Турција планира да инвестира околу 80 милијарди евра во обновливи извори на енергија и дополнителни 28 милијарди во енергетска инфраструктура и мрежи во следните девет години. Германските компании се надеваат на голем дел од колачот, поради што германската министерка за економија Катерина Рајхе (CDU) ја посети Анкара, придружувана од 30 претставници на енергетски компании. „Турција не е само сигурен партнер. Таа е јасно фокусирана на раст во енергетскиот сектор“, рече Рајхе за време на нејзината прва официјална посета на турскиот главен град, пренесува Дојче Веле.
Можност за германската економија која е во криза
Растот е токму она што очајно ѝ е потребно на германската економија во криза, а Германија е веќе најголемиот трговски партнер на Турција, со 8.600 германски компании кои работат таму. Министерката Рајхе верува дека тука има голем потенцијал, бидејќи Турција, и покрај зголемената инфлација и каматните стапки над 30 проценти, значително инвестира во нови технологии, обновлива енергија, складирање на електрична енергија и инфраструктура.
Турскиот министер за трговија Омер Болат го пофали постојното партнерство во областа на ветерната и сончевата енергија и изрази надеж за негово проширување. „Веруваме дека оваа приказна за успех ќе се повтори многу пати во наредните години и ќе создаде нови можности за инвеститорите и технолошките компании во нашите земји“, рече Болат.
Турција како енергетски центар
Со години, Турција се обидува да се позиционира како центар за гас, нафта и електрична енергија, односно како врска помеѓу Црното Море, Блискиот Исток и Југоисточна Европа. Германскиот снабдувач со енергија „Унипер“, чиј директор Мајкл Луис беше во делегацијата, сака да го зголеми своето учество во дистрибуцијата и меѓународната трговија со природен гас во Турција. Од друга страна, Фредерик Доје, раководител на одделот за Европа во „Сименс Енерџи“, гледа големи можности во проширувањето на одржливата енергетска мрежа на Турција и нејзиното претворање во врска помеѓу Централна Азија и Европа.
Предизвикот на зависноста од Русија
Околу 40 проценти од природниот гас во Турција сè уште пристигнува од Русија преку гасоводот „Турски тек“. Поради војната на Русија против Украина, Европската унија бара Турција, како земја-кандидат, да го промени ова. Турскиот министер за енергетика Алпарслан Бајрактар наговести дека Турција во принцип сака да стане понезависна од руските енергетски извори, но не даде конкретни податоци, ниту исклучи нови проекти со Русија. За германскиот „Унипер“, рускиот гас во турската мрежа е проблем. Компанијата вели дека за целосна соработка, Турција би морала да го сертифицира својот гас за да се усогласи со санкциите на ЕУ против Русија.
Во исто време, Турција интензивно развива нови извори, како што е увоз на течен природен гас (LNG) со танкери од САД, а турските компании исто така почнаа да го експлоатираат првото големо гасно поле во Црното Море. Покрај тоа, Турција традиционално снабдува гас од Азербејџан, кој се транспортира преку цевковод до Западен Балкан, Југоисточна Европа и Италија, и постојат планови за зголемување на овие количини. Министерот Бајрактар нагласува дека диверзификацијата е клучниот збор.
Лекции од Заливот и регионалната конкуренција
Бајрактар истакна дека воената блокада на Ормутскиот теснец, клучен за транспорт на нафта и гас, покажува колку е опасно да се зависи од еден единствен синџир на снабдување. „Ние како Турција сакаме, со сè посложената конфигурација на енергетскиот пазар, да обезбедиме не само сопствена безбедност на снабдувањето, туку и енергетска безбедност во регионот. За ова, ни треба уште поголема поврзаност“, рече тој. Овие врски и цевководи кон Блискиот Исток, Северна Африка и Европа би можеле да ги изградат и германски компании. Турската делегација рече дека кризата во Ормутскиот теснец би можела да биде можност за Турција на среден рок, која сака да се претстави како безбедна алтернатива на Персискиот Залив – еден вид втор Дубаи на Босфорот.
Нерешени спорови како пречка
Разговорите во Анкара очигледно не го разгледале спорот со Република Кипар околу големите наоѓалишта на гас. Турција тврди дека има делови од ова гасно поле во име на северниот дел од Кипар, кој нелегално го окупира повеќе од 50 години, барање одбиено од Република Кипар и ЕУ. Додека Кипар планира да започне со производство на гас следната година и да го транспортира до Египет, Турција сака самата да го експлоатира полето и најави изградба на гасовод од Кипар до турско пристаниште до 2028 година. Позиционирајќи се како енергетски центар во Источниот Медитеран, Турција се натпреварува и со Грција, која го прошири својот капацитет за течен природен гас (LNG).
Чувствителни прашања оставени настрана
Не е познато дали германската министерка Рајхе покренала чувствителни теми како што се недостатокот на владеење на правото и потиснувањето на слободата на медиумите во Анкара. Пред состаноците, таа само изјави дека дури и добрите партнери имаат непријатни теми, но дека тие не се дискутираат јавно пред микрофони. Дојче Веле, изворот на овој напис, забележува дека самата е директно засегната бидејќи еден од нивните дописници во Анкара е гонет за наводно „омаловажување на претседателот и турските институции“ и „ширење на погрешни информации“. Главниот уредник на DW бара постапката да биде суспендирана, нагласувајќи дека тоа покажува како критичките гласови се намерно замолчени.
(TBT)
