Израел, Грција и Кипар размислуваат за формирање заедничка бригада за брза реакција во Источниот Медитеран, која би имала околу 2.500 војници и би вклучувала копнени, воздушни и поморски сили. Информациите за овој план ги објавија грчките, кипарските и израелските медиуми, со акцент дека станува збор за иницијатива што се разгледува, а не за веќе формирана воена структура.
Според достапните податоци, идните воени сили би биле распоредени преку мрежа од воени бази во сите три земји, како и на грчките острови во Источниот Егеј. Воздушниот и поморскиот сегмент би вклучувале борбени авиони, воени бродови и подморници. Официјалното објаснување на иницијативата се фокусира на заштитата на подморската енергетска и комуникациска инфраструктура, како што се електричните и телекомуникациските кабли, како и идните енергетски проекти во Источниот Медитеран.
Сепак, анализите што ја придружуваат оваа идеја јасно наведуваат дека таквата сила би имала и улога на одвраќање, првенствено во контекст на растечките тензии со Турција.
Од заштита на инфраструктурата до безбедносна порака
Грчкиот весник „Та Неа“, кој прв пишуваше детално за овој концепт, наведува дека планот се базира на проценката дека енергетските проекти и подморската инфраструктура станале нова стратешка линија на конфликт во Источниот Медитеран. Израелските и кипарските медиуми дополнително нагласуваат дека иницијативата се разгледува во време кога Турција сè повеќе ги оспорува поморските граници, дозволите за истражување и правото на експлоатација на природните ресурси во регионот.
Израелскиот „Џерусалем пост“ наведува дека таков механизам би му дал на Израел поголема стратешка длабочина, бидејќи безбедноста на клучните енергетски и комуникациски патишта би се потпирала на заедничка рамка, а не само на израелските воени капацитети.
Иако официјалните изјави избегнуваат директно споменување на Турција, неколку извори јасно ја поврзуваат иницијативата со потребата од одвраќање на потенцијални закани во регионот, при што Анкара имплицитно се наведува како главен безбедносен предизвик.
Реакции од Турција
Турските медиуми веќе ја претставуваат иницијативата како потег директно насочен против Турција, опишувајќи го како обид за создавање „антитурски блок“ во јужниот дел на Кипар и Источниот Медитеран. Таквата перцепција дополнително го зголемува ризикот од политички и воени реакции од Анкара, вклучително и зголемено поморско присуство и поостра дипломатска реторика.
На овој начин, иницијативата на Израел, Грција и Кипар се вклопува во поширок тренд на постепена милитаризација на Источниот Медитеран, каде што безбедносните прашања се повеќе поврзани со енергијата и инфраструктурата, а се помалку се решаваат исклучиво преку дипломатски средства.
На крајот на краиштата, иако ова е план кој е сè уште во фаза на разгледување, самата идеја за заедничка бригада покажува дека трите земји се сè посериозни во врска со колективната безбедност на Источниот Медитеран. Формално, тие зборуваат за заштита на инфраструктурата, но во суштина, испраќаат порака за одвраќање, која – доколку планот се спроведе – би можела да има долгорочно влијание врз рамнотежата на моќта во овој чувствителен регион.
facebook:UTS
