Сè поитните предупредувања за опасностите од „вештачката интелигенција што излегува од контрола“ привлекуваат значително внимание во јавноста во последните недели, што се совпаѓа со повиците за построга регулација на вештачката интелигенција.
Критичарите на овој наратив тврдат дека тековниот бран предупредувања би можел да претставува кампања за ширење страв, особено со оглед на брзината со која овие пораки се шират низ главните медиуми, социјалните мрежи и меѓу политичките коментатори.
Едно од најзагрижувачките тврдења што неодамна се појавија е дека вештачката интелигенција носи „10-процентна шанса за уништување на човештвото пред крајот на оваа деценија“.
Ова тврдење стана главна тема во медиумите и на социјалните мрежи, повлекувајќи паралели со претходните кампањи за предупредување во врска со климатските промени и КОВИД-19, кои исто така вклучуваа мрачни предвидувања.
Посебно внимание беше посветено на случајот со Џејкоб Стајнхарт, кој беше идентификуван како поранешен истражувач за вештачка интелигенција во компаниите „OpenAI“ и „Anthropic“.
Стајнхарт го објави своето заминување од „Anthropic“, наведувајќи етички загрижености во врска со опасностите што ги носи „нерегулираната“ вештачка интелигенција.
Неговата оставка набрзо стана предмет на ексклузивна статија во „Wall Street Journal“, додека истовремено на „Twitter/X“ се појави низа објави од профил што му се припишува на Стајнхарт – профил кој, според достапните информации, претходно не бил користен.
За само неколку часа, неговите тврдења станаа вирални, а бројни медиуми и јавни личности ја пренесоа и ја засилија пораката. Ова поттикна сомнежи кај некои набљудувачи дека можеби станува збор за однапред планирано „лансирање на наратив“, со оглед на речиси истовременото ширење на истата порака низ различни делови од политичкиот и медиумскиот спектар.
Во истиот период кога Коксон се најде во насловите на главните медиуми, Џо Роган во својата емисија угости уште еден истражувач за вештачка интелигенција, кој изнесе слични предупредувања за потенцијалните опасности од оваа технологија.
Набрзо се појавија и други експерти кои ја поддржаа проценката на ризикот на Коксон, па дури и ја оценија како премногу конзервативна.
Меѓу нив е и Џефри Хинтон – „кумот на вештачката интелигенција“ – кој за Би-би-си изјави дека се согласува со проценката оти постои 10-процентна шанса вештачката интелигенција да го убие секој човек на Земјата во текот на следните три и пол години.
Иако не е јасно како точно би се одвивало таквото сценарио, фокусот на јавната дебата сè повеќе се поместува од прашањето дали заканата е реална, кон тоа што треба да се преземе во врска со неа.
Едно од најчесто спомнуваните решенија е регулацијата. Јавни личности од целиот политички спектар, вклучително и Мет Волш и Глен Гринвалд, се согласија со повиците за воведување некаков вид регулатива.
Коксон, меѓу другото, ја спомена можноста за меѓународен договор за неширење на вештачката интелигенција, моделиран според постоечките договори за нуклеарното оружје.
Сепак, идејата за меѓународен договор за контрола на развојот и ширењето на технологијата за вештачка интелигенција не е нова. Бројни поединци, вклучително и Бил Гејтс, изнесоа слични предлози во последните месеци. Се поставува прашањето како би изгледал еден глобален договор за вештачката интелигенција, што конкретно би постигнал и – што е најважно – кој би го надгледувал неговото спроведување.
Американскиот конгресмен Бил Фостер претходно на Твитер дискутираше за можноста за „проширен“ интернет, отворајќи дополнителни прашања за тоа какви ограничувања би можеле да се воведат.
Ова би можело да вклучува, меѓу другото, елиминирање на „ненадгледуваниот пристап“ до капацитетите за вештачка интелигенција, ограничување на анонимните плаќања или воведување систем што од корисниците би барал да докажат дека се вистински луѓе.
Некои предлози дури ја разгледуваат можноста интернетот да има некакви „граници“ – што значи дека пристапот до одредени мрежи, бази на податоци или содржини би можел да биде ограничен врз основа на локацијата на корисникот.
Таканаречените „прекинувачи за итно исклучување“ претставуваат особено контроверзна идеја.
И САД и Обединетото Кралство разгледуваат механизми што би им овозможиле на властите да ги исклучат системите за вештачка интелигенција под одредени околности.
Минатата недела, група членови на британскиот Дом на лордови ја повика владата да обезбеди можност за деактивирање на моќните системи за вештачка интелигенција – па дури и за исклучување на домашните центри за податоци – доколку технологијата претставува закана за националната безбедност.
Ваквите предлози го отвораат прашањето кој би управувал со овие механизми и под кои услови тие би можеле да се активираат.
Критичарите предупредуваат дека стравот од „вештачка интелигенција што излегува од контрола“ би можел да послужи како изговор за воведување многу пошироки контроли врз интернетот и дигиталната инфраструктура.
Во такво сценарио, владите би можеле да добијат овластување да го ограничат или исклучат пристапот до одредени веб-страници, мрежи, па дури и до целиот интернет, доколку одреден систем на вештачка интелигенција се оцени како „закана за националната безбедност“.
Дополнително прашање би било означувањето на одредени содржини, кориснички интеракции или профили како потенцијално поврзани со вештачката интелигенција.
Пристапот би можел да се ограничи врз основа на локацијата или IP-адресата, додека од корисниците може да се бара да го потврдат својот идентитет или да „докажат дека се луѓе“ преку скенирање на лицето или слични технологии.
Можни се и ограничувања на пристапот до одредени региони, бази на податоци или финансиски трансакции, како и дополнителни проверки за корисниците кои ги надминуваат одредените прагови.
Критичарите предупредуваат дека, по воведувањето на таква регулатива, интернетот би можел да стане значително порестриктивен отколку што е денес, а постоечките системи за дигитален надзор би можеле да изгледаат релативно благи во споредба со она што би следело.
Во овој контекст, предупредувањата за тоа дека „вештачката интелигенција ќе го уништи човештвото“ не се гледаат само како прашање на технолошки ризик, туку и како потенцијално оправдување за проширување на државната контрола врз интернетот, комуникациите и дигиталната инфраструктура. Според тоа, клучното прашање не е само степенот на реалната опасност што ја претставува неконтролираната вештачка интелигенција, туку и потенцијалните последици по слободата на интернетот од регулативите воведени за да се спречи таа закана.
Доколку јавноста се убеди дека ова претставува закана што бара вонредни мерки, просторот за спроведување нови форми на надзор и контрола би можел значително да се прошири.
Како резултат на тоа, критичарите на актуелниот бран предупредувања повикуваат на претпазливост, истакнувајќи дека стравот од идна закана би можел да послужи како изговор за воведување контролни механизми што ќе останат на сила долго откако ќе помине непосредната опасност.
