Се до средината на оваа недела се веруваше дека взаемна царинска и трговска војна водат САД и Кина. На 11 јануари, агенциите потврдија дека Индија од 31.јануари ќе почне да наплатува 30% царинските давачки за американските земјоделски производи во вредност од 857 милиони долари што представува, повеќе од една третина од годишниот увоз на земјоделски производи во САД. Зошто индиската влада донесе таква одлука и зошто експертите во оваа одлука ја гледаат “раката на Пекинг”?
Иако Кина се уште е главната цел на трговската војна во Вашингтон, Доналд Трамп веќе сериозно го налути индискиот премиер Нарендра Моди. Се започна во март 2018 година, кога Доналд Трамп објави 10 отсто од царинските давачки за целиот алуминиум кој го увезува САД и 25 отсто од царината за челик. Оваа одлука влијаеше на металуршкиот сектор на Русија, Кина, ЕУ, Јапонија и други земји, вклучувајќи ја и Индија, кои мора да страдаат од притисок и уцена во врска со воено-технолошката соработка со Москва. Во април, Белата куќа и наметна на руската компанија “Рособоронекспорт”, санкции предвидени со законот“ Борба со санкции против непријателот на Америка“ (CAATSA). Индиските банки беа принудени да замрзнат 2 милијарди долари, парите што беа користени за поправка на нуклеарната подморница “ИНС Чакра”, која индиските сили ја изнајмија од Русија. Индија не сакаше да ризикува трансакцијата да ја изврши во долари.
На почетокот на мај минатата година американскиот претседател Трамп објави повлекување од нуклеарната спогодба со Иран и вети дека ќе ги обнови санкциите против Техеран и сите оние кои работат со иранските власти, вклучувајќи ги Кина и Индија, како главни купувачи на иранската нафта.
Сепак, Трамп на Пекинг и Њу Делхи и уште на некои купувачи 180 дена да најдат нови добавувачи. Според Стејт департментот на САД, за исплата мора да се користи на сметка на земјата купувач, а пренесените средства Иран можеше да ги користи само захуманитарна помош која ќе ја одобри САД. Доналд Трамп не се согласи да го продолжи овој период од љубезност, дури по шестмесечни преговори, на почетокот на ноември изјави извор од индиското Министерство за надворешни работи.
Одмаздата е е јадење што се служи ладно
Заради големината на својата економија, Индија не може симетрично да одговори на царините на САД и да влезе во отворен конфликт со Вашингтон, како Кина. Според Светската банка, БДП на Индија во 2017 година изнесувало 2.600 милијарди долари, а Кина 12.000 милијарди долари.
Меѓутоа соочувајќи се агресијата на Вашингтон, Пекинг и Њу Делхи, за првпат од економскиот конфликт, преминаа во координирање на мерки против притисокот на САД, дури и ако Индија и Кина се стратешки ривали во азиско-пацифичкиот регион.
Во меѓувреме, Њу Делхи и Техеран се согласија во трговијата со нафтата да се откажат од доларот и да се префрлат на рупии. Бизнисот во новата финансиска рамка започна да се спроведува од Нова Година, што беше потврдено од извршниот директор на индиската јавна банка UCO Charan Singh.
Претходно сличен договор Индија постигна и со Русија. На почетокот на ноември рускиот заменик-премиер Јуриј Борисов објави дека Индија руските анти-ракетни системи С-400 ќе ги плаќа во рубли. Долгорочно, трговијата со национални валути се планира да се прошири и на цивилни производи. Во пракса, ова значи дека Индија повеќе не зависи од американската валута за размена на главни производи во надворешната трговија.
После Русија на ред дојде и Кина. Министрите за надворешни работи на Кина и Индија, Сушма Сварај и Ванг Ји, се состанаа на 21 декември во Њу Делхи. Медиумите не зборуваа за тоа, ама тоа не е случајност што две недели подоцна, Индија го најави воведувањето на нови царински давачки за увоз на американски јаболка, бадеми, ореви, леќа и портокали.
Њу Делхи од самиот почеток знаеше дека Вашингтон ќе може да ги прошири царинските давачки со текот на времето на разни производи од челик и железо на борна киселина, делови од цевки и мотоцикли.
Минатата есен, Пекинг воведе 25% царинските давачки за американските земјоделски производи, што сериозно ги погоди американските земјоделци кои ја снабдуваат Кина со пченица, пченка, млечни производи и свинско месо. Пазарот на соја е најпогоден. Американскиот извоз на соја во Кина се намали за 98%, што доведе до криза поради хиперпродукција, бидејќи соја учествува со речиси 60% од вкупниот извоз на САД во Кина. Едноставно немало простор за складирање. Дури и кога цената на изнајмување на складишта се зголеми за 40% во споредба со претходната година, сите биле полни со соја која никој не ја сака. Земјоделците биле принудени со заорување да го уништат родот.
Сега, истата мрачна перспектива се надзира и заради индиските царини, а земјоделските сијузни држави беа главната поддршка на Доналд Трамп на претседателските избори во 2016. На следните избори, Доналд Трамп, најверојатно, нема да може да смета на нивната поддршка.
Со цел да се поправи ситуацијата, Белата куќа усвои програма за земјоделска помош од 15 милијарди долари. Но, обичните земјоделци дури не виделе ниту еден цент. Имено, поради несогласувања со претседателот за изградба на ѕид на мексиканската граница, сенаторите во буџетот за 2019 година одбија да ги потврдат овие субвенции и сега сите јавни трошоци се замрзнати на неодредено време, вклучувајќи и програма за поддршка на земјоделците.
Јасно е дека лидерите и високите претставници на Индија и Кина не случајно одржаа неколку состаноци минатата година, од кои оној во Њу Делхи на 21 декември беше последен по ред. По неколку години непријателски и територијални спорови, сега две од најголемите економии во Азиско-пацифичкиот регион, кои сочинуваат 20% од увозот во САД и 12% од извозот во САД, се сооуваат со Вашингтон во тандем, што значи дека Доналд Трамп, секако, нема лесно да го подобри негативниот биланс за оваа година во односн надворешна трговија.
Особено е значајно што Њу Делхи објави нова царинска декларација два дена откако Вашингтон објави дека ќе испрати преговарачки тим на претставници на Индија кон крајот на јануари во Њу Делхи за да разговараат за увозните тарифи кои Индија ги наплаќала минатата година или ги повлекувала паметни телефони, базни станици станици, паметни часовници, тонери за печатење за печатари и други ИКТ производи. Состанокот е договорен за 24-ти јануари, а американскиот тим ќе лобира за нивно укинување.
“Американските претставници треба да се состанат со индиски претставници од Министерството за електроника и информатика (MeitY). Соединетите Држави веќе се залагаа во Светската трговска организација дека давачките што ги наметнува Индија на мобилни телефони на други ИКТ производи, кои се спротивни на неговите мултилатерални обврски “, изјавил американскиот владин претставник за хинду бизнис линијата.
Од јули 2017 година, Индија наплаќа царини за мобилни телефони и други ИКТ производи за 10 проценти, а подоцна се зголеми на 15 проценти. И покрај протестите на неколку членки на Светската трговска организација, вклучувајќи ги САД, ЕУ и Јапонија, тарифите за мобилни телефони дополнително беа зголемени за 20 проценти минатата година.
САД тврдат дека, според договорот на Светската трговска организација, за повеќето предмети, вклучувајќи и мобилни телефони, вклучени во ИТ договорот, царините мора да бидат нула. Индија и САД се дел од договорот кој земјите го потпишаа во 1996 година.
Сепак, Индија одбива да ги укине увозните давачки, бидејќи смета дека на домашните производители им треба заштита, исто како што Трамп смета дека заштитата е потребна на американските производители.
Иако САД не сакаат да го прифатат овој аргумент, Индија тврди дека ставки за ИКТ не се дел од договорот, бидејќи многу од нив, вклучувајќи ги и паметните телефони, се развиле во текот на изминатите две децении и не постоеле во 1996 година.
Сега Вашингтон ќе може да ги комбинира преговорите за ИКТ производи со оние за извоз на своите земјоделски производи во Индија, ама одамна е јасно дека со премиерот Нарендра Моди и неговите министри не може да се разговара од позицијата на сила.
Извор: Live StreamTV / The Hindu Business Line
