Револуционерниот уред на професорот Омар Јаги извлекува илјада литри вода дневно од пустинскиот воздух! Дали ова ќе биде решението за глобалната криза со водата?
Создаден е револуционерен уред кој може да извлече илјада литри чиста вода дневно од пустинскиот воздух, развиен од добитникот на Нобелова награда за хемија, професорот Омар Јаги. Овој изум претставува потенцијално решение за глобалната криза со водата и ветува дека ќе обезбеди вода за пиење во најсушните делови од светот.
Во центарот на иновацијата е професорот Омар Јаги, кој ја освои Нобеловата награда во 2025 година за неговата работа на метално-органски рамки (MOF). Овие ултрапорозни материјали, составени од метални јони поврзани со органски молекули, дејствуваат како молекуларни сунѓери со неверојатна способност да апсорбираат и ослободуваат молекули на вода. Компанијата на Јаги, Атоко, ја искористи оваа технологија за да развие индустриски собирач на атмосферска вода.
Од молекуларен сунѓер до вода за пиење
Претставениот уред, со големина на стандарден контејнер за превоз, е дизајниран да работи во најнепристапни услови. Срцето на системот е MOF материјал кој пасивно ја апсорбира влагата од воздухот ноќе, кога температурата е пониска. Во текот на денот, енергијата од сончевите панели се користи за загревање на материјалот, ослободувајќи ја заробената вода како пареа. Пареата потоа се кондензира и се собира како чиста, вода за пиење. Целиот процес е самостоен и бара само сончева светлина, што го прави идеален за области без развиена енергетска инфраструктура.
Технологијата е успешно тестирана дури и во екстремните услови на Долината на смртта, со влажност на воздухот од само 20 проценти. Иако научната основа е солидна, примената на ова ниво и со ветената ефикасност се соочува со вистински физички предизвици. Главниот е енергетската ефикасност. За да се извлечат илјада литри вода, треба да се обработи огромна количина воздух, што покренува прашања за протокот и отпорот во системот. Иако се вели дека сончевата енергија е доволна, вистинската ефикасност ќе зависи од идеалните услови, како што се интензитетот на сончевото зрачење и влажноста на воздухот. Тврдењето за илјада литри дневно веројатно се однесува на оптимални услови, а не нужно на пустинска средина.
Визија за иднината и потенцијално влијание
И покрај предизвиците, потенцијалот на оваа технологија е огромен. Визијата на професорот Јаги е да создаде систем за „лична вода“ што ќе му обезбеди на секое домаќинство, без оглед на локацијата, независен извор на вода за пиење. Надвор од домот, ваквите уреди би можеле да го трансформираат земјоделството во сушните региони, да обезбедат итна помош во зоните на катастрофа и да ги поддржат заедниците во оддалечените региони.
Секако, тука е и прашањето за потенцијалното еколошко влијание на масовното отстранување на влагата од воздухот врз кревките, зависни од роса пустински екосистеми, што ќе бара понатамошно истражување. Сепак, додека научната заедница со нетрпение очекува независно потврдени податоци за перформансите на уредот, изумот базиран на MOF претставува еден од најперспективните чекори кон решавање на еден од најголемите предизвици на човештвото.
24sata.hr
