Војската на Зимбабве соопшти дека ја презела власта во земјата, таргетирајќи ги оние кои создавале “социјални и економски проблеми”. Но, тие исто така велат дека претседателот Роберт Мугабе (93), заедно со неговото семејство е безбеден.
Тенковите и војниците ги блокираа клучните патишта во главниот град на Хараре, како и сите клучни владини згради.
“Веднаш штом ја извршиме нашата мисија, очекуваме ситуацијата да се врати во нормала”, изјавил еден од генералите Сибусисо Мојо.
Информациите говорат дека бил уапсен министерот за финансии Игнатиј Чомо. Тој бил еден од водечките членови на т.н. Фракцијата “Г40” на владејачката партија ЗАНУ-ПФ, а на чело на оваа фракција е 52-годишната Грејс Мугабе, првата дама која ќе ја преземе власта во земјата по нејзиниот сопруг. Од друга страна, имаме фракција наречена “Лакост”, а лидерот е Еммерсон Монанггава, покојниот потпретседател кого Роберт Мугабе отпушти. Овој потег, сепак, ја налути армијата.
Дали е ова државен удар? Така би можело да биде. Имено, од раководството на партијата ЗАНУ-ПФ, порачале дека шефот на армијата бил предавник. Во исто време, од младината на партијата ЗАНУ-ПФ порачуваат се подготвени да “умрат за Мугабе”. “Да се брани револуцијата и нашиот лидер и претседател е идеал за кој живееме и ако треба ќе биде и принцип за кој сме подготвени да умреме”, изјавил младинскиот лидер на Зану-ПФ, Куџаи Чипанга.
Еммерсон Монанггава (Р) и Роберт Мугабе (Д) – откако Мугабе го отпушти заменик-претседателот на Монанггава, армијата почна да се подготвува за државниот удар.
Последните информации велат дека армијата го презела седиштето на телевизијата ЗБЦ, инаку позната по својата склоност кон Мугабе. Набргу потоа, во центарот на градот имало три експлозии.
Игнатиј Чомбо – уапсен министер за финансии, еден од лидерите на фракцијата “Г40”
ВИДЕО: Целата изјава на генералот по преземањето на државната телевизија.
Анализа
Борбата за наследување во Зимбабве е во целосна сила две години. Роберт Мугабе е веќе во длабока ера, а малкумина се кои веруваат во демократскиот процес. Од една страна тука е неговата 40-годишна помлада жена Грејс, зад која неговите поддржувачи се и сакаат таа да ја преземе земјата послњ Роберт. Од друга страна, имаме моќни луѓе во партијата ЗАНУ-ПФ кои планираат поинакво сценарио кое започнаа пред две години, прво полека, а потоа сè пожестоко, да го критикуваат Мугабе за економската ситуација.
И покрај бројните критики од надвор и однатре, Роберт Мугабе во Зимбабве и понатаму има силна поддршка меѓу луѓето, иако владее авторитарно.
За Западот тој е познат како тиранин и диктатор, а неговото заминување од власта ќе биде многу прославено. Треба да се очекува дека анти-Мугабе фракциите во рамките на големиот ZANU-PF би била добредојдена како нов лидер на Зимбабве.
Роберт Мугабе, од друга страна, ужива посебен статус во Африка, каде што е познат како еден од последните преживеани големи борци против империјализмот и колонијализмот. Тоа е нешто што не може да му се одземе, но неговата повеќедецениска строга контрола над Зимбабве имала многу неуспеси што ја доведоа земјата до крајно сериозна економска криза.
Роберт Мугабе и неговата сопруга Грејс – таа сака да ја преземе земјата после него, а тоа нема да и` биде дозволено од страна на други моќни актери во партијата ZANU-pF. Претседателот Мугабе, кој веќе е во длабока старост, како би и`го олеснил нејзиниот пат до власта (со својата одлука или под негово влијание), го отпуштил потпретседателот , а тоа од друга страна предизвика големо незадоволство со армијата која сега одлучи да интервенира.
Секако, фактот дека Мугабе не сакал да се потчини на странските интереси, резултираше со економски напади на западните сили врз неговата земја, што секако придонесе за кризата.
Ситуацијата по прашање на економија е денес е подобра, но земјата сега е загрозена од друга сила – внатрешен конфликт.
Значи, армијата вели дека тие ги напаѓа “криминалците околу Мугабе”, но не и самиот Мугабе. Што всушност значи тоа? Ова значи дека тие за го имаат и него, односно и неговите луѓе, меѓутоа во своите изјави тие покажуваат работата ја прикажуваат како него да му помагаат, бидејќи се плашат дека илјадници и илјадници негови поддржувачи можат да излезат на улиците. Па сега, во главниот град Хараре е всушност владее конфузија – многумина сѐ уште и не знаат дали ова е специјална операција, државен удар или нешто друго?
Генерал Сибусисо Мојо, тој синоќа на државната телевизија (која ја окупирала армијата), ја прочита изјавата во која тврди дека покрената е акција против “криминалци”, но исто така укажува дека претседателот и неговото семејство се “безбедни”.
Сепак, судејќи по тоа како сё се случуваше за само 24 часа, и како се случи ескалација откако Мугабе го отпушти Еммерсон Мвангагву (отворајќи со тоа уште поголем простор за неговата сопруга за скорешно преземање на власта), многу е веројатно дека сепак ова е државен удар. Понатаму, ако Роберт Мугабе се наоѓа на “безбедно”, како што тврдат армиските началници, тогаш зошто тој не огласил?
Може ли восјката туку така да го собори Мугабе? Тешко. Од надвор, често се тврди дека Мугабе е деспот, и дека целиот народ на Зимбабве само чека да умре, но вистинската ситуација во земјата е поинаква – Мугабе победува на изборите, па дури и странските набљудувачи не му ги оспоруваат победите односно дека легитимно го освојува мнозинството.
Поради овој факт, армијата не може туку така да го отстрани Мугабе и да очекува мирен исход. Но, токму заради тоа планираат нешто поинакво – имено, како што сега стојат работите, и ако за верување во она што тврдат, ова е некој вид полу-државен удар. Имено, точно е дека самиот Мугабе не е цел, туку неговите поддржувачи. Со други зборови, ова е пуч против фракцијата Г40 и првата дама Грејс Мугабе чии амбиции сега треба да се елиминираат.
Грејс Мугабе, прва дама на Зимбабве, која многумина ја опишуваат како многу амбициозна, но и сурова особа.
Да погледнеме што точно рекол генералот Сибусисо Мојо: “Ние сакаме да ја увериме нацијата дека неговата екселенција, претседателот Роберт Мугабе и неговото семејство се безбедни и дека нивната сигурност е загарантирана. Наша цел се само криминалците околу него кои вршат криминал … заради што нашата земја страда социјално и економски. Веднаш штом ја завршиме оваа мисија, очекуваме дека ситуацијата ќе се врати во нормала “.
Во овој момент не е јасно кој е лидер на оваа воена акција, но изгледа дека ги има повеќе.
Според извештаите на Би-Би-Си и другите извори, утринава на северот на главниот град може Хараре, можеле да се заслушнат жестоки истрели и пукотници. Дали уште сега доаѓа до директен вооружен конфликт меѓу двете фракции на ЗИНУ-ПФ? Изгледа дека е така.
Рано ова утринава, пукање се слушало во близина на резиденцијата на Мугабе во предградието на Бороудејл, изјавил сведокот во интервјуто за АФП.
Роберт и Грејс МугабеИсто така, треба да споменеме дека првата жена, Грејс Мугабе, минатиот месец предупреди за можноста за државен удар, истакнувајќи дека сојузниците на Монанггве им се закануваат на оние кои не го поддржуваат.
Во 70-тите години во Зимбабве се водеше војна во која беше ставен крај на владењето на белците. Еден од истакнатите ветерани на таа војна беше Мвангагва кој исто така како и лидерот Мугабе, ужива популарност меѓу луѓето. Неговото отпуштање (по што тој, наводно, избегал во егзил) предизвикало голема нервоза во војската која сега одлучила да дејствува. Очигледно, е дека и другите ветерани се плашат за својот статус.
Веќе во наредните часови би можеле да дознаеме како ќе заврши оваа ситуација или како ќе се развие. Ако армијата ја преземе целосна контрола врз брзата акција, можеби ставајќи го претседателот и првата дама во домашен притвор, можат да избегнат противудар од приврзаниците на Мугабе. Но, во исто време ова може да се претвори во поголем конфликт меѓу фракциите. Во секој случај, Зимбабве се наоѓа во многу тежок, и можеби судбоносен момент.
Извор:Advance/обработка:Dubai Portal
