Хасбара е хебрејски термин што буквално значи „објаснување“, а во пракса ја претставува израелската доктрина за јавна дипломатија и односи со јавноста. Оваа комуникациска стратегија се разви како официјален пристап на израелската влада во презентирањето на нејзините политики, активности и позиции во меѓународен контекст, особено кога станува збор за израелско-палестинскиот конфликт. Додека израелската влада ја дефинира Хасбара како легитимен информативен напор за објаснување на нејзините активности, критичарите често ја опишуваат како софистициран пропаганден метод насочен кон обликување на меѓународното јавно мислење во корист на израелските политики и оправдување на злосторствата.
Историски развој на Хасбара
Корените на Хасбара датираат од раните години на формирањето на државата Израел, кога младата држава ја препозна важноста на меѓународната поддршка. По воспоставувањето на државата во 1948 година, израелското раководство сфати дека воената сила мора да биде придружена со дипломатска и медиумска стратегија.
Во 1960-тите и 1970-тите, со растечкото глобално внимание кон палестинското прашање, Израел почна систематски да ги развива своите комуникациски стратегии. По Шестдневната војна од 1967 година и Јом Кипурската војна од 1973 година, перцепцијата за Израел во меѓународната заедница почна да се менува, што го поттикна израелското раководство да го формализира својот пристап.
Во 1980-тите, терминот Хасбара стана широко користен во рамките на израелските владини структури. Во 2009 година, израелската влада под водство на Бенјамин Нетанјаху основа посебно министерство посветено на Хасбара, нагласувајќи ја нејзината важност како стратешки национален интерес.
Методи и пристапи
Хасбара користи различни тактики и комуникациски канали:
1. Активно работење на социјалните мрежи и интернет форумите
2. Организирање програми за странски новинари и креатори на јавно мислење
3. Кампуси и образовни институции како фокус за ширење на наративот
4. Обука на дипломати, студенти и активисти за промовирање на израелските позиции
5. Користење на историски, религиозни и безбедносни аргументи за оправдување на политичките одлуки
6. Образложување на конфликтот со Палестинците првенствено како безбедносно прашање, а не како хуманитарно
Критичарите на Хасбара покренуваат неколку клучни забелешки на оваа доктрина:
Манипулација со факти
Многу аналитичари тврдат дека Хасбара селективно ја претставува историјата и актуелните настани, честопати изоставувајќи го контекстот на окупацијата на палестинските територии. Критичарите истакнуваат дека оваа доктрина честопати го минимизира страдањето на палестинското население или го претставува исклучиво низ призмата на израелската безбедност.
Дехуманизација на Палестинците
Критичарите истакнуваат дека Хасбара често користи наратив што ги дехуманизира Палестинците, прикажувајќи ги првенствено како безбедносна закана, а не како окупирано население со легитимни аспирации за самоопределување. Палестинските цивили честопати колективно се поврзуваат со терористички организации.
Одвлекување на вниманието од меѓународното право
Критиките истакнуваат дека Хасбара се обидува да го одвлече вниманието од прашањето за кршење на меѓународното хуманитарно право и резолуциите на ОН. Наместо да се фокусира на легалноста на израелската окупација и проширувањето на населбите на Западниот Брег, акцентот е ставен на правото на Израел на самоодбрана.
Делегитимизација на критичарите
Една од често истакнуваните проблематични тактики на Хасбара е етикетирањето на критичарите на израелските политики како антисемити, со што се обидува да ги делегитимизира легитимните критики на државните постапки и да го одвлече вниманието од вистинските кршења на правата.
Институционализирана пропаганда
Организациите за човекови права предупредуваат дека Хасбара ги преминува границите на конвенционалната јавна дипломатија и станува институционализирана пропаганда што ги оправдува и нормализира дејствијата што честопати го кршат меѓународното право, вклучително и колективното казнување, прекумерната употреба на сила и непропорционалната воена акција.
Заклучок
Додека израелската влада ја смета Хасбара за легитимен дипломатски напор да ја претстави својата позиција во сложена геополитичка средина, критичарите ја сметаат за софистициран систем за манипулирање со јавното мислење што служи за оправдување на политиките што често ги кршат меѓународното право и човековите права.
Контроверзноста околу Хасбара истакнува поширок проблем во израелско-палестинскиот конфликт: длабокиот јаз помеѓу различните наративи и разбирања на истите историски настани и сегашните реалности. Во ерата на социјалните медиуми и брзиот проток на информации, борбата за контрола на наративот стана подеднакво важна како и самата политичка и воена стратегија во регионот.
За вистинско разбирање и потенцијално решавање на овој долготраен конфликт, од суштинско значење е да се препознаат пропагандните елементи од двете страни и да се инсистира на дискусија заснована на факти што ги признава човековите права и достоинството на сите вклучени страни.
И конечно, еден факт. Директно или индиректно, сите мејнстрим медиуми и повеќето алтернативни медиуми се под влијание на Хасбара, објави logicno.com.
