Со задржувањето на даноците и давачките поради окупираните палестински територии, Израел го ограничува растот на палестинската економија и ја влошува веќе тешка социоекономска криза, велат извори на Обединетите нации.
Палестина изгуби околу 47,7 милијарди американски долари фискални приходи за Израел меѓу 2000 и 2017 година поради израелската окупација на Западниот Брег и Газа. Според новиот извештај на ООН, тие исчезнати пари ја попречувале можноста на палестинскиот орган да финансира програми за економски и социјален развој.
„Фискалната криза во Палестина е многу длабока и многу опасна“, рече Мутасим Елагра(Mutasim Elagraa), економист на Конференцијата на Обединетите Нации за Трговија и Развој(КОНТР) (УНКТАД)(United Nations Conference on Trade and Development). „Сегашната фискална криза е исклучиво должна на условите создадени од окупацијата, и ако продолжи, ризично е самото постоење на палестинската власт“.
Фискални приходи собрани од Израел
Во извештајот се обвинува фискалната криза во Палестина главно на „фискално истекување“, што е идеја дека значителен дел од приходите што ги собра Израел во име на палестинската ризница никогаш не стигнуваат до палестинската влада.
Според договорот потпишан меѓу Палестинската ослободителна организација (ПОО) и Израел во 1994 година, Израел наплатува данок во име на палестинските власти, особено приходите од индиректниот увоз од трети земји. Но, наместо редовно да ги пренесува овие средства на палестинската влада, во извештајот се вели дека Израел ги задржува средствата, понекогаш и за многу долги периоди.
Елаграа рече дека оваа практика не само што ја ограничува можноста на палестинската власт (ПВ)(Palestinian Authority (PA) да планира и инвестира, туку исто така директно влијае на економскиот развој на регионот.
„Под окупација, економската самодоволност на Палестина е невозможна“, рече економистот на ООН. „И селективното спроведување на протоколот во 1994 година во Израел ги влошува работите затоа, што подлежува на фискалната и монетарната политика на Палестина, на окупаторската моќ“.
Приходите што ги собра Израел во име на ПВ вклучуваат даноци од индиректен увоз, приходи од царинење, такса за граничен премин и данок на имот и доход на физички лица и претпријатија во незаконски окупираниот Западен Брег.
Средствата протекоа во Израел
Според извештајот на ООН што се претстави пред Генералното собрание на ООН денес, „кумулативните фискални трошоци за време на разгледуваните 18 години, без камата, се проценуваат на 19,5 милијарди американски долари. Со додавање на каматата се зголемуваат загубите за 28,2 милијарди американски долари, со што вкупната проценка на 47,7 милијарди американски долари “- што е повеќе од три пати економско производство на Палестина во 2017 година.
КОНТР вели дека оваа проценка е конзервативна бројка заснована врз достапните податоци, но точната сума веројатно ќе биде многу поголема.
Елаграа, која го коавторуваше извештајот, рече дека доколку тие приходи не се изгубат во Израел и наместо да бидат вбризгани во окупираните Западен Брег и Газа, бруто домашниот производ на Палестина (БДП) би бил 7,3 проценти поголем отколку што е денес и регионот би имал два милиони повеќе работни места.
Според КОНТР, околу еден од тројца Палестинци на пазарот на трудот е невработен. Во Газа стапката на невработеност е над 50 проценти додека нивото на сиромаштија достигна 53 проценти.
Ал Џезира стигна до израелската мисија во ООН во Женева за коментар, но немаше добиено одговор пред објавувањето на овој напис.
Фискален пад на 2019 година
Во февруари 2019 година, Израел еднострано одлучи да задржи 11,5 милиони американски долари месечно (што е еквивалентно на 138 милиони американски долари годишно) од парите што ги собира во име на Палестина, како одмазда за исплатите што ПВ на семејствата на луѓето ги сметаше за закана за израелскиот интереси, како што се Палестинците кои загинаа во судири со израелските војници, меѓу другите.
Како одговор на одмаздата на Израел, ПВ одби да прифати ништо помалку од целокупната сума што требаше.
Фискалниот пад, заедно со падот на странската помош, сериозно ја ослабна економијата на регионот. Како резултат, ПВ ги преполови платите на јавните службеници, ги намали здравствените услуги и ја прекина својата финансиска поддршка на најзагрозените.
„Тековната состојба покажува екстремна ранливост на палестинската економија на фискалниот притисок на Израел, кој ја задржува контролата над 75 проценти од фискалните приходи на Палестина“, рече Елаграа.
Протоколот од 1994 година
Протоколот за економски односи во 1994 година, потпишан од Израел и ПЛО, требаше да ја подобри економијата на палестинските територии. Според протоколот, Израел доби контрола врз протокот на палестинската трговија и фискалните приходи.
Во теорија, фискалните приходи што ги собра Израел во име на Палестина треба да се плаќаат месечно, но според извештајот на ООН, трансферите на Израел се нередовни или недоволни. Ова ја поткопува можноста на власта за развој на својата економија и исполнување на нејзините финансиски обврски – особено кон јавниот сектор и нејзините вработени.
AlJazeera.
