Состанокот во Москва (Moscow) на десет регионални држави и претставници на Талибанците во средата даде резултати многу над очекувањата. Важноста на консензуалното мислење е четирикратно, како што се гледа во заедничката изјава објавена по настанот:
- регионално признавање дека талибанската влада е реалност;
- преку конструктивен ангажман, регионалните држави треба да настојуваат да влијаат на талибанците;
- колективна иницијатива за свикување на широка меѓународна донаторска конференција под покровителство на Обединетите нации;
- и силна регионална поддршка за суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на Авганистан.
Потоа, тука е сеприсутниот геополитички агол. Едноставно кажано, администрацијата на Бајден го загуби својот заговор. „Фокс њуз“ („Fox news“) објави дека „талибанците ја добиле поддршката од врвните американски противници“. Второ, силната регионална иницијатива ги поткопува обидите на Западот да изврши притисок врз талибанската влада.
Трето, Москва зазеде висока позиција како главен ментор, водич и чувар на колективните интереси на соседите на Авганистан (Afghanistan). Талибанската делегација топло го поздравува ова. Четврто, не само што е затворена вратата за да се воспостави каква било форма на американско воено присуство во Централна Азија, туку и земјите во регионот се противат на која било странска сила што го нарушува суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на Авганистан.
Конечно, во позадина на конференцијата во Москва (Moscow), новосоздадениот форум на министри за надворешни работи на непосредните соседи на Авганистан – Пакистан (Pakistna), Иран (Iran), Туркменистан (Turkmenistan), Узбекистан (Uzbekistan), Таџикистан (Tajikistan) и Кина (China) – доби сила како локомотива за движење напред.
Следниот состанок на форумот е закажан за 27 октомври во Техеран (Teheran). Тоа ќе биде личен настан и отсега ќе го вклучува рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров во проширен формат.
Пред конференцијата во Москва, Лавров (Lavrov) се состана со талибанска делегација. Според вршителот на должноста министер за надворешни работи на Талибанците, Амир Кан Мутаки (Amir Khan Muttaqi)
„Имаме добри односи со Русија. Разговаравме за различни прашања, вклучително и економските врски, трговијата меѓу двете земји и политиките на новата авганистанска влада како целина, со цел да се искористи локацијата на Авганистан за да се стимулира трговијата меѓу земјите во регионот и на крајот економската интеграција, рече Амир Кан Мутаки (Amir Khan Muttaqi), вршитело на должноста министер за надворешни работи на Талибанците.
Воведните зборови на Лавров (Lavrov) на конференцијата сведочат за високото ниво на удобност што Русија (Russia) го чувствува денес во однос на талибанската влада.
Според него, „новата (авганистанска) администрација сега е на функција. Овој тежок факт става голема одговорност на Талибанците. Ги забележуваме напорите што ги прават за стабилизирање на воено-политичката ситуација и за непречено функционирање на системот на јавната администрација – новиот однос на силите во Авганистан, кој заживеа по 15 август.
Од таква перспектива, Лавров сигнализираше: „Планираме да ги ангажираме нашите способности, вклучително и оние што ги нудат ОН (UN), Шангајска организација за соработка (SCO), Организацијата на Договорот за колективна безбедност (ODCS) и други мултилатерални актери… Важно е и ШОС (SCO) и ДКБ(ODCS) да имаат посебен механизам што беше создаден пред многу години, посветен на интеракцијата со Авганистан и идентификување начини за подобрување на стабилизацијата во таа земја… Задоволни сме од нивото на практична соработка со авганистанските власти… Благодарни сме на авганистанските власти што им помогнаа на нашите новинари… Ќе продолжиме да градиме деловни односи со Кабул со цел да се решат итните билатерални прашања.“
Јасно е дека акцентот се префрли од залагањето за „инклузивна влада“ и прашањето за формално „признавање“ на императивната потреба да се спречи хуманитарна катастрофа. Исклучително е важно што влијателната политичарка која го искажува мислењето на Кремљ, Валентина Матвијенко (претседател на Советот на Федерацијата Русија) вчера изјави дека „Талибанците дојдоа на власт, тие ја контролираат целата земја и потребно е да се води дијалог со нив, неопходно е да се сретнеме со нив… Прашањето за признавање или непризнавање не е приоритет денес. Мислам дека ако, како резултат на овој дијалог, талибанците ги прифатат условите што ги спомнав, не само што ги одобруваат писмено, туку ги спроведуваат во пракса, мислам дека тоа секако ќе биде нивно признание бидејќи тие се вистинската моќ таму, денес.”
Навистина, додека Соединетите Држави (United States) го сметаа прашањето за признавањето како договор за притискање врз Талибанците, конференцијата во Москва вешто го поткопа американскиот одбор. Во одреден момент, администрацијата на Бајден ќе биде под зголемен притисок да ги укине санкциите.
Конференцијата во Москва силно ги повика Соединетите Држави (United States) да ги сноси трошоците за финансирање на хуманитарните потреби во Авганистан (Afghanistan). Претседателот Путин беше силно погоден кога вчера рече дека „примарната одговорност за она што се случува таму (Авганистан) е на земјите кои се бореа таму 20 години. И првото нешто што треба да направат, според мене, е да ги одмрзнат авганистанските фондови и да му дадат можност на Авганистан да ги реши приоритетните социјални и економски задачи.”
Конечно, конференцијата во Москва (Moscow) го блокираше патот на каков било унилатерален интервенционизам на САД (USA) во Авганистан – или преку воени операции „надвор од регионот“ под изговор за борба против терористичките групи или поткопување на единството и кохезијата на талибанската влада преку тајни операции со групи како што е ИСИС (ISIS) (како на пр. се случи во Сирија) и со тоа да се создаде алиби за директна интервенција во иднина.
Парадоксално, регионалните држави станаа актери во стабилноста на талибанската влада. Кина (China), се разбира, поттикнува таков пристап. Можно е, и покрај застрашувачките предизвици, Москва да ја чувствува заслугата во аргументот дека авганистанската економија на крајот може да се претвори како мотор на растот.
Во неодамнешниот коментар на „Глобал Тајмс“ се вели:
„Авганистан има силен развоен потенцијал и вреди да се инвестира во земјата која е богата со минерални ресурси… ако Авганистан (Afghanistan) може да се потпре на екстракција на минерали за да ги надмине фискалните предизвици, тоа ќе придонесе за регионалната стабилност и ќе им служи на интересите на Кина (China). Дали кинеските компании ќе инвестираат во голема мера ќе зависи од тоа дали Талибанците можат ефективно да ја обезбедат безбедноста на домашното производство и градежништво, да го одржуваат општествениот поредок, да обезбедат безбедност и да се борат против тероризмот за да ја вратат довербата на инвеститорите.
Заклучокот е дека Талибанците оправдано можат да извлечат задоволство што конференцијата во Москва (Moscow) практично го направи.
Алхемијата на конструктивниот ангажман е таква што постепено ќе доведе до де факто признавање, особено ако ОН (UN) свика донаторска конференција. Накратко, конференцијата во Москва (Moscow) се погрижи упорниот, одмазднички однос на САД (USA) кон Талибанците да стане неодржлив со текот на времето.
„Indianpunchline“
„Dubai-Portal“
