30
Иран го привршува развојот на инструментот, кој ќе му овозможи да го заобиколи SWIFT во трговијата со Европската унија.
Само на неколку дена откако ЕУ претстави “посебен сеопфатен инструмент” за заобиколување на СВИФТ и американскиот монопол во сферата на готовински трансфер на американскиот долар, Иран го најави завршувањето на развојот на механизам кој ќе му овозможи да ја спроведе трговијата со нафта, заобиколувајќи ги американските санкции наметнати против Техеран, изјавил заменик-иранскиот министер за надворешни работи за политички односи, Сеид Абас Арагхи. Техеран не ја исклучува можноста да создаде алтернатива на меѓународниот платен систем на СВИФТ за да ги заобиколи санкциите наметнати од Вашингтон, истакнал Арагхи.
Иранскиот дипломат изјавил дека независен, алтернативен систем на плаќање, претходно предложен од ЕУ за заштита на европските компании што работат во Иран од санкциите од САД, ќе биде достапен и за трети земји. “Се надеваме дека до воведување на санкциите на САД на 4 ноември овој механизам ќе започне со работа”, изјави иранскиот државен службеник.
И јасно е зошто иранската економија страда од неодамнешните “стари” санкции наметнати од САД во последниве недели, а новите се веќе пред вратата. Иранската валута ријалот падна на рекордно ниско ниво поради стравот дека санкциите ќе му наштетат на иранскиот извоз и на тој начин ќе доведат до недостаток на цврста валута, што би можело да доведе до економски кризи врз венецуелскиот модел.
Бахрам Касеми, портпарол на иранската МНР, соопшти дека “по долги преговори со Европа за овој механизам, се приближивме до преговори за одредени договори”. “Се разбира, американската саботажа ќе се соочи со неуспех”, истакнал Касеми.
Германија и` предлага на Европската унија отфрлање на платниот систем SWIFT, кого треба да го замени идентичен европски систем. Градење таков систем не е тешко. Прашањето е само – како ќе биде прифатено од страна на банкарите?
Потсетуваме дека минатата недела (24-ти септември), Иран и неговите пет истомисленици, потписници на иранската нуклеарна програма (Германија, Велика Британија, Франција, Русија и Кина) објавија заедничка изјава за воспоставување на “специјален механизам” кој би морал да помогне во продолжување на трговијата со Иран, без оглед на американските санкции. Сепак, деталите не беа откриени во изјавата, а шефот за надворешна политика на ЕУ и шеф за безбедност, Федерика Могерини, изјави дека е потребно да се спроведат технички преговори.
Касеми рече дека деталите од договорот нема да бидат откриени заради заштита на националните интереси и спречување на напорите за поткопување на работата на Иран со своите партнери, но додаде дека е завршена изработката на “специјален механизам”.
Потсетуваме и на тоа дека ЕУ мора да обезбеди спроведување на т.н. ” блокирачки статут, со што од американските санкции да ги заштити своите компании кои работаат во Иран. Сепак, оваа мерка на Брисел не му успеала да помогне во Иран да останат економските гоганти како што се Мерцедес, Тотала и Маерска во Иран, бидејќи овие компании не можат да работат независно од американскиот банкарски систем и меѓународните финансиски пазари. Затоа секој “европски СВИФТ” има огромна тежина, не само економско-финансиски, туку и политички, бидејќи тоа ќе биде многу поблиску до неговата вистинска независност од големиот трансатлантски брат и полесно ќе ги промовира сопствените интереси со помош на ЕУ. Се разбира, тешко е да се поверува дека Вашингтон ќе го гледа сето ова тивко, бидејќи улогата на “игра” со Европа и Иран е огромна.
