Драмата во Соединетите Американски Држави доби нова димензија откако претседателот Доналд Трамп објави дека го овластува распоредувањето на федерални трупи во Портланд, Орегон, со експлицитни наредби за употреба на „целосна сила“ доколку е потребно. Причината: протестите што го потресуваат градот со месеци и кои, според Белата куќа, се насочени против центрите за притвор на имигранти.
Трамп објави на својата мрежа Truth Social дека му наложил на секретарот за војна Пит Хегсет да „обезбеди сите потребни трупи за заштита на Портланд, кој е разорен од војната“. Тој додаде дека „ќе се употреби целосна сила, доколку ситуацијата го бара тоа“. Неговата објава предизвика лавина од реакции – од жестоки критики од демократите до пофалби од некои републикански функционери.
Гувернерката на Орегон, Тина Котек, одговори велејќи дека „нема закана за националната безбедност во Портланд“ и дека „заедниците се безбедни и мирни“. Градоначалникот Кит Вилсон даде слична изјава, нагласувајќи дека „бројот на потребни трупи е нула“. Демократскиот сенатор Рон Вајден ги предупреди граѓаните да не наседнуваат на „обидот на Трамп да поттикне насилство“.
Сепак, сојузниците на Трамп тврдат поинаку. Секретарката за труд Лори Чавез-ДеРемер го опиша Портланд како „град во воена зона“ и му се заблагодари на претседателот за „преземањето на работите во свои раце“. Пентагон потврди дека е подготвен да „мобилизира американски трупи во поддршка на операциите на DHS“.
Контроверзните одлуки се поттикнати и од фактот дека Трамп неодамна потпиша наредба со која Антифа се означува како „домашна терористичка организација“. Правните експерти веднаш реагираа – потсетувајќи дека во американското законодавство не постои механизам за таква формална ознака и дека сè може да се сруши пред Уставниот суд.
Протестите во Портланд траат од јуни, а центарот на ICE постојано е цел на демонстрантите. DHS соопшти дека активистите на Антифа „допишувале“ до федерални службеници и испраќале закани со смрт. Досега, 26 лица се обвинети за разни кривични дела, вклучително и палење и напад врз полицајци.
Ова не е прв пат Трамп да се прибегне кон федерални трупи во домашен контекст – тој претходно го сторил тоа во Лос Анџелес и Вашингтон, што предизвика неколкудневни судири. Суд во Калифорнија во тоа време пресуди дека таквото распоредување на Националната гарда е нелегално.
Прашањето останува – дали Трамп воопшто има правна основа за таков потег во Орегон? Критичарите тврдат дека тој би можел повторно да го прекрши законот, додека неговите поддржувачи ја гледаат решителноста „да ја спасат Америка“. Едно е сигурно – најновиот чекор на поранешниот претседател дополнително ја продлабочува политичката и социјалната поделба во САД, додека сенката на неизвесност се надвишува над Портланд.
