја поткопа контролата на Израел врз идните политички процеси во Палестина.
„Баргути е за Палестинците она што Нелсон Мандела беше за Јужна Африка. Неговото ослободување би променило сè“, изјави извор за Euronews.
Нетанјаху под зголемен притисок
Во Израел, Нетанјаху се соочува со растечко незадоволство во неговата влада и јавноста. Според аналитичарите во весникот „Хаарец“, некои од неговите коалициски партнери веќе започнаа преговори за можноста за распишување предвремени избори, додека опозицијата тврди дека премиерот ја изгубил контролата врз воената стратегија.
Масовните протести во Тел Авив и Хаифа стануваат сè почести, а главната порака на демонстрантите е – „Време е за одговорност!“.
Во исто време, Вашингтон и Брисел сè повеќе бараат траен прекин на огнот и јасна дефиниција за идниот статус на Газа. Повлекувањето на Израелските одбранбени сили (ИДФ) од дел од територијата се смета за отстапка пред меѓународниот притисок, но и обид политички да се спаси Нетанјаху по долга војна без јасен победник.
Што е следно?
Останува неизвесно дали договорот меѓу Израел и Хамас ќе преживее. Повлекувањето на армијата не значи крај на израелската контрола – напротив, контролата над 53 проценти од територијата им овозможува на ИДФ да продолжат да го следат движењето на стоки и луѓе, што Палестинците го нарекуваат „окупација со друго име“.
За Нетанјаху, ова би можело да биде почеток на неговиот политички крај. Доколку договорот не донесе стабилност и доколку незадоволството во Израел се продлабочи, премиерот би можел да се соочи со најголемата криза во својата кариера.
Извори:
The Guardian – “First phase of ceasefire deal to end war in Gaza agreed by Israel and Hamas” (09.10.2025.)
- Haaretz – “Constructive ambiguity: How Netanyahu will deal with the political fallout after Gaza” (10.10.2025.)
- Euronews – “What would Palestinians’ most popular leader do if freed? No one knows.” (10.10.2025.)
- AP News – “Israel rejects freeing from prison the most popular Palestinian leader” (09.10.2025.)
- Times of Israel – “Partial IDF withdrawal from Gaza began overnight under cover of airstrikes” (10.10.2025.)
