Во изјава за Ројтерс, висок ирански функционер, кој зборуваше под услов да остане анонимен, рече дека Техеран ќе ја смета секоја воена акција како почеток на тотална војна и е подготвен да возврати.
Тензиите меѓу САД и Иран достигнаа точка на вриење откако американскиот претседател Доналд Трамп објави дека испраќа „армада“ на Блискиот Исток, на што Техеран одговори со строго предупредување дека секој, дури и најмалиот, напад ќе се смета за објавување на „тотална војна“. Ѕвечкањето на оружјето и острата реторика од двете страни предизвикаа тревога низ целиот регион, зголемувајќи ги стравувањата од отворена воена конфронтација со непредвидливи последици.
Додека американската ударна група на носач на авиони плови кон регионот, иранските вооружени сили се ставени во состојба на висока готовност, а меѓународните авиокомпании почнаа да откажуваат летови поради безбедносни ризици. Ситуацијата е дополнително оптоварена од внатрешните немири во Иран, каде што режимот брутално ги потиснуваше месеците антивладини протести, што беше една од причините за заканите на Трамп.
„Имаме огромна флота што оди во таа насока“
Обраќајќи се пред новинарите во четвртокот на враќање од Светскиот економски форум во Давос, американскиот претседател Доналд Трамп потврди испраќање на значајни поморски сили кон Иран. Неговите изјави беа директни и не оставија простор за сомнеж во американската решителност.
– Имаме голема сила што оди кон Иран. Би сакал ништо да не се случи, но ги следиме многу внимателно – изјави Трамп, а потоа дополнително го засили впечатокот.
– Имаме армада. Имаме огромна флота што оди во таа насока и можеби нема да мора да ја користиме. Ќе видиме – додаде тој.
Трамп ги поврза своите потези со два клучни услови кон Техеран: запирање на убивањето на демонстрантите кои со месеци се на улиците низ целата земја и запирање на какви било активности поврзани со рестартирање на нуклеарната програма. Тој тврдеше дека претходно го откажал планираниот напад откако добил уверенија дека Иран нема да изврши масовни егзекуции на стотици уапсени демонстранти.
Техеран: Секој напад ќе го сметаме за тотална војна
Одговорот од Иран беше брз и подеднакво бескомпромисен. Во изјава за Ројтерс, висок ирански функционер, кој сакаше да остане анонимен, рече дека Техеран ќе го смета секој облик на воена акција како почеток на тотален конфликт и е подготвен да одговори со сета своја сила.
– Оваа воена ескалација – се надеваме дека не е наменета за вистинска конфронтација – но нашата војска е подготвена за најлошото можно сценарио. Затоа сè во Иран е во состојба на висока готовност – изјави иранскиот функционер за Ројтерс.
Тој нагласи дека Иран нема да прави разлика помеѓу видот или обемот на нападот, без оглед на тоа како американската страна го нарече.
„Овој пат, ние ќе го третираме секој напад – ограничен, неограничен, хируршки, кинетички, како и да го наречете – како тотална војна против нас и ќе одговориме на најстрог можен начин за да ги расчистиме сметките еднаш засекогаш“, изјави тој.
Заканите добија дополнителна тежина од командантите на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ), кои изјавија дека нивните сили се „со прстот на чкрапалото“, подготвени да извршат секоја наредба од врховниот лидер, ајатолахот Али Хамнеи.
Носачот на авиони „Абрахам Линколн“ на пат кон регионот
Воените аналитичари потврдуваат дека ова не е само реторика. Ударната група на носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“, која вклучува околу пет илјади морнари и маринци, ескадрили од најсовремените ловци „Ф-35Ц“ и „Ф/А-18 Супер Хорнет“, како и неколку разорувачи вооружени со крстосувачки ракети „Томахавк“, моментално се наоѓа во Индискиот Океан и е на пат кон Блискиот Исток.
Покрај поморските сили, САД распоредуваат дополнителни системи за воздушна одбрана околу своите и израелските бази во регионот. Во операцијата учествуваше и Велика Британија, која, на барање на Доха, ги испрати своите борбени авиони „Еурофајтер Тајфун“ во Катар како дел од заедничка ескадрила.
Оваа ескалација се случува во контекст на длабока криза во Иран што трае со месеци. Антивладините протести, кои започнаа кон крајот на 2025 година, беа брутално потиснати. Организациите за човекови права проценуваат дека повеќе од пет илјади луѓе се убиени, додека над дваесет и шест илјади се приведени. Економијата е парализирана од инфлација што надминува педесет проценти, а властите воведоа речиси целосна блокада на интернет.
Во таква атмосфера, расте и стравот од погрешна пресметка од која било страна. Израелските медиуми известуваат дека тамошните безбедносни служби се загрижени за можен „превентивен удар“ од страна на Иран врз Израел. Нивните проценки покажуваат дека Техеран, убеден дека американскиот напад е неизбежен, би можел да биде првиот што ќе го нападне најблискиот сојузник на Америка во регионот.
Дополнителен показател за сериозноста на ситуацијата се постапките на авиокомпаниите. Холандската авиокомпанија KLM и германската Lufthansa ги откажаа или ограничија летовите до градови како Тел Авив и Дубаи, и ги пренасочија рутите за да го избегнат иранскиот и ирачкиот воздушен простор. Во исто време, администрацијата на Трамп објави депортација на најмалку четириесет ирански државјани, што дополнително ги затегна односите.
24сата.хр
