Ова време минатата година (2020), Азербејџан (Azerbaijan) ја освои речиси целата ерменска ексклава Нагорно-Карабах (Nagorno-Karabakh). Ако војната го привлече глобалното внимание, тоа беше главно поради една карактеристика.
А тоа беше широката употреба на вооружени дронови од турско производство, кои ги десеткуваа и деморализираа неподготвените Ерменци од воздух.
Всушност, важноста на вооружените беспилотни летала денес е толку голема што скоро сите големи земји набавуваат сè повеќе вооружени дронови. Несакана последица од оваа пролиферација е зголемувањето на нивниот извоз, факт што беше убедливо докажан минатата недела со објавувањето на два извештаи.
На 25 ноември, Reportlinker.com го објави објавувањето на „AIM на авиони по платформа, тип, материјал, апликација и регион – прогноза до 2026 година“. Според извештајот, глобалниот AIM се предвидува да порасне од 5,5 милијарди американски долари во 2021 година на 8,2 милијарди долари до 2026 година, со CAGR од 8,3% од 2021 до 2026 година.
Врз основа на ова, во извештајот се вели дека платформите за UAV се најбрзиот сегмент на пазарот за изолација на авиони. Главните играчи на овој пазар се ДуПонт„DuPont (САД), Триумф Груп („Triumph Group“, (САД), ТрансДиџм Груп („Transdigm Group“), (САД), ЗотФомс („Zotefoams“) (Велика Британија), Би-Еј-Ес-Еф Ес-И („BASF SE“) (Германија), Роџерс Корпорејшн („Rogers Corporation“) (САД), Сафран Груп („Safran Group“) (Франција) и Евоник Индустрис („Evonik Industries“) (Германија).
Вториот извештај објавен на 23 ноември проценува дека глобалниот пазар на одбранбени беспилотни летала ќе генерира 16.902,0 милиони американски долари и ќе покаже CAGR од 7,9% од 2021 до 2028 година, благодарение на зголемените трошоци за одбрана во многу земји ширум светот.
Азиско-пацифичкиот регион се очекува да забележи најбрз раст до 2028 година, се вели во извештајот, кој, патем, го подготви „Research Dive“, компанија за истражување на пазарот со седиште во Пуне (Pune), Индија (India).
Врз основа на носивоста, се проценува дека под-сегментот на мали беспилотни летала ќе генерира приход од 7.901,2 милиони американски долари до 2028 година и ќе одржи доминантен удел на пазарот во текот на предвидениот период. Ова главно се должи на ефикасноста на малите беспилотни летала да подигаат товар до 25 килограми и да вршат компјутеризирани функции на команда, комуникација, контрола и информации.
Врз основа на имплементацијата, се очекува подсегментот борбени операции да генерира приход од 6.556,2 милиони американски долари до 2028 година и се предвидува да доживее најбрз раст во текот на периодот на анализа. Ова главно се должи на зголемената потреба за надградба на постоечките системи на беспилотни летала за мисии за елиминација на закани и за идентификација на цели во воздухопловните сили.
Врз основа на регионот, азиско-пацифичкиот пазар за одбранбени беспилотни летала се очекува да надмине 4.071,7 милиони американски долари до 2028 година и да биде сведок на најбрзиот раст на глобалната индустрија во прогнозниот период. Зголемените воени трошоци од страна на големите земји во регионот, како што се Кина, Индија, Јапонија, Австралија и други, е главен фактор што се предвидува да го поттикне растот на регионалниот пазар до 2028 година.
Извозот на турскиот („Бајрактар ТБ2“) „Bairaktar TB2“ сега е зголемен, а Анкара (Ankara) се погрижи развојот и производството на беспилотни летала да се одвиваат што е можно поавтономно. Меѓу купувачите на „TB2“ сега се Украина (Ukraine) и Полска (Poland).
Соединетите Американски Држави (United States of America) се, се разбира, лидер на пазарот, бидејќи долго време користат беспилотни летала
Пролиферација на воени дронови
Прво, тие се поевтини, но доста ефикасни како платформи за оперативно разузнавање за правилен проток на податоци и обезбедуваат надзор во реално време за откривање закани од балистички ракети.
Второ, тие можат да се користат на оддалечени локации каде што комуникациските системи се лоши. Така, тие се способни да обезбедат витални податоци, без оглед на локацијата. Како резултат на тоа, контролниот центар на корисникот може да планира и да се подготви за несигурни напади. Тие на тој начин помагаат во донесувањето добро информирани одлуки.
Трето, и ова е последица на горенаведеното, во тешките борбени зони, беспилотните летала помагаат да се обезбедат информации до командниот центар со цел подобро да се идентификуваат целите, да се подобри безбедноста и да се заштити инфраструктурата од секаков вид на надворешни закани или ризици. Во таа смисла, тие во голема мера го намалуваат доведувањето на воениот персонал во опасност или во борбени…
Четири, беспилотните летала се смртоносни за непријателските борби како и обичните борбени авиони. Тоа значи дека е полесно да се неутрализира непријателската моќ со користење на дронови со минимални човечки жртви.
Сепак, најголемата критика на воените беспилотни летала е дека тие често предизвикуваат колатерална штета на животите и имотот на цивилите… Не е ни чудо зошто американските МК-1 Предатор (MQ-1 Predator) и МК-9 Рејпер (MQ-9 Reaper) се толку валкани зборови во Пакистан (Pakistan), Авганистан (Afghanistan), Ирак (Iraq) и Сирија (Syria).
Но, тогаш, модерното војување станува сè понечувствително на цивилните ставови. Националните интереси преовладуваат над поимите право и зло при водење војни, особено кога непријатели се оние кои најслабо ги почитуваат овие поими за право и неправда.
И тоа објаснува зошто пазарот за вооружени дронови расте и ќе продолжи да расте.
Автор: Новинар ветеран, Пракаш Нанда, речиси три децении коментира за политиката, за надворешната политика за стратешките прашања. Поранешен национален соработник на Индискиот совет за историски истражувања и добитник на стипендија за наградата за мир во Сеул, тој е исто така истакнат соработник во Институтот за студии за мир и конфликти.
„Dubai-Portal“
