Оваа недела, светот и повеќето луѓе во Венецуела беа изненадени од појавувањето на претседателот на националното собрание, Хуан Гуаидо, застапник на партијата, Voluntad Popular, кој се прогласи за привремен претседател на Венецуела. Како и сè во животот, ако нешто ново може да изникне на сила, мора да се роди здраво, а чекорот што го направи Гуаидо е најлош во неодамнешната историја на земјата. Покрај тоа, оваа акција нема да остане незабележана, што во секој развој на ситуацијата ќе им донесе уште поголема безнадежност на милиони Венецуелци, на кои им е доста и од тоа што се прави во нивната земја, ама и чувството дека раководството се оставени како сираче.
Вчера доцна претседателот на Националното уставно собрание објави снимки од надзорни камери и аудио запис со кои докажа дека пред уличниот пресврт Хуан Гуаидо дошол на преговари со него во еден од хотелите во Каракас, ама Диосдадо Кабело ги одбил неговите предлози и побарал спорот на владата и опозицијата да се реши со почитување на уставот и институциите. Ова предизвика политички удар врз Гуаидо, кој инсистираше – тврдеше на тоа дека никогаш не преговарал со Кабело.
После повторната поддрка од Вашингтон, Хуан Гуаидо повторно ја повика армијата да го поддржи, но не наиде на позитивен одговор.
Тој ги повика офицерите и војниците да се дистанцираат од владата на Николас Мадуро, кого го нарече узурпатор. Целта е да се донесе незадоволство во редовите на армијата и дека делови на вооружените сили се на страната на опозицијата.
“Ќе видиме што ќе кажат вооружените сили кога ќе видат дека узурпаторот не може да ги исплати платите. Сакам да инсистирам на повик на семејствата на војниците и на нив самите. Браќа, време е да бидеме на страната на уставот, почитувајќи ги луѓето на Венецуела “, изјави Хуан Гуаидо вчера.
“Тие ќе имаат важен тест во следните неколку дена, прво со своите семејства и, се разбира, пред Бога, но и за оние кои се гладни и немаат лекови”, изјавил лидерот на опозицијата, додавајќи дека армијата би можела да се придружи на опозицијата кога ќе сфати дека економската криза со која се соочуваат е дело на администрацијата на Мадуро.
Кога директно го прашале дали ќе побара непослушност од високите и средните команданти на военото раководство, Гуаидо изјавил: “Воените удари војската ги извршува кога нема устав, а ние го бараме спротивното и да се придржуваат кон уставот и да ја конституираат владата”.
Гуаидо, исто така, истакнал три клучни барања на неговото движење, и тие се исти како и во сите “обоени” и вооружени револуции:
- Престанок на узурпација.
Преодна влада.
Слободни избори.
Хуан Гуаидо ја поздрави поддршката на САД, Канада и неколку земји од Латинска Америка и Европа за да го признае како “в.д. претседател”.
“Рековме, само кога имаме меѓународна поддршка, ќе го преземеме тој чекор”, изјавил Гуаидо пред да именува листа на земји што го поддржуваа, вклучувајќи ги и САД и некои земји од Европската унија.
На предлогот на Мексико и Уругвај да интервенира во дијалогот меѓу владата на Венецуела и опозицијата, Гуаидо ја отфрли понудата и ја остави “отворената врата за да дискутира за трите цели во случај на можна преговарачка маса”.
Тој, исто така, вети дека опозицијата ќе продолжи со протестите во наредните денови.
Гуаидо, ги повика сите претставници на опозицијата да го промовираат планот за уверување на армијата за да ја поддржат нивната цел.
Тој изјави дека Американската амбасада во Венецуела нема да ги затвори вратите и ја обвини владата на Мадуро дека оставила илјадници Венецуелци кои зависат од конзуларните процедури во САД. Потсетуваме, Мадуро нареди затворање на сите конзуларни канцеларии на Венецуела во САД за американска помош за Гуаидо.
Тој ги отфрли обвинувањата на владата на Николас Мадуро и дефинирањето на ситуацијата како државен удар против Венецуела оркестриран од странство.
“Би бил државен удар ако ме одвете во затвор”, изјавил Гуаидо.
Асошиетед прес: Смената на Мадуро е планирано во странство
Пред уличниот пресврт рано оваа недела, Хуан Гуаидо тајно отпатува за САД, Колумбија и Бразил, на разговори околу стратегијата за спротивставување на борбата против владата на Мадуро, пренесуваат извори Асошиетед прес.
Коалицијата од седум земји од Латинска Америка, која заедно со Вашингтон веднаш го призна Хуан Гуаидо за привремен претседател на Венецуела, беше консолидирана за неколку недели на тајни дијалози во кои беа вклучени шифрирани пораки и тајното патување на лидерите на опозицијата во странство, открива АП, цитирајќи неколку извори вклучени во овие преговори.
Според зборовите на Антонио Ледезма, поранешен градоначалник и бегалец од Венецуела, Гуаидо тајно патувал во средината на декември во САД, Колумбија и Бразил за да се договорат за стратегијата на опозицијата за организирање масовни демонстрации кои требаа да се совпаднат со инаугурацијата на претседателот Николас Мадуро на 10-ти јануари. За да не го привлече вниманието на службениците за имиграција, заменикот ја напуштил Венецуела по копнен пат низ Колумбија, потврди уште еден анонимен водач на опозицијата.
Извори велат дека изградбата на консензус помеѓу фрагментираните венецуелски анти-владини коалиции не бела лесна задача. Лидерот на опозицијата, кој разговараше со АП, изјавил дека се користат долги пораки од шифрирани текстуални пораки, додека анонимниот американски официјален претставник додал дека се користени и посредници за испраќање пораки на лидерот на опозицијата Леополд Лопез, политичкиот ментор Хуан Гуаидо.
Од своја страна, еден латиноамерикански дипломат од групата Лима изјави дека иако на својот состанок во Богота Гуаидо го открил својот план да се прогласи себеси за привремен претседател за време на демонстрациите на 23 јануари, суспензијата траела се до еден час време пред неговото полагање на заклетва на улиците на Каракас.
“Трамп лично покрена многу работи околу тоа”
Изворите за АП, исто така, тврдат дека поддршката од администрацијата на Трамп била клучна во одлуката на многу земји од Латинска Америка директно да се спротивстави на владата на Венецуела.
Затоа, одлучувачки момент беше изјавата на претседателот на САД во август 2017 година, кога тој не ја исклучи ниту воената опција за Венецуела. Следната недели, жител на Белата куќа остро го критикуваше Мадуро во својот говор пред Генералното собрание на Обединетите нации и ги испиташе своите советници и некои водачи од Латинска Америка за евентуална воена инвазија на ова латиноамериканската земја.
“Регионалните лидери тогаш беа убедени дека Трамп, за разлика од претходните влади на САД, беше подготвен да дејствува”, изјавил Фернанд Куц, виш советник за национална безбедност на претседателот Барак Обама и Трамп.
“Трамп лично покрена многу работи. Откако ја презеде функцијата, тој детално ги објаснува сите разговори што ги имаше со лидерите на Латинска Америка во Венецуела “, изјавил Куц.
“На 4 јануари, на денот пред Гуаидо да го преземе претседателството на Националното собрание, министрите за надворешни работи на тринаесет земји од групата Лима изјавија дека нема да го признаат новиот мандат на Мадуро, нешто, што на Белата куќа не му остави многу избор“, изјави поранешниот американски претставник и член на Конгресот, кој беше во близок контакт со Советот за национална безбедност.
Друг клучен играч била Канада, чија министерка Кристи Фриленд разговарала со Гуаидо ноќта пред заклетвата на Мадуро и му рекла дека ќе му понуди поддршка од неговата влада ако тој му се спротивстави на Мадуро, изјавил канадски официјален претставник, додавајќи дека другите земји беа многу активни во процесот на самопрогласување на Хуан Гуаидо како претседател на Перу, Бразил и Колумбија.
САД како “хуманитарна помош” нудат пари кои на Венецуела и ги одзема преку санкциите
Како што рековме вчера, американскиот државен секретар Мајк Помпео понуди 20 милиони долари за помош на опозицијата, што е десеттина од износот што Венецуела ја изгуби минатата година поради унилатералните американски санкции.
Вашингтон е подготвен да обезбеди “хуманитарна помош” за Венецуела за повеќе од 20 милиони долари, изјавил американскиот државен секретар Мајк Помпео во текот на заседавањето на Организацијата на американските држави (ОАС) , тело под контрола на Вашингтон, кое формално ги обединува “сите земји” во Северна и Јужна Америка.
Најавата беше поздравена од Хуан Гуаидо, самопрогласениот “претседател” на таа земја, кој смета дека со ова започнал процесот со “конкретни резултати” за ова Латинско американска земја.
Финансиската помош беше одобрена во услови на унилатерални санкции наметнати од САД против Венецуела. Властите во Каракас рекоа дека тековната блокада на Вашингтон го спречува пристапот до меѓународни кредити, располагање со финансиски средства и купување на лекови и храна за населението.
Поради оваа причина, за меѓународниот аналитичар Луј Куинтан биле одобрени ресурси дел се “провокација” на Белата куќа со цел да се “произведе внатрешна поделеност во земјата”. Според неговото мислење, тоа исто така е дел од тековниот план за соборување на уставната влада на Николас Мадуро.
Кунтан се потсетува на поранешните времиња, кога САД нуделе милиони долари за да им помогнат на Венецуела, ама овие ресурси никогаш не стигнале до земјата.
Венецуела тој износ го изгуби само во девизните операции
20-те милиони долари што ги нуди Помпео е еквивалентно на износот што Венецуела го загуби од јули 2017 до јули 2018 година во заменските комисиите за купување на лекови, кои се производ на унилатералните принудни мерки, кои Вашингтон ги нарекува “санкции”.
Според извршниот секретар на Националниот совет за човекови права на Венецуела Лари Дево, ресурсите се губат поради неможноста да се купат долари, што е дел од санкциите наметнати од Вашингтон против Каракас. Се разбира, ова е првенствено резултат на еден меѓународен систем за наплата во американски долари, кој сè уште може ефективно да ги блокира средствата на суверените држави или да ги принуди да се алтернативни механизми за кои е потребно воспоставување на време и странски сојузници.
По наметнувањето санкции, Венецуела е принудена да прави бизнис во други валути, а комисиите во овие трансакции го прават купувањето на лекови значително поскапо, особено за земја што доживува тешка економска ситуација.
Лари Дево за латиноамериканското издание на РТ изјави дека 20 милиони долари изгубени во провизиите за девизно работење кореспондираат со износот Венецуела годишно инвестира во купување на лекови потребни за да се обезбеди третман на повеќе од 60.000 ХИВ позитивни пациенти, како и за вакцини за деца и адолесценти.
Но, покрај високите надоместоци за трансфери кои Венецуела треба да ги плати за санкциите наметнати на земјата од страна на Вашингтон, латиноамериканската земја изгуби најмалку 20 милијарди долари во 2018 година, изјавил претседателот Николас Мадуро на почетокот од јануари оваа година.
На ова треба да се додадат и 1,45 милијарди американски долари кои на Венецуела и ги задржа Euroclear, меѓународен систем за компензација и ликвидација на финансиски средства, кои се во согласност со санкциите на администрацијата на Трамп.
Освен тоа, Луис Куинтана најавата на Помпео ја нарече “контрадикција”, бидејќи Вашингтон, ако навистина сакаше да му помогне на населението во Венецуела, ќе ги укинеше санкциите.
“Тие не воведуваат санкции за да му помогнат на некоја земја, туку за да ги уништат земјите. Санкциите како “помош” се апсолутно неефикасни “, рече Куинтана.
Како ќе пристигнат парите за опозиција?
Хуан Гуаидо е убеден дека американските пари ќе влезат во земјата како “хуманитарна помош”, па ги замолил своите следбеници за “потребната поддршка”.
Куантина смета дека “е апсолутно невозможно” за Гуаидо да ги добие овие пари како хуманитарна помош, бидејќи тој нема овластување во Венецуела за обработка, управување или примање на овие ресурси.
Во секој случај, изјавил меѓународната експерт, овие ресурси во Венецуела можат да влезат само преку легитимни канали, кои може да ги одобри само Мадуро.
Најавата за “хуманитарна помош” доаѓа еден ден откако Вашингтон го поддржа Гуаидо, кој самиот себеси се прогласи за “претседател”, нешто што венецуелскиот устав не познава.
Претседателот Мадуро во четвртокот повтори дека според уставот на земјата нема ниту една причина да се прогласи недостаток на претседателство, како што тврдел Гуаидо на неговото самопрогласување за извршување на функцијата вршител на должноста претседател.
Досега само САД, Канада и 15 земји од Организацијата на американските држави ја признаа опозицијата, но остатокот од регионот бара кризата да се реши со дијалог и без мешање на странско мешање.
“Важно е да се прочита членот 233 од Уставот на Венецуела и лесно ќе видите колку е неверојатна глупавоста на лицето кое на плоштад вели вели “Ја себеси се прогласувам претседател”, истакнал Мадуро на отворањето на судската година во Врховниот суд на правдата во Каракас.
Во меѓувреме, американскиот државен секретар Мајк Помпео го назначи Елиот Абрамс за специјален пратеник за Венецуела за да помогне во “враќање на демократијата” во земјата во Латинска Америка.
Русија објави дека назначувањето на специјален пратеник во Венецуела е обид директно да се управува со ситуацијата во земјата, и портпаролката на Руското Министерство за надворешни работи Марија Захарова истакна дека Вашингтон сака да го преземе управувањето со земјата која американскиот естаблишмент ја смета за свој иден регионален вазал.
Денес, ќе се оддржи итна седница на Советот за безбедност на ОН посветена на ситуацијата во латиноамериканската земја, иако е јасно однапред дека Русија, Кина и Турција ќе бидат од една страна, а од друга страна Соединетите Американски Држави, Франција и Велика Британија од друга страна.
Венецуелската армија и понатаму не покажува знаци на колебање и не обезбедува дури ни минимална поддршка на лидерот на опозицијата, што за The Guardian представува знак дека Хуан Гуаидо лошо го проценил однесувањето на вооружените сили во земјата по неговата самопрогласена кампања за претседател на државата.
