После не многу успешната посета претходно оваа недела во Пакистан, американскиот државен секретар Мајк Помпео и министерот за одбрана, Џејмс Матис, отпатуваа за Индија, каде што воглавном го добија она што го посакуваа.
САД и Индија во четвртокот го потпишаа договорот COMCASA договор за воена компатибилност и безбедносна соработка во областа на комуникациите. Во светлината на растечката моќ на Кина, посетата на Мајк Помпео на Индија, каде што американскиот државен секретар побара сојузници за Индо-пацифичката стратегија, склучувањето на договорот со Њу Делхи беше успешно.
Во Њу Делхи, Помпео и американскиот секретар за одбрана Матис се состана со колегите, министерките за надворешни работи Суши Шварај и министерката за одбрана, Нирмал Ситараман. Преговорите биле спроведени во т.н. “2 + 2” формат, а темата била да се зајакне партнерството меѓу САД и Индија. Министерот Ситараман го поздравил договорот на COMCASA за подигнување на билатералните односи “на неверојатно ниво”, додека американската страна го прикажа како “пробив во односите”.
Што е Договорот COMCASA?
Договорот за компатибилност и безбедност во областа на комуникациите ќе и овозможи на Индија да добие напредна шифрирана воена технологија и хардвер од САД. Американскиот врв и индиските министерки за ндворешни работи Сушма Сварај и министерката за одбрана Нирмала Ситараман во овој формат од 2016 година се сретнале два пати, откако САД ја обележаа Индија како “главен одбранбен партнер”.
1. COMCASA им овозможува на двете земји да споделуваат особено важни шифрирани комуникации и сателитски податоци.
2. Кога еден американски воен брод или авион ќе открие кинески воен брод или подморница, индиската морнарица веднаш ќе се запознае со неа. Безбедно шифрирани податоци ќе бидат пренесени од САД на приемник инсталиран во поморската база во Њу Делхи.
3. Договорот е исто така законска рамка за трансфер на одбранбената технологија.
4. Со потпишувањето на договорот COMCASA, Индија ќе ги набави беспилотните летала “Sea Guardian”, кои можат да откријат и да гаѓаат непријателски воени бродови.
5. Одлуката на Индија за потпишувањето на договорот COMCASА доаѓа во време кога САД изразија противење на индиската аквизиција на руските системи С-400, бидејќи со тоа се прекршува Законот за спротивставување на американските противници низ санкции.
Што ќе биде со купувањето на руските системи С-400 и иранската нафта?
Индија е традиционално важен руски купувач на оружје и потпиша договор за купување на С-400. Њу Делхи претходно инсистираше на тоа дека одбраната на воздушниот простор е приоритет на националната безбедност и дека тие не можат да се потпрат на “глобален американски ракетен штит”, така што исто така донесе одлука да купи руски системи.
Веројатно задоволен од ограничувањето на Кина, Мајк Помпео изјави дека се води разговор дали Индија ќе одобри изземање од санкциите од САД за купување на руските С-400 системи.
“За тоа не е донесена никаква одлука. Ја разбираме историјата на односите на Индија со Русија и дека земјата има наследени системи. Нашата потрага не е да ги казниме големите стратешки партнери како Индија, главниот одбранбен партнер. Санкциите немаат намера негативно да влијаат на земји како Индија, но се дизајнирани да влијаат врз санкционираната земја, што во овој случај е Русија. Ние ќе работиме на овој пат преку откажување и одговорност на следните недели, а ние ќе го сториме тоа заедно со нашиот партнер Индија “, им изјавил Помпео на новинарите по потпишувањето на договорот COMCASA, еден од четирите” фундаментални “договори за зголемување на интероперабилноста помеѓу двете вооружени сили.
Помпео, се разбира, исто така, преговарал и за прекин на иранските нафтени набавки од индиски купувачи. Претходно, Њу Делхи соопшти “како американските санкции се унилатерални, а не потврдени од Советот за безбедност и затоа нема да ги почитуваат”.
Мајк Помпео изјавил дека во согласност со санкциите на САД против Иран, третиот по големина увозник на нафта во светот и вториот по големина купувач на Иран треба да најдат нови извори на снабдување, дури и по повисоки цени.
За да ја постигне својата главна цел, Помпео изјавил дека Вашингтон предложи да се откаже од санкционирањето на Индија за да му даде на земјата време да се откаже од понудата на Иран и да најде нови добавувачи.
Некои индиски претставници рекоа дека е невозможно да се запре увозот на Иран од самиот почеток, особено во време на растечки глобални цени на нафтата и слабеење на националната валута.
“Ние ќе ги разгледаме исклучоците каде што тое е соодветно, но нашите очекувања дека купувањето на иранската нафта ќе падне на нула во секоја земја или ќе биде санкционирано. Ќе работиме со Индијанците и верувам дека ќе го направиме тоа “, рекол Помпео.
Индија увезува 70 отсто од своите енергетски потреби, а трошоците се многу важен елемент за земјата со 1,3 милијарди луѓе со зголемена потрошувачка. Рупијата оваа недела се намали на рекордно ниско ниво во споредба со доларот, бидејќи тие стравуваа од паѓање на вредноста на валутите во пазарите во развој поради повисоките глобални каматни стапки и трговската војна.
Ова, со напуштањето на евтина иранска нафта, би можело да има значително влијание врз индиската инфлација и економскиот раст на земјата.
“Сакаме да истакнеме дека Индија се потпира на увозот на нафта и 83 отсто од побарувачката доаѓа од надворешни извори”, пишува локалниот индиски весник The Economic Times. Други високи официјални лица изјавија дека земјата нема целосно да го намали иранскиот увоз, бидејќи тоа е невозможно. Меѓутоа се чини дека Вашингтон притисок околу системот СS-400 и иранската нафта ги оставил за подоцна.
Во моментов, доби повеќе отколку што може, особено после студените разговори во Исламабад. Се чини дека паничниот страв на Индија за растечката воена сила ја заврши својата работа и Њу Делхи се согласи со првиот од четирите договори за зајакнување на воената соработка со САД.
Индија заради зајакнување на воената моќ на Кина се согласи на пакт со Америка
Дел од образложението за обновената американска Индо-пацифичка стратегија, што е израз кој администрацијата на Трамп ја преферира за опишување на големата област од Западниот брег на САД до Индија, е дека Њу Делхи потенцијално би можел да дејствува како растечка регионална противтежа на Пекинг.
Џејмс Матис рекол дека ” индиското зајакнување на демократијата, нејзината војска и нејзината економија го гледа како стабилизирачки елемент во светот”.
Продлабочувањето на односите меѓу САД и Индија е насочено кон унапредување на регионалната програма “обезбедување на слободно море и небо, промовирање на апазарната економија, поддржување на на доброто управување и заштита на суверените држави од присилба“.
Затоа Вашингтон 2016 година го прогласи Њу Делхи за главен одбранбен партнер на САД, а договорот COMCASA “ќе придонесе за контратероризам и соработка во одбраната”.
Додека дел од американската турнеја траеше релативно мазни во Индија, преговорите во Исламабад не дале никаков резултат. Помпео, по состанокот со новиот пакистански премиер Имран Кан, изразил надеж дека двете земји “повторно ќе воспостават односи”.
Покрај тоа, кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји, кој Пакистан го нарече “челичен брат” на својата нација, вчера го посети Исламабад и разговараше за зајакнување на сојузот за да се спречи терористичката закана од Авганистан.
Од стратешки и економски причини, Вашингтон и Пекинг сакаат соработка со новата пакистанска влада, а Кина веќе инвестираше 60 милијарди долари во инфраструктурни проекти во соседната земја, а пакистанските војници неодамна учествуваа во вежби со околу 3.000 војници од други земји во Шангајската организација за соработка (ШОС), кој ја вклучува и кинеската армија.
Како што односот меѓу Пакистан и САД е на најниско ниво во поновата историја, Мајк Помпео и Матис мораа по секоја цена да постигнат нешто во преговорите со Индија.
Помпео ги посети Индонезија, Сингапур и Малезија минатиот месец, а турнејата беше дизајнирана да ги види јавните контури на американските планови во Индија и да ја промовира стратегијата на САД за Индија и Пацифик, која беше критикувана за заканата од Кина.
Помпео вети дека САД ќе инвестира околу 113 милиони долари во технологијата, енергетскиот сектор и инфраструктурата, што, во споредба со кинеските милијарди, изгледа смешно. Сепак, Помпео рече дека овие инвестиции “се само капар за идните големи американски обврски во регионот”.
Дополнителен притисок врз Белата куќа е монументалната Кинеска амбиција и инфраструктурните проекти во вредност од 1000 милијарди долари, од кои многуте се во фаза на изградба.
Во тој контекст, многумина се скептични во врска со верноста на регионалните сојузници во Вашингтон, бидејќи САД се политички, економски и сигурно целосно инфериорни во однос на спроведувањето на својот Индо-пацифички план.
Дури и со успешното потпишување на договорот COMCASA во четвртокот во Индија, прашањата за стратешките амбиции на Кина не се решени, особено со оглед на обемот на кинеските планови.
Како реагираше Кина на договорот помеѓу Индија и Вашингтон?
Кинеската Глобал тајмс сé уште не ја пренесе оваа вест, што е благо кажано, необјасниво, бидејќи сепак се работи за директен пренос на шифрирани информации за движењето на кинеската флота од страна на Армијата на САД. Државната агенција Ксинхуа исто така е тивка и се чини дека ќе мораме да чекаме за изјавите на Пекинг, ако нив воопшто и ги биде.
Извори:NDTV / Times of India / CNBC / Military Times
