Русија се подготвува формално да се повлече од Договорот за конвенционални вооружени сили (СФЕ), се вели во наредбата на претседателот Владимир Путин што ја објави денеска Кремљ.
За расправата во парламентот раководи заменик министерот за надворешни работи Сергеј Рјабков. Самиот нацрт-закон за повлекување сè уште не стигнал во Думата, долниот дом на рускиот парламент.
Каков договор е тоа?
Договорот CFE поставува горни граници за стационирање на тешко оружје на европскиот континент. Тие вклучуваат борбени тенкови и борбени возила на пешадија, тешка артилерија, борбени авиони и хеликоптери.
Москва беше еден од потписниците на договорот во 1990 година, но го суспендираше најголемиот дел од неговата имплементација во 2007 година. Од 2015 година, една година по анексијата на украинскиот полуостров Крим, Русија исто така повеќе не учествува на состаноците на советничката група.
Од почетокот на војната, Путин нареди масовно зголемување на производството на оружје и воена опрема
По почетокот на руската сеопфатна инвазија на Украина во февруари 2022 година, Путин ги повика одбранбените компании во неговата земја масовно да го зголемат производството. Оттогаш, многу компании во секторот работеа во повеќе смени за да ги задоволат потребите на руската војска за муниција и оружје – вклучително тешко оружје.
На почетокот на годината, Русија го суспендираше и Новиот СТАРТ договор за контрола на нуклеарното оружје, кој сè уште беше на сила како последен голем договор за разоружување меѓу Русија и САД.
Што значи повлекувањето на Русија од Новиот СТАРТ?
Во февруари оваа година, за време на обраќањето во рускиот парламент, Путин рече дека го суспендира учеството на Русија во Новиот договор СТАРТ за ограничување и контрола на нуклеарното оружје, што беше договорено со САД. Ова го загрози последниот преостанат пакт кој ги регулира двата најголеми нуклеарни арсенали во светот.
Договорот беше потпишан од поранешните претседатели Обама и Медведев во април 2010 година. Тој стапи на сила во февруари 2011 година и требаше да трае до февруари 2026 година. Со него САД и Русија се обврзаа да немаат повеќе од 700 интерконтинентални балистички ракети на копно и подморници и дека тие и стратешките бомбардери нема да имаат повеќе од 1550 нуклеарни боеви глави.
Неможност за инспекции
Путин не најави повлекување на договорот, туку само негово суспендирање. Засега, таа суспензија вклучува не дозволување редовни инспекции на руските нуклеарни сили за да се утврди дали Москва го почитува договорот.
Суспензијата може да се прошири и на воведување на нови интерконтинентални балистички ракети во оперативна употреба без Москва да ги разоружа старите и со тоа да излезе од договорените ограничувања. Без можност за директен инспекциски надзор, единствено средство за контрола ќе биде надзорот од сателити и разузнавачката работа, што само ќе резултира со зголемување на недовербата во и онака заладените односи.
Американскиот државен секретар Антони Блинкен го опиша овој потег на Путин како „лош и неодговорен“. Тој рече дека администрацијата на претседателот Џо Бајден останува подготвена да разговара за договор со Русија „во секое време, без оглед на тоа што се случува на друго место во светот“.
Медведев: Поразот на Русија во војната може да предизвика нуклеарен конфликт
Тропењето на Путин со нуклеарно оружје за време на војната во Украина ги вознемири САД и Западот, иако официјални лица постојано рекоа дека тоа се празни закани. Во декември, рускиот претседател предупреди на зголемената закана од нуклеарна војна, а овој месец Дмитриј Медведев, заменик-шефот на Советот за безбедност на Русија, се закани дека поразот на Русија во војната може да „предизвика нуклеарен конфликт“.
„Нуклеарните сили не губат големи конфликти од кои зависи нивната судбина. Ова треба да им биде јасно на сите. Дури и на западен политичар кој има барем некаква трага од разузнавањето“, напиша Медведев на Телеграм.
Иако американските разузнавачки служби во ноември сугерираа дека руските воени претставници разговарале за околностите под кои Русија би употребила тактичко нуклеарно оружје во Украина, САД досега не виделе никакви индикации дека Путин ќе преземе таков драстичен чекор.
(Vijesti.ba)
