Неодамна, новинарот на „Хуриет“, Недим Сенер, кој внимателно ги следеше и известуваше за корупциските скандали што ја тресат Републиканската народна партија (ЦХП), во еден подкаст раскажа како некој го прашал дали следи некоја ТВ серија и како тој одговорил „не, ја следам ЦХП, тоа ми е доволно“.
Оваа „серија“ на ЦХП доби голем замав во последната недела, а особено во последните неколку дена, и ја крена неизвесноста до максимум, што обично не е карактеристика на турските (бавно движечки) ТВ серии, туку многу повеќе на латиноамериканските.
Гореспоменатото забрзување започна на 2 септември, кога 45-тиот првостепен граѓански суд во Истанбул пресуди дека претседателот и раководството избрани на 38-от редовен конгрес на ЦХП на покраината Истанбул треба да бидат суспендирани од функцијата и дека треба да се назначи привремен извршен комитет.
Како и зошто судот се справува со покраинскиот конгрес на една партија? Од истата причина поради која се занимава со големиот конгрес на истата партија – корупцијата, односно купувањето кандидати.
Подносител на жалбата која ја донесе оваа одлука е Озлем Еркан, член на ЦХП доволно моќна за да биде делегат на покраината Истанбул и делегат на конгресот. Сведоците кои беа делегати на тој покраински конгрес не само што сведочеа за купувањето делегати, туку и доставија аудио снимки до обвинителството, кои ги потврдуваат нивните сведоштва.
Во својата тужба поднесена до 24-от првостепен граѓански суд, Озлем Еркан тврди дека гласовите на делегатите биле манипулирани со готовински плаќања помеѓу три и седум илјади евра, подароци на телефони и таблети и ветувања за вработување, и дека бројот на гласови дадени на конгресот надминал 600. Потоа судот донесе привремена мерка земајќи ги предвид презентираните докази.
Судот го назначи Гурсел Текин за претседател на привремениот извршен комитет.
Гурсел Текин (61) е ветеран на ЦХП кој, во текот на своите 44 години членство и активизам, имал многу позиции, вклучувајќи претседател на покраинската гранка на ЦХП во Истанбул, потпретседател на партијата и пратеник во парламентот 12 години. Значи, не некој без партиско педигре.
Озгур Озел, лидерот на ЦХП, кој дојде на оваа позиција на конгрес кој е под истрага за истите наводи и докази како и оној во Истанбул, рече дека не ја признава одлуката на судот (што тоа подразбира, зависи од вас да одлучите). Кога Гурсел Текин објави дека е подготвен да ја преземе функцијата што му ја додели судот, Озел го исклучи од партијата.
Дали ова е исклучување на лице кое било член на партијата додека Озел влечел тенџере во прашина и носел шорцеви според статутот и законите на партијата? Секако дека не, но ако не го признавате судот на државата, што ве ограничува? Статутот?
Сличноста со латиноамериканските серии се одразува, меѓу другото, во фактот дека во февруари минатата година, Гурсел Текин поднесе оставка од членство во партијата, но Озгур Озел ја отфрли, па Текин формално остана член.
Во писмото за неприфатена оставка, Текин напиша дека партијата „станала структура во која централниот комитет дури и не се придржува до сопствените објавени правила и упатства, каде што работата на луѓето што работат во согласност со партиските закони и изјави е узурпирана и каде што односите со пријателите, сопружниците, пријателите и роднините се одлучувачки фактори на секое ниво, а не духот на другарството формиран од идеологија, принципи или мисла“.
Кога во петок, 5 септември, Ѓурсел Текин објави дека во понеделник ќе дојде во седиштето на огранокот на ЦХП во Истанбул за да ја преземе функцијата што му ја додели судот, Озгур Озел ги повика членовите да ја блокираат зградата и да не дозволат „присилниот администратор“ да влезе. Следниот ден, гувернерот на Истанбул забрани масовни собири во три истанбулски области, од кои еден е Саријер, каде што се наоѓа седиштето на ЦХП.
Ова само дополнително го охрабри Озел да повика на масовни демонстрации. Веќе во недела, зградата беше окупирана и блокирана, а заветите дека Текин никогаш нема да влезе во неа беа хистерично повторувани, и од блокадите и од партиските лидери, првенствено од Озел.
Денот на „пресметката“, понеделник, 8 септември. Полицијата врши притисок врз „бранителите“ на зградата, од кои некои се пратеници од ЦХП во парламентот. Од време на време, агресивноста на „бранителите“ бараше употреба на спреј со бибер, но бидејќи толпата не беше импресивна, немаше сериозно насилство од двете страни.
Напладне, како што беше најавено, Текин пристигнува релативно блиску до зградата и одржува прес-конференција до возилото со кое пристигна, додека неговите телохранители користат чадори за да го заштитат од проектили во форма на шише.
Неговиот тон е помирувачки. Нè потсетува дека не е „принуден администратор“, дека судот, кој е вклучен во партискиот живот, ја донел таа одлука врз основа на жалбата на членовите на ЦХП, сведочењето на членовите на ЦХП, дека сите страни во процесот се всушност ЦХП и дека ако тој не ја прифати таа должност, некој друг ќе ја прифати.
Единствената глупост што ја кажа во таа пригода беше дека толпата (вклучувајќи ги и оние што фрлаа шишиња кон него и извикуваа навреди, од кои „се продадовте“ е најблагата) не беа членови на ЦХП. Ах, па членови на некои други партии одговорија на сите тие бројни повици од Озгур Озел. Кажете ми малку за тоа… Кога го прашаа дали ќе влезе во зградата, тој рече секако и се врати во автомобилот.
Еден или два часа подоцна, полицијата ја опколила зградата и Текин се упатила внатре. Тие педесет метри траеле речиси два часа, но на крајот Гурсел Текин влегол во зградата.
Победа? Не брзај премногу, читателу! Два часа откако Текин влегол во зградата, од Анкара пристигнула порака во која се наведува дека е донесена одлука зградата повеќе да не е седиште на истанбулскиот огранок на ЦХП. Таа е преместена, велат, на непозната адреса, и отсега зградата е „работна канцеларија на претседателот на партијата“, што ќе каже Озел. Со други зборови, „залудно сликаше, Гурсел!“.
Не, вели Гурсел и добива судска наредба во која се наведува дека тоа е покраинско седиште на ЦХП бидејќи нема регистрација на нова адреса.
Вторник, 9 септември 2025 година, е 102-от роденден на Републиканската народна партија. Утрото, Гурсел Текин положи венец на споменикот на Ататурк на плоштадот Таксим и изрази желба или очекување да се сретне во текот на денот со Озгур Озел, кој доаѓа во Истанбул за да положи венец на истиот споменик. Местото? Може да биде било каде, дури и во зграда чија функција сега е нејасна.
Тоа не се случи. Неколку часа подоцна, Озгур Озел дојде на Таксим, положи венец и одржа огнен говор во кој рече дека нема предавање и дека ќе извојува „победа“ со тоа што ќе ја натера „Турција да стане“ (секако, со толпи на улиците).
Интересна понуда во време кога регионот гори. Со целата оваа бучава, Озел, далечински воден од Екрем Имамоглу, се обидува да ја прикрие суштината на проблемот – дека администрацијата на ЦХП била украдена на Истанбулскиот покраински конгрес на 8 октомври 2023 година и на Големиот конгрес во Анкара на 3-4 ноември 2023 година.
Мрежата на корупцијата почна да се расплетува, или поточно, да се истражува, кога две недели пред последните локални избори, повеќечасовен запис од броење пари од декември 2019 година, познат како „кули на пари“, од канцеларијата на адвокатот на Истанбулската метрополитанска општина, беше објавен во јавноста. Покраинскиот штаб на ЦХП беше купен со овие корумпирани пари.
– Но театарот завршува, и конечно се случува на самото место каде што првпат беше поставен: зградата на ЦХП во Истанбулската провинција… – Недим Сенер завршува една од своите колумни.
Дали е така, можеби ќе видиме многу наскоро. Судот во Анкара треба да донесе одлука за Големиот конгрес на ЦХП на 15 септември. Судејќи според неодамнешните епизоди од Истанбул, серијата едвај е завршена.
Дуото Озел – Имамоглу е подготвено да се обиде да ја запали Турција за да излезе од корупциската стапица во која се заплетка, исто како што Бенјамин Нетанјаху е подготвен да го запали регионот од истите причини. Штета што се на сцената во исто време.
