Саудискиот министер за енергетика, принцот Абдулазиз бин Салман дал интервју за специјализираниот медиум Energy Intelligence во кое зборувал за голем број интересни теми. Еден од најважните е тоа што тој ја поддржа работата на форматот ОПЕК +, велејќи дека неизвесноста во глобалната економија ја ограничува „јасноста“ на изгледите за нафтените пазари, што значи дека „разумниот и единствен начин на дејствување“ за ОПЕК + е да се држи на производниот пакт договорен минатиот октомври.
Потсетувам дека во овој формат главната улога ја има Саудиска Арабија како најголем светски производител на нафта во рамките на „картелот“ на ОПЕК, а Русија, најголемиот светски производител на нафта надвор од тој „картел“ и заедно со Саудиска Арабија најголемиот светски производител на „црно злато“.
Саудискиот министер ги коментираше и пазарните интервенции на земјите-потрошувачи, како што е ограничувањето на Г7 на цената на руската нафта и предложениот американски закон НОПЕК, како и ограничениот глобален капацитет за производство на нафта.
На новинарско прашање кои се неговите ставови за повторното воведување на законот НОПЕК од страна на американскиот Конгрес, како и за ограничувањето на цената на руската нафта од страна на Г7 и потенцијалните импликации за нафтениот пазар, саудискиот министер за енергетика одговори:
„Морам да го повторам ставот што го искажав…во август и септември за тоа како таквите политики неизбежно ќе ја влошат стабилноста и нестабилноста на пазарот и негативно ќе влијаат на нафтената индустрија. Спротивно на тоа, ОПЕК + вложи максимални напори и успеа да донесе значителна стабилност и транспарентност на пазарот на нафта, особено во споредба со сите други пазари на стоки.
Нацрт-законот НОПЕК не ја препознава важноста од одржување на резервните капацитети и последиците од неодржувањето на резервните капацитети врз стабилноста на пазарот. НОПЕК, исто така, ќе ги поткопа инвестициите во нафтениот капацитет и ќе предизвика глобалната понуда да падне многу помалку од идната побарувачка. Влијанието ќе го почувствуваат ширум светот производителите и потрошувачите, како и нафтената индустрија.
Истото важи и за ценовните плафони, без разлика дали се наметнати на земја или група земји, за нафта или која било друга стока. Ова ќе доведе до индивидуални или колективни контра-одговори со неподносливи последици во форма на масовна нестабилност и нестабилност. Значи, ако се воведе ценовно ограничување за извозот на саудиска нафта, ние нема да продаваме нафта на ниту една земја која наметнува ценовно ограничување на нашата понуда и ќе го намалиме производството на нафта, а јас не би бил изненаден ако другите го сторат истото. “, рече саудискиот министер за енергија.
Така, тој наведува дека Ријад ќе го направи токму тоа што го направи рускиот претседател Владимир Путин.
Потсетувам, тој на крајот на минатата година потпиша декрет со кој се забранува снабдување со руска нафта и нафтени деривати доколку во договорот со другите договорни страни директно или индиректно е наведена горната цена. За нафтата декретот на Путин е на сила од 1 февруари, а за нафтените деривати датумот мора да го одреди руската влада.
Министерството за финансии на САД за воведените ограничувања за руската нафта
Интересни вести доаѓаат и од САД. Таму, помошник-секретарот за финансии на САД Бен Харис зборуваше во Американскиот институт за претпријатија за воведената плафонска цена на руската нафта. Од обемниот текст, објавен на веб-страницата на споменатото американско министерство, вреди да се издвои делот што се однесува на оценката за спроведувањето на оваа мерка.
Харис изјави, „користејќи еден јавен извештај како репер, околу 75 отсто од трговијата со руската морска нафта се одвива надвор од горната граница на цените“. „Ова значи дека ниту една западна служба не е вклучена во трансакцијата и, според тоа, овие занаети не ги прекршуваат или избегнуваат санкциите. Активностите на Коалицијата (Г7, оп. З.М.) им дадоа на увозниците значителна моќ да преговараат за попусти на овие занаети, така што ние сè уште им штетиме на руските приходи иако овие тргувања се одвиваат надвор од ценовните граници“.
Тој понатаму вели: „Во рамките на преостанатите проценети 25 проценти од трансакциите кои користат западни услуги и се под границата на цените, постојат два вида трговија. Еден вид трансакција вклучува само западни даватели на услуги, вклучувајќи, на пример, грчки бродови и британски осигурителни компании и банки. Друг тип на трансакција може да вклучува комбинација на даватели на услуги од Коалицијата и даватели на услуги кои не се во коалицијата“.
Блумберг се осврна и на оваа изјава на американскиот државен службеник. И го нагласува цитатот:
„Околу 75 отсто од руската трговија со нафта по море е надвор од дофатот на плафонот на цените. Тоа значи дека во трансакциите не се користат услугите на западните компании. Затоа, ваквото тргување не ги нарушува или заобиколува санкциите“.
Како што пренесуваат некои руски медиуми, во февруари грчките сопственици на бродови превезувале до 30 отсто од руската нафта. Останатите количини беа транспортирани од руската бродска компанија „Совкомфлот“ и сивата флота танкери, кои минатата година интензивно беа купени за пренасочување на руската нафта од Европа во Азија.
ЗАКЛУЧОК:
Од овие две вести не е тешко да се заклучи дека Русија доби клучен сојузник за својата нафтена политика, која се спротивставува на ограничувањата воведени од Г7, на која се приклучи и Австралија. Не станува збор за Кина и (или) Индија, кои сега се најголеми купувачи на руска нафта откако ЕУ се откажа од неа на 5 декември минатата година (која пристигнува со танкери, а не со цевководи поради големата зависност од руската нафта на одредени членки , пред сè на истокот и југот на ЕУ). Се работи за Саудиска Арабија.
И тоа не треба никого да изненади. Минатата година напишав дека Ријад тешко ќе го поддржи ценовниот лимит за извоз на руска нафта, ако ништо друго, од страв дека утре нема да се обиде истото да се воведе против саудиската нафта. Ова може да се случи како дел од нашироко прокламираната енергетска транзиција на ЕУ, кога тоа може лесно да ги уценува водечките производители на фосилни горива, односно јаглеводороди, или пак од политички причини – со казнување за состојбата на човековите права итн.
Дополнително, од пазарната логика, за самите Арапи е неприфатливо цените за производителите да ги одредуваат купувачите. Ова не е видено во ниту една сфера на трговијата од почетокот на човечката историја. Може да се разговара за попусти и одредени компромиси за двете страни да бидат задоволни (особено ако водечките купувачи имаат одреден монопол во количината на купените производи, што потоа го обезбедува најголемиот дел од профитот за продавачите, што е случај и со нафтата и бизнис со гас). Но и тогаш е далеку од каков било диктат или ултиматум од клиентите.
Стравот на Ријад се базираше и на можноста да се загрози постоењето на самиот ОПЕК, што за него е целосно неприфатливо.
Сето тоа е видливо од гореспоменатото интервју на саудискиот министер за енергетика објавено вчера.
И втората работа што е видлива е дека Русија успеа да најде нови канали за снабдување, т.е. да го пренасочи стратешкиот извоз на својата нафта од европските на азиските пазари со можен реекспорт и на Запад – вклучително и самиот европски пазар, што наводно веќе го прави Индија и на кој заработува многу пари.
Без разлика на сè, целата оваа „заплетка“ која се повеќе се претвора во енергетски „див запад“ без јасни правила и можност за контрола (види ја врската под текстот), секако претставува тешкотии за Русија и ги спречува посакуваните приходи. Но, најважното нешто за Москва сега, додека не се стабилизира целата работа, е да не работи со загуба, пред сè, логистички (потребниот број танкери и осигурување и други логистички услуги надвор од оние на Западот) ја консолидира својата стратешка транзиција од Запад кон Исток.
На крајот на краиштата, како што потсетува и самата администрација на Бајден, целта на американските санкции со горната цена на руската нафта не беше да се запре нејзиниот извоз, имајќи предвид дека руската нафта е глобално потребна и незаменлива, бидејќи никој не може да ја надомести со какво било зголемување на производство. Нејзината цел е да ги ограничи руските заработувачки, наводно поради започнатата инвазија на Украина, која е силно финансирана, иако интересите на САД се многу пошироки од тоа и многу ги загрижуваат американските енергетски компании кои сега во голема мера профитираат, првенствено на европски пазар.
Многу поголем проблем за Русија ќе биде ембаргото на ЕУ за извозот на својот дизел, за кој допрва треба да најде пазар за замена, што никогаш не е лесно.
Од друга страна, самиот Запад, односно истата ЕУ, исто така мора да најде стабилна замена за до неодамна безбедните и евтини руски извори на енергија – што исто така не е лесно и бара менување на патиштата за снабдување со други производители, кои се многукратни пооддалечени, а со тоа и поскапи од оние што дојдоа од соседна Русија.
Затоа, сето ова се претвора во голема битка за трошење. Меѓутоа, во однос на ЕУ (САД се неспоредливо подобри од нив во оваа смисла), Русија има важна компаративна предност: таа е пребогата со природни ресурси што и недостигаат на Европската унија.
Последиците од целата оваа „голема игра“ ќе бидат видливи дури по неколку години, како и кој излезе од неа како победник, а кој поразен.
Кој ќе владее со Донбас или со западот на Украина ќе биде најмалку важно.
geopolitikanews
