Трендот на представување на етна селата во Босна и Херцеговина постојано се зголемува, ама Етно авлијата “Мачковац”, во близина на Бановиќ, е еден вид музеј на отворено.
На самиот влез, истакнат е знак со кој јасно е покажано дека стресот и “секирањто” забранети се овде. И, навистина, оваа авлија дише со извонредна традиција, и на секој чекор е можно да се видат босанските мотиви.
Екипата на Агенцијата Анадолу (АА), при поминувањето низ Алејата на зачудените погледи, имала впечаток дека се наоѓа во временската капсула и дека времето застанало. Со продолжување на прошетката и поминувањето покрај бунарот на желбите, дојдовме до Занаетчиската улица каде што се наоѓаат работилниците. Во овие работилници туристите можат да купуваат разни производи од висококвалитетни сапуни и креми, волнени производи, дрвени предмети и слично и од вработените да добијат информации за старите занаети, а меѓу нив е и чубичарството.
– Музеј на отворено
Токму овој концепт на Етно авлија, кој покрај 15 занаетчиски продавници, се состои од Завичаен музеј, угостителскиот објект, воденица и бегова соби, придонесе повеќе од половина милион луѓе да го посетуваат ова историско и културно наследство во изминатите неколку години.
Етно авлијата беше креирана врз основа на идејата на сопственикот Рефик Халиловиќ, кој секогаш се обидувал да ги слушне потребите на гостите и да им понуди врвна услуга.
Во Етно селото има и неколку збирки на разни предмети од колектори Фикрет Ибришимовиќ. Ибришимовиќ објаснил дека, меѓу другото, изложени се и џебни часовници, и тие потекнуваат од периодот на Османлиското Царство до Втората светска војна. Колекцијата содржи различни марки часовници, од кои 25 се во исправна состојба.
Во надворешниот дел на Етно авлијата изложени се неколку колекционерски постојани предмети, односно збирки на различни предмети.
Поставката од Османлиското Царство, се состои од разни предмети од областа на воените и воените предмети кои се користеле на територијата на Босна и Херцеговина. Најзначајни предмети во оваа колекција се три Османлиски пушки, кои потекнуваат од 16, 17 и 18 век. Исто така беа претставени ретки лисја, декоративни предмети од бакар, сребрени и златни везови, како и барутана од кожа … Покрај тоа, тоа исложени се и предмети од Втората светска војна од облсата на војската а припаѓале на 13-та династија на СС, популарно име ” Handschar / Ханџар дивизија “. Исто така изложени се и музички инструменти од германскиот воен оркестар.
Посетителите имаат можност да видат стари украсни предмети и ракотворби во таа област на Босна и Херцеговина, меѓу кои се и ибрици, кавали, џезве, филџани и слично. Презентирана е и збирка на значки од периодот на поранешна Југославија, која изнесува околу 4.000-5.000 единици.
Значки се подредени и припаѓаат на различни области (планинарење, спорт, риболов …). Повеќето беџеви се направени во емајл, иако постојат и оние сребрени. Меѓу експонатите се беџови дури и од периодот пред Втората светска војна.
На еден од неколкуте панели се изложуваат дрвени ракотворби, вклучувајќи ги и музичките инструменти и предметите за употреба (дрвени лажици, декоративни дигалки и слично).
– Бројни награди и признанија во земјата
Амел Ахменовиќ, пред Етно авлијата “Мачковчковац”, изјавил дека целиот комплекс е погоден за релаксација, одмор и прошетка … Ахметовиќ објасни како занаетчиите можат да им дадат на посетителите информации за тоа како се направени одредени предмети и какви било нивното значење во историјата.
Тој потсети дека етно-авлијата е формално формирана пред осум години, но сопственикот работи на подготовка и збогатување на понудата повеќе од две децении.
“Денес имаме над 30.000 предмети кои се опипливи, а гостите можат да ги разгледаат и да побараат од персоналот за тоа што го прават”, рече Ахметовиќ. Тој додаде дека гостите доаѓаат од цела БиХ, регионот, Европа и светот.
Ахметовиќ објасни дека комплексот е составен и од ковачница и воденица кои работат и денес.
Етно авлијата “Мачковац” е добитник на наградата “Најдобра туристичка дестинација” во областа на гастрономијата, како и плаката за “Втората најпосетена дестинација во Тузланскиот кантон” за 2017 година. Во “Етно авлијата” минатата година беше организирана “Фичијада”, а во комплексот треба повторно да се одржи и следната година.
Во рамките на Етно авлијата се наоѓа и Беговаската куќа од 1966 година, во која е сниман филмот “Угљар”, а во истото се наоѓа и етно-кино. Ахметовиќ објасни дек аБеговата куќа се наоѓала во соседството, па затоа била префрлена и стана дел од комплексот. Помалку корекции биле направени за време на овој трансфер, но го задржаа својот оригинален изглед. Во него се изложени разни предмети, меѓу кои сехар (150 се изложени во Етно авлијата), сечии со украсени ткаенини, мангали, јасли и слично.
– Традиционална музика и врвна гастрономска понуда
Во комплексот, исто така се наоѓа “Монинска соба”, која е еден вид музеј и го прикажува типичниот изглед на едно домаќинство во претходниот период, било во Османлискиотио или после него на територијата на БиХ. Основните предмети во кои се состоеше таквото домаќинство биле дрвени витрини или креденци, огниште изградено од цигли, камен и глина, и кои се користеле за готвење и греење, бакарни садови, шиша и кафе-мелница.
Во него е поставен шпорет составен од керамички садови, кој, благодарение на таков концепт, ја одржуваше температурата до неколку дена по загревањето. Токму овие лончиња, насликани во мрсни бои, не беа само декоративни, туку и овозможија да се задржи температурата.
Во моминската соба, изложена е матична книга од 1800 година, што е вреден историски документ.
Во угостителскиот дел од Етно авлијата, екипата на АА, со тивката традиционална музика, уживала покрај огнот во огништето што остави убав впечаток на студените декемвриски денови. Традиционалната храна, која вработените ја носат облечени во носии и предмети стари и по неколку стотини години им помагаат на посетителите да се вратат во времето кога животот бил побавен и кога се знаело, како што велат домаќините, “чејфити”, со констатација дека денес е важно да се знае како да се запре и да се ужива во моментот заедно со севдахот за која велат дека се пее со срце и душа, а не со зборови.
Извор:faktor.ba
