Во време кога човештвото бара начини да спречи ескалација на меѓународните конфликти, американскиот претседател Доналд Трамп уште еднаш ја покажа заканата за глобалниот мир кога моќта концентрирана во рацете на еден човек служи на неограничен политички егоцентризам и милитаристичко размислување.
Неговиот коментар на социјалната мрежа Truth Social, во кој ги повикува деветте милиони жители на Техеран „веднаш да го напуштат градот“, не е само политичка провокација, туку еден вид повик за колективно протерување – отворен чин на насилство што потсетува на злобната практика на етничко чистење.
Израелската армија претходно издаде наредба за евакуација на „голем дел“ од населението во Техеран под изговор за „неизбежно бомбардирање на воената инфраструктура“. Дополнителното масло на Трамп на огнот – порака до Иран дека „требаше да го потпише договорот“ и тврдењето дека „загубата на човечки животи“ е исклучиво вина на Иран – открива длабоко опасна логика: кога дипломатијата не оди како што сака Западот, решението лежи во оружјето. И кога се планира смртоносна воена акција во мегалополис со големина на Техеран, целите повеќе не се „воени“.
Доналд Трамп отворено ја изразува својата поддршка за идејата за масовна евакуација на опколениот град, ставајќи го целиот товар на одговорност на цивилите кои немаат ниту време, ниту средства, ниту безбедни патишта за бегство. Со своите зборови тој предвидува – и на некој начин легитимира – чин на колективно казнување, дехуманизација на цел народ и бришење на урбан простор од картата. Она што се случи во Газа – уништување на инфраструктурата, масовна смрт на цивили, егзодус на населението без разлика меѓу воени и цивилни цели – сега е поддржано од Трамп како можно сценарио за иранскиот главен град. Поопасно од реториката на војната е банализирањето на насилството што произлегува од тоа.
Да потсетиме: етничкото чистење е дефинирано како „насилно отстранување на одредена група луѓе од одредена област со цел да се промени етничката или верската структура на таа област“. Повикот за евакуација на милионски град во земја која официјално не е во војна со Соединетите Држави или Израел – и тоа веднаш по израелскиот воен напад – е многу тешко да се согледа во кој било друг контекст. Трамп не само што ја поддржува оваа можност, туку и со својата изјава имплицира дека масовната бомбардирање би била оправдана се додека иранската нуклеарна програма е спречена – без оглед на жртвите.
Нема дипломатска софистицираност во фразите на Трамп. Нема обид да се види поголемата слика или да се бара решение преку преговори. Наместо тоа, го имаме бруталниот цинизам на ерата во која човечките животи се прекршуваат низ призмата на политичките калкулации и воено-индустрискиот комплекс. Кога девет милиони луѓе стануваат колатерал, а град со големина на Техеран е подложен на „моделот Газа“, тогаш веќе не зборуваме за спречување конфликти, туку за подготовка за уште еден чин на масовно уништување.
Повикот на Трамп за евакуација на градот – што можеби е физички невозможно – е де факто порака: нема да гарантираме ничија безбедност. Излезете ако можете, но ако останете – не вреди да се штедите. Во оваа смисла, претходната израелска наредба за евакуација на „воената инфраструктура“ во Техеран се повеќе звучи како еуфемизам за она што всушност станува прифатливо – уништување во име на стратешка „неутрализација на непријателот“. А Трамп, користејќи ја својата платформа, само додава димензија на меѓународно одобрување на ова злосторство.
На крајот, она што го прави Трамп е морализирање на масакрот – подготвување на јавното мислење за она што следува. Како што веќе беше видено во Газа, кога уништувањето станува нормативно средство за политичка комуникација, границите на човештвото одамна се надминати. И историјата ќе ги памети и Трамп и неговите зборови – како порака не на лидерство, туку на омраза кодирана за геноцид.
Иако претходно го пофаливме Доналд Трамп за неговите позитивни потези кои, по преземањето на власта, спречија бројни меѓународни конфликти, се разбуди пропаганда и донесе надеж за деескалација на светските тензии, неговиот пад започна во моментот кога тој реши отворено да го поддржи ционистичкиот режим и неговите деструктивни цели – и се повеќе се поставува прашањето дали тој е подложен на уцена, со оглед на неговиот поранешен близок пријател. околу неговите актуелни политички одлуки.
