На бранот „извинување“ на западните земји за бруталните елементи од колонијалното минато, кој неколку пати беше лансиран во Белгија(1), Британија(23), па дури и Германија(4), сега се приклучи и Холандија(5), која изрази жалење за учеството во трансатлантската трговија си робови во текот на 250 години, која претходно и се извини на Индонезија за „прекумерна употреба на насилство“(6). Ако се прашувате зошто најмоќните земји колонизирачки одеднаш решија да се соочат со своето „грдо минато“, одговорот е едноставен – не! Тоа е само уште еден начин за нив да продолжат непречено да профитираат од колонизирачкото минато и неоколонизирачката сегашност. Ајде да погледнеме накратко како.
Пред сè, треба да се запомни дека сите овие земји се „извинуваат“ за одредени и многу специфични елементи од колонијалната историја, како што е физичкото ропство, бидејќи тоа е најочигледниот облик на надмоќ што е во спротивност со „европските вредности“ што овие земји монополизираа (далеку од тоа дека кај нив сè уште не постои модерно ропство78, а особено во нивните компании ширум светот 910). Што е со другите специфични колонијални обрасци, како што се економската доминација и извлекувањето дополнителни профити од поранешните колонии?
Ако ги погледнеме светските економски институции како Светската банка и Меѓународниот монетарен фонд, ќе видиме дека во нив владее недемократска рамнотежа на силите, која е целосно контролирана од самите земји кои се „извинуваат“ за колонијализмот. На пример, гласот на Британците во тие институции вреди и до 40 пати повеќе од гласот на Азијците или Африканците. Со таквата дистрибуција тие успеваат да наметнат програми за неолиберално структурно прилагодување во нивните „поранешни“ колонии, што вклучува приватизации, мерки за штедење и присилна либерализација на пазарот. Како што беше, земјите кои се збогатија за време на колонијалниот период сега уживаат непропорционална моќ во одредувањето на правилата на глобалната економија.
Кои се последиците од економската доминација над поранешните колонии? Огромно извлекување на екстра-профит! Од 1960 година до денес, западните земји извлекле профит во вредност од 62 трилиони долари од нивните поранешни колонии. Доколку колониите ја задржале оваа вредност, следејќи ги стапките на раст на Г. Југ во овој период, тие сега би имале 152 трилиони долари. За „поранешните“ колонии, загубите ги надминуваат трансферите на странска помош со голема разлика. За секој долар „помош“ што ќе ја добие, колонијата губи 14 долари од одливот само со нееднаква размена!
Овој тип на економска надмоќ влијае на одржувањето на другите колонијални обрасци, како што е нерамномерната распределба на вакцините и здравствената заштита за време на пандемијата на Ковид. Во ноември 2021 година, само 6% од населението на Африка било вакцинирано во споредба со западните земји каде што просекот на вакцинирани бил над 40% во тој момент 1314. Тоа се карипските земји како Св. Мартина (сеуште холандските колонии) ја обвини Холандија за колонијализам и расизам за време на пандемијата затоа што матичната земја ги уценувала со злоупотреба на хуманитарна помош за да наметне свои надзорници кои ќе ги надгледуваат неолибералните економски реформи што ги спроведуваат тие земји.15
Слична шема може да се забележи и кога станува збор за екологијата. Иако Западот е најсогласен за климатските промени, тие се оние кои денес се најгласни во наметнувањето еколошки стандарди и продавањето на сопствените технологии на други земји, особено колониите и оние кои се политички и економски далеку од про- Западна ориентација.
Ако Западот навистина се грижи за вистинско „извинување“ за колонијалното минато, зошто тие ја одбија резолуцијата на ОН за борба против расизмот и колонијализмот пред само неколку месеци? Еве го официјалното објаснување на британскиот амбасадор: „Не се согласуваме со тврдењата изнесени во оваа резолуција дека државите се обврзани да направат репарации за трговијата со робови и колонијализмот, кои предизвикаа големи страдања на многу луѓе, но во тоа време не претставуваат кршење на меѓународното право.“
Затоа, репарациите не доаѓаат предвид бидејќи тоа не го дозволува меѓународното право, кое редовно го прекршуваат кога треба да извршат некаква „хуманитарна“ интервенција. И затоа има само евтини изговори за да не си го нарушат „цивилизацискиот“ углед (бидејќи се потешко можат да ја сокријат вистината и своето минато) и да можат да ги санираат дипломатските односи со „поранешните“ колонии со една единствена цел. И тоа е тоа? Наметнување на вашиот политички, културен и социо-економски систем за натамошно збогатување на сметка и грпка токму на тие колонии, без да се доведуваат во прашање вистинските системски механизми кои раѓаат нееднаквост и го одржуваат нивниот (нео)колонијализам посилен од кога било!
Извор:mp-f
