Вчера претседателот на Европскиот совет Доналд Туск ги повика членовите на Европската унија за единство на состанокот во Софија и изјави дека “ЕУ треба да му се заблагодари на американскиот претседател Доналд Трамп кој со своите потези и помогна на Европејците да се ослободат од сите илузии “. Дозволете ни да ве потсетиме дека оваа изјава доаѓа од еден висок европски претставник кој до вчера беше страстен поддржувач на цврстиот сојуз на сите земји на Европската унија со САД, особено во воениот и енергетскиот сектор, со цел подобро да се спротивстави на “руската агресија”.
“Гледајќи ги најновите одлуки на претседателот Трамп, некој би можело дури и да помисли како со вакви пријатели на кого сеуште му требаат непријатели? Да бидам искрен, Европа треба да му се заблагодари на претседателот Трамп бидејќи, благодарение на него, се ослободивме од сите илузии “, изјавил Туск пред неформалниот состанок на 28-те лидери на Европската унија во Софија.
Денеска е закажана расправа за судбината на Западен Балкан и перспективата за влез на останатите земји на ЕУ, додека синоќа беше одржана вечера на која се разговарало за европскиот одговор на најновите потези на американската администрација иповлекувањето од нуклеарниот договор со Иран, како и воведувањето на царинските давачки за увоз на алуминиум и челик во САД.
Доналд Туск даде изјава која до неодамна беше незамислива. Според него, ЕУ се соочува со нов феномен, “каприциозна и агресивна американска администрација”.
Сепак, тој додаде дека Европа треба да стори сé што може за да зачуваат добрите трансатлантски врски, но мора да биде подготвена за сите сценарија.
“Имаме доволно потенцијал да се соочиме со овој предизвик. Но, ни треба повеќе политичко единство и одлучност “, изјавил Доналд Туск.
Вчера агенциите ја објавија веста дека Брисел се согласил Европската унија треба да се префрли од долар на евро во пресметките за плаќање на иранската нафта , дека Европската инвестициона банка кредитните линии за вложувања во Исламската Република исто така ќе ги деноминира во евра, а земјите со профитабилни договори ќе сторат сè да ги заобиколат американските санкции повторно наметнати врз Иран.
Се чини дека Европа одлучи да ја брани својата независност – Може ли да се спротивстави на американскиот притисок?
Се чини дека Европа одлучи да ја брани својата независност. Таа соопшти дека нема да го разгледа преиспитувањето на постоечкиот договор со Иран и дека нема да ги почитува американските санкции наметнати врз Исламската Република. Раскинувањето на нуклеарниот договор на Вашингтон со Иран, како да беше последната капка што се прелеа преку часот на трпеливоста на Европската унија. Факт е дека понатамошната подреденост на атлантскиот диктатат го прави целиот европски проект бесмислен, иако првично тоа беше идеја на окупаторските сили на САД по Втората светска војна. Дали 2018 ќе биде пресвртница во историјата и на почетокот на распадот меѓу САД и европските сојузници? Ова се сите прашања за кои е потребен одговор, иако сето тоа зависи од тоа дали ЕУ може да го издржи американскиот притисок?
Шефовите на европските земји и лидерите на Европската унија, кои вчера се собраа во Софија, официјално разговараа за прашањата на односите со балканските земји и нивниот евентуален влез во ЕУ. Но, како може да се зборува за проширување на ЕУ ако Брисел не може да ги заштити интересите на постојните членки и гиганти како Германија во Франција? Затоа, во неформалната вечер во Софија, поголемо внимание било посветено на односите со САД со кои Европа не е само на границата на трговската војна, туку и вистински геополитички конфликт.
Меѓутоа, што се САД за Европа? Висок партнер, сојузник, владетел или конкуренција? Во геополитичка смисла, САД се супериорни во однос на Европа, бидејќи во рамките на Обединетиот Запад и Пактот на НАТО, американскиот атлантски отсекогаш биле тие кои се слушале. По Втората светска војна, Соединетите Држави, преку различни форми на контрола, ги поткопуваа Германија, Италија, Франција и други земји на Западот, а подоцна и земјите од источна Европа.
Нивниот партнер во контролата на Европа беше Обединетото Кралство, и без оглед на разликите меѓу двата континента, Европа беше дури вазал на САД, дури и како Европската унија.
Меѓутоа, со оглед на тоа што проектот за европска интеграција добива интензитет, желбата за целосна независност растеше меѓу Европејците. Досега, англоамериканските елити секогаш ја задржуваа ситуацијата под контрола.
Вистинската независност на Германија и нејзиното очигледно приближување кон Русија очигледно се контрадикторни со интересите на Атлантикот. Ајде да се потсетиме на периодот на канцеларот Герхард Шредер, дури и на владеењето на Ангела Меркел, која ниту по која цена не сака да се откаже од гасоводот “Северен ток 2“, кој е комерцијален проект, но со длабока геополитичка позадина.
Пред неколку години, убедена во реалноста на “руската закана”, Европа се приклучи кон антируските санкции.
“Украина веќе беше ваша, а Путин не ви дозволи да ја преземете во прегратката на Европската унија”, беше тогашна порака на Вашингтон до европските канцеларии во тоа време. Приближно на ист начин, зборуваа и алчните европски политичари зборуваа на почетокот на геополитичкиот конфликт со Русија.
Сепак, повеќето европски политички сили наскоро сфатија дека е профитабилно за ЕУ да има блиски врски со Русија. Дури и со продолжени санкции, таа секогаш бараше можност да се стави крај на конфликтот со Москва. Неодамна, со цел да се зачува розофобичната атмосфера, Лондон мораше дури да организира провокација со Сергеј и Јулија Скрипал, само за да одржи ниво на тензии во односите меѓу Русија и Европа. Сега приказната конечно беше погребана од германски истражувачки тим на новинари, кој за Дер Шпигел откри дека Германија од почетокот на 90-тите имала нервен агенс со кој, наводно, бил отруен од Скрипал дека примероци им биле дадени на сојузниците на НАТО.
Се чинеше дека во наредните месеци сè ќе оди глатко. Европа требало само да чека да се стави крај на борбата за власт во САД, а потоа да се обиде да се адаптира на Трамп и на атлантската елита. Сепак, неодамнешните одлуки на Вашингтон ја отворија “Пандорината кутија”.
Сега Европа едноставно не може да ги прифати американските барања, бидејќи ризикува целосно да го загуби лицето.
Трамп требаше да стави крај на иранскиот договор, главно поради домашните политички околности, но и поради големата желба на Израел и неговиот зет, Џаред Кушнер. Сепак, оваа одлука за САД не значи ништо, а Европската унија ќе ја сноси целата штета. Според плановите на Трамп, САД и ЕУ на крајот треба да се согласат, европските земји ќе му се придружат на Вашингтон и заедно ќе го принудат Иран да нов договор, кој Трамп може да го претстави во Америка како негова голема победа.
Ставот на Русија и Кина, кои се противат на каква било промена на постојниот договор, Трамп не го зема предвид , очигледно инспириран од имагинарниот успех на својот корејски напредок, убеден дека го разбил единството на Кина и Северна Кореја.
Во политиката на Иран, тој ѝ се закани на Европската унија со санкции, но Европа одлучи да ги зачува бизнисите и односите со Иран.
Сега, заради иранскиот договор, притисокот на САД врз Европската унија ќе биде далеку поголем од заедничкото недоразбирање меѓу сојузниците.
“Гледајќи ги најновите одлуки на претседателот Трамп, некој може дури и да размислува како со вакви пријатели кој сè уште има потреба од непријатели? Да бидам искрен, Европа треба да му се заблагодари на претседателот Трамп затоа што, благодарејќи на него, се ослободивме од сите илузии “, да ги повториме зборовите на Доналд Туск, кои во Вашингтон одекнаа како најголема хереза.
Претседателот на Европската комисија де факто владата на Европската Унија Жан-Клод Јункер, минатата недела изјави дека ЕУ би требало да преземе водечка улога на глобално ниво, бидејќи одлуката на Трамп да го прекине договорот со Иран значи дека планот на САД е повеќе да не соработува со други земји и не почитувајќи ги ниту пријателските односи со сојузниците. Затоа, европските земји едноставно треба да го спасат договор со Иран.
“Мора да ги замениме САД, кои како меѓународен водач ја изгубија моќта, а на долг рок и влијанието”, изјавил Жан-Клод Јункер.
Имено, се чини дека Европа не е само подготвена да ја преземе одговорноста за својата иднина, како што вели Ангела Меркел, туку и да се грижи за сопствената безбедност. Сепак, дали е подготвена да ги замени САД како водечки светски лидер или е сè погрешно протолкувано?
Се чини дека не, бидејќи тие почнаа да зборуваат за тоа во европските канцеларии веднаш после победата на Доналд Трамп на изборите. Значи за повеќе од една година и половина. Дури и тогаш, беше јасно како Трамп сакаше Америка да се грижи за себе, а не за изградба на еден атлантски свет, и дека поради полнењето на американската државна ризница, добро притисне сите партнери, непријатели и сојузници.
Европејците, навикнати на фактот дека нивниот суверенитет е ограничен само на прашања на војна и мир, биле изненадени кога слушнале дека морале да ја платат американската заштита. Истата порака беше прифатена од богатата Петромонархија во Заливот, која само ја докажува уникатната позиција на Трамп по ова прашање низ целиот свет.
Единството на Западот е разбиено, иако атлантските елити на двете страни на океанот живеат со надеж дека Трамп е само лош сон и дека сè ќе се врати во нормала во 2020 година. Сепак, веќе нема реални шанси за враќање на единството на Западот, како што го знаеме. Америка ќе ја промени својата надворешна политика со слоганот “Да се биде повторно голем”, без оглед дали Трамп е водечки или не. Хегемонија е загрозена аради фактот дека национално ориентирани американски елити во власта доминирале актерите кои имаат за цел да ја играат улогата на светски полицаец.
Што останува за Атлантистите? Можам да признаам пораз или да се обидам да го сменам центарот на “западниот свет” во Европа. Како привремена мерка за враќање на власта во Вашингтон, или како постојана. Но, дали политичарите се способни да бидат лидери во Европа? Меркел и Јункер? Тешко, додека Емануел Макрон не вреди да се трошат зборови. Затоа, нема решение за овој проблем. Односите на Запад се трансформираат онака како што Трамп сакаше, борба помеѓу националните држави.
Тоа, исто така, предизвикува отпор на Европската унија, иако недовршени,денес сега единствени држави составени од европски национални ентитети. Овој неприроден процес им нанесува штета на политичарите како што е Виктор Орбан и политичките сили кои се во опозиција, иако наскоро би можела да им се приклучи и владата на Италија, земјата основач на ЕУ, што значи влегување во кризата на проектот за европска интеграција.
Трамп ЕУ како целина ја гледа како конкуренција на Америка и сака да ја ослабне.
Во иранската епизода, каде што Германија и Франција имаат големи економски планови, важно е тоа што САД на во Европа едноставно наредува да заборави на заштитата на своите интереси. Покрај тоа, под апсолутно безначаен изговор, бидејќи за разлика од воведувањето на анти-санкции, во случајот со Иран нема формални причини за кршење на нуклеарниот договор.
“Европа не може да се согласи со тоа. Тоа би било самоубиство за ЕУ како такво. Со прифаќањето на невидениот американски диктата, дали Европејците ќе можат повторно некогаш да ја вратат својата независност? Ова е тест на вистината за политичкиот аспект на ЕУ. Ако Европската Унија потклекне пред Трамп, ќе ги изгуби сите причини за нејзиното постоење “, пишува за Ле Фигаро реномиран француски новинар и колумнист Рено Жирар.
Сега, истото го зборуваат и оние кои во последните неколку години ја принудија Европа да се усклади на притисокот и санкциите на САД против Русија, Доналд Туск меѓу првите.
“Ова е не е ништо помалку од масовен удар за суверенитетот на европските земји и Европската унија. Тие го изгубија правото да донесуваат одлуки за своите политики и нивните постапки во врска со грубиот диктат на наводно пријателска земја. Ова е сосема неприфатливо од европска гледна точка и е спротивно на самите приказни за Трамп. Европа се терана почитување и спроведување на политика со која длабоко не се согласува “, изјави поранешниот шведски премиер Карл Билт за The Washington Post.
Европа не може да се согласи со ваков вид на американски притисок.Меѓутоа доколку се спротивстави, сеедно не може да се преправа дека е светски лидер. Всушност, ЕУ само сака поголема независност, најмногу што може да се постигне во сегашната ситуација. Поради оваа причина, Европа мора, пред големи и важни чекори, да создаде рамнотежа на сили и интереси кои ќе бидат поповолни за тоа. Во овие услови и барајќи одговори, природно е да се погледне во Москва. Не е случајно што во текот на следната недела лидерите на многу влијателни светски земји ќе ја посетат Русија. Лидерите на Германија, Франција, Јапонија и Индија. На почетокот Ангела Меркел и Емануел Макрон ќе разговараат со Владимир Путин за разни теми, од Сирија и Украина до трговијата. Сепак, главната тема на разговорите ќе биде Иран, кој повеќе не е само име на важна земја, туку го означува историскиот пресврт и изборот што Европа мора да го направи.
Извор:logicno.com