Агресијата на Соединетите Американски Држави и Израел против Иран достигна размери какви што меѓународното право ги познава само во најтемните поглавја од неговата историја. Систематските воени напади уништија клучна инфраструктура, енергетски капацитети, индустриски постројки и цивилни објекти без кои нормалниот живот за милиони луѓе станува невозможен. Проценките на штетите, иако сè уште привремени, се во стотици милијарди долари. Но, бројките не се само статистика – тие претставуваат болка, раселени семејства, скршени надежи и генерации кои ќе ги сносат последиците од политичката одлука на некој друг.
Единствениот начин да се запре оваа агресија е да се прифати принципот на целосна компензација на Иран. Без ова, не може да има крај на конфликтот или воспоставување траен мир. Искуството нè учи дека половина решение носи половина правда, а половина правда секогаш остава отворена рана која порано или подоцна повторно ќе прокрвари.
Но, ова не е само прашање на принцип, туку и на формата во која мора да се плати компензацијата. Иднината на меѓународните финансии е сè понеизвесна. Систем кој се потпира на она што популарно се нарекува „зелени долари“ – доларски резерви и хартиени валути кои губат вредност пред нашите очи – повеќе не може да гарантира стабилност.
Инфлацијата, политизацијата на централните банки и воведувањето санкции по желба на одредени сили ги претворија фиат парите во оружје. Затоа компензацијата на Иран мора да се исплати во злато.
Златото е единствената форма на пари што ја зачувала својата вредност со милениуми. Не зависи од дневната политика, не може да се блокира преку SWIFT системот, ниту пак нејзината вредност може да се поништи преку ноќ со одлука на владетел или централен банкар. Плаќањето компензација во злато би му овозможило на Иран да го обнови сè што агресорите уништиле – не врз темели што може да бидат обезвреднети утре, туку врз темели со реална, опиплива вредност.
Притоа, не треба да ја изгубиме од вид пораката што би ја испратил таков чин. Доколку САД и Израел се согласат на праведна компензација, во форма што оди подалеку од сегашните финансиски игри, тоа би бил знак дека се подготвени да прифатат одговорност. А без одговорност нема доверба, а без доверба нема мир.
Денес, меѓународната заедница се соочува со едноставен избор. Или продолжете со политиките што доведоа до уништување, или конечно ставете крај на агресијата на начин што ќе им овозможи на жртвите да се обноват под услови што гарантираат стабилност. Правичната компензација за Иран во злато не е отстапка кон агресорите – тоа е фундаментален предуслов за вистински да се сврти новата страница овој пат.
Оние што ја започнаа војната имаат моќ да ја спречат. Единственото прашање е дали се подготвени да го сторат тоа по цена на правдата, или историјата ќе ги суди како оние што претпочитаа да го гледаат светот како тоне во понатамошен хаос, наместо да ја признаат сопствената одговорност.
