Поранешниот британски премиер Тони Блер е поврзан со контроверзен план за трансформирање на повоената Газа во „ривиера“. „Фајненшл тајмс“ дознава дека неговиот Институт за глобални промени (TBI) бил вклучен во размена на идеи со група израелски инвеститори и консултанти од Бостонската консалтинг група (BCG), кои го развиваат проектот со поддршка на Доналд Трамп.
Иако TBI тврди дека не го изготвил ниту одобрил конечниот план, признал дека бил вклучен во дискусиите и разгледал различни сценарија. Институтот, исто така, тврди дека не предложил ниту поддржал преселба на палестинското население од Појасот Газа.
Блискоисточна ривиера
Планот предвидува економско оживување на Газа преку приватни инвестиции, изградба на вештачки острови, специјални економски зони и плаќање до 500.000 Палестинци за да ја напуштат енклавата. Во презентацијата се наведува дека 25 проценти од населението веројатно би заминале доброволно, повеќето од нив трајно, доколку им бидат понудени дигитални токени во замена за нивното земјиште. Во пракса, ова би значело дека жител би го предал своето земјиште на фондација контролирана од Израел во замена за токен што би можел да се користи, на пример, за добивање станбена единица или дел во новосоздадена населба. Останува нејасно дали Палестинците би имале избор во однос на преселбата, а постои и реална можност Палестинците да завршат без ништо, бидејќи токените немаат правна заштита што ја имаат традиционалните форми на сопственост.
Јавното земјиште, исто така, би било ставено во фондација контролирана од Израел без прашање, а потоа Газа би била отворена за приватни инвеститори за да ја претворат окупираната, опустошена енклава во профитабилен инвестициски центар. Проектот би вклучувал специјални економски зони со ниски даноци, пристаниште во длабоко море, вештачки острови моделирани на оние во Дубаи и производствени погони. Некои од инфраструктурните делови на проектот се именувани по лидерите на Саудиска Арабија и ОАЕ („MBS Ring“, „MBZ Central“), со цел да се привлечат големи инвеститори и компании како што се Тесла, Амазон и Икеа. Исто така, би ја вклучувал и таканаречената паметна производствена зона на Елон Маск, каде што американските компании би произведувале електрични возила за извоз во Европа.
BCG процени дека „вредноста на Газа може да порасне од нула на 324 милијарди долари“. Проектот беше презентиран на претставници на САД и Заливот, но беше широко критикуван од меѓународната заедница, која го опиша како софистицирана верзија на етничко чистење.
Иако тинк-тенкот на Блер се обиде да се дистанцира од проектот, негирајќи дека имал каква било директна улога во неговото создавање или одобрување, Financial Times документираше дека неговите претставници присуствувале на клучни состаноци и дигитални комуникациски канали на групата што го предлага моделот за преместување на населението. Првичните категорични негирања за нивната вмешаност подоцна беа заменети со признанија дека тие „само ги слушале“ предлозите на иницијативата и дека документот бил „еден од многуте“ сценарија за Газа по војната што се анализирале.
Исто така е значајно што Тони Блер лично се сретнал со Фил Рајли, поранешен офицер на ЦИА и долгогодишен советник на BCG, кој го промовирал проектот „Газа Ривиера“. Додека канцеларијата на Блер тврди дека Рајли го побарал состанокот, фирмата на Рајли тврди дека канцеларијата на Блер го побарала состанокот за да дознае за неговата работа.
Искористување на хуманитарните кризи
Ова не е прв пат Блер да биде поврзан со Блискиот Исток на начин што предизвика обвинувања за инструментализирање на хуманитарните кризи. Како почесен покровител на британската гранка на Израелскиот еврејски национален фонд, организација која финансираше израелски милиции и ја бришеше Палестина од официјалните мапи, Блер веќе беше цел на критики. TBI, исто така, добиваше пари од донатори поврзани со нелегални израелски населби и американски исламофобни мрежи.
Откако се повлече од премиерската функција во 2007 година, Тони Блер изгради профитабилна советодавна и политичка мрежа. Преку „Тони Блер Асошиејтс“ (2008-2016) и подоцна Институтот за глобални промени „Тони Блер“ (од 2016 година), поранешниот премиер ги советуваше владите во Казахстан, Азербејџан, Египет и низ целиот Балкан, вклучувајќи ги Косово, Албанија и Србија. Неговиот институт генерираше приход од повеќе од 81 милион долари во 2021 година, што е зголемување од 78 проценти во однос на претходната година, според „Гардијан“.
Во 2023 година, само од Фондацијата Лари Елисон (ко-основач на Оракл) доби повеќе од 50 милиони фунти и повеќе од 9 милиони фунти од Саудиска Арабија. Институтот сега вработува повеќе од 800 вработени во 40 земји низ целиот свет и го направи Блер можеби помоќен и повлијателен отколку што беше за време на неговиот мандат како лабуристички премиер на Велика Британија.
