СИТЕ САКААТ ВОЈНА, А НИКОЈ ДА ЈА ЗАПОЧНЕ Ова се СЕДУМТЕ КЛУЧНИ играчи на Блискиот исток

Пожарот на конфликтот на Блискиот исток речиси и да не бил потежок од сега. Сирија е разорена, Либан остана без премиер, Иран никогаш не бил толку посилен, Саудијците добиваат нов, воинствен лидер. Израел ги вага опциите, а Хамас и Хезболах го држат прстот на окинувачот.

Приказната за војната меѓу коалицијата предводена од Иран и неочекуваниот сојуз на Израел и Саудиска Арабија се широко распространети, но такво сценарио има мали шанси да го реализира. Мрежата на интереси на Блискиот Исток е толку засрамена што ќе биде многу тешко да се смени статус-кво, бидејќи ниту еден од играчите не се осмелува да започне офанзива, барем засега.

Значи, на Блискиот Исток, математиката е јасна – практично сите сакаат војна, се додека некој друг се бори, според израелскиот портал Харек.

Ви ги претставуваме клучните седум играчи на Блискиот Исток:

Иранците имаат само една цел, односно да го вратат статусот на регионална суперсила. Од 2011 година, властите во Техеран вложија многу средства за поддршка на Башар ал Асад во Сирија, преку “воени советници”, со регрутирање на десетици илјади граѓани за шиитската милиција, а се разбира и парично.

Сега кога власта на Асад со помош на Русите практични е осигурана, а Иран  ослободен од меѓународни санкции, Техеран планира да ја собере награда преку ископување на бофати рудници, како и изградба на воздухопловна база во Сирија и воено пристаниште во Медитеранот. Најголемите препреки се арх-непријателите од Израел и Саудиска Арабија. И додека принцот Мохамед бин Салман во голема мера се обидува да ги “нахушка” Израелците да завојуваатсо Иран преку грбот на Либан (да го нападнат Хезболах), Тел Авив сè уште внимателно вага. Бидејќи, се прашуваат и Русите, големите сојузници на Иран.

Газа има свои проблеми. Може да се каже дека Хамас е задоволен бидејќи ја закопа воената секира со Иран, меѓутоа главните интереси на движењето во моментов се во Каиро, каде што беше потпишан договор со непријателите на групата Фатах. Една од стратешките цели на Египет е да го зачува мирот во Газа, со што не би се дозволило овој дел од Блискиот Исток да склизне во рацете на разбиените раце на војската на ИСИС и да стане нејзин логистички центар.

Сепак, прашање е дали стаклените нозе на примирјето ќе издржат од другата страната во односите со Израел, особено откако израелската армија на 30-ти октомври,  дигна во воздух пограничен тунел при при што загинаа 14 палестински борци.

Владејачкото движење во појасот Газа не се откажува од проширувањето на ракетен арсенал и изградбата на мрежа на воени тунели, ама под итно им е неопходно да се реши хуманитарната ситуација, која е на работ на катастрофа. Единствениот начин да се направи со ова е да се најде начин за сојуз со Египет и Палестинската народна самоуправа (ПА).

Уште една рунда на деструктивна војна со Израел би била фатална, а водачот на Хамас, Јахја Синвар, не сака да дозволи ова да се случи. И покрај фактот дека е тврдолинијаш кој многу радо би кршел копјата со Израелците, во чии затвори тој поминал многу години, во исто време е човек кој ја разбира локалната политика и проблемите. Заради тоа, тој прибегна кон непријатните сојузи, бидејќи за него, ова е единствениот начин на кој Хамас ќе ја задржи контролата во Појасот Газа, истовремено избегне нова војна. .

До неодамна, Египет беше носечкиот столбот на регионалната антииранска коалиција, но слабеењето на економијата и политичкото влијание го принуди Каиро да се занимава со навидум геополитички помали прашања, како што е борбата со ИСИЛ на Синај. Египет веројатно е единствената страна која ќе биде зна губиток во текот на поразот на ИСИЛ во Ирак и Сирија, бидејќи џихадистите сега се преселуваат во Либија, од каде што многу веројатно ќе се обидат да го прошират својот ефект во Египет.

Затоа Каиро би бил среќен  да им дозволи на другите да водат големи војни, додека тој се пресметува со проблеми блиску сопствените граници, како што е појасот Газа, но само со помош на сојузниците. Египет, исто така, се откажа од својата историска мисија да биде “предводник на арапско-сунитската лига” и таа улога ја остави на Саудиска Арабија.

Пустинското кралство неодамна доживеа тектонски промени, откако жедниот за власт престолонаследникот Мохамед бин Салман, подобро познат како МБС, уапси речиси 50 принцови и членови на Високиот совет, од кои повеќето се во блиско сродство.

Една од популарните теории е тоа дека Харири избегал во Ријад, со што Саудијците ќе предизвикаат напад на Израел врз Хезболах, кого Харари го обвини дека сакале да го убијат. Саудиска Арабија дефинитивно би сакала да го казни Иран, а Хезболах би бил идеална цел за удар на влијалителната сферата на Техеран. МБС е свесен дека не може да започне војна со Иран и затоа бара сојузници од сите страни, од Израел во САД и до крајно анти-Турскиот Доналд Трамп.

Сепак, малку е веројатно дека било кој од нив ќе биде прв кој ќе го нападне Иран, а МБС се надева дека ќе го испровоцира Хезболах да “прв запука”.

По шестгодишни борби во Сирија, каде што работел како ирански претходник, Хезболах претрпе неколку импресивни победи и стекна искуство. Сепак, најмалку 800 лица ги загубија животите во борбите, а илјадници биле повредени, што е речиси четвртина од вкупните сили од почетокот на војната. Иако победите го осоколија на  Хезболах, оваа про-иранска милиција во Либан не е во можност да изврши напад врз непријателски Израел.

Хезболах се наоѓа парадоксална ситуација: и покрај победите, во моментов е многу ранлив поради големите загуби а како таков е најопасен. Новата војна со Израел, без оглед на тоа колку привлечно изгледало, би бил кпогубен заради жесток одговор кој би дошол од Тел Авив. Од друга страна, самиот Израел може да одлучи да ја искористи претходната положба на Хезболах и да отпочне напад, и на тој начин зададе силен удар кој ќе го погоди сё посилниот Иран, кој е главен финансиер на оваа либанска милиција.

Израел секако се наоѓа во искушение да го нападне Хезболах во Либан, а оставката на Харири и сигналите од Ријад, секако, придонесуваат за тоа. Сепак, комплицираната и заплеткана мрежа на влијанија на Блискиот Исток го принудува премиерот Нетанјаху да ја повлече рачната и добар ја согледа ситуацијата, особено заради влијанието на Русија која силно го поддржува Иран и неговите сојузници.

Освен тоа, лекциите од 2006 година и Либанската војна сé уште се свежи. Израелците секако би биле среќни некој друг да удри на Иран, како Америка, но Доналд Трамп, и покрај жестоката антииранска, не покажува дека од зборови ќе премине на дела.

Американците се устручуваат од било каков конфликт со Иран, за што сведочи неодамнешната изјава  на поранешниот американски шеф за надворешни работи, Џон Кери: “Лидерите на Израел, Саудиска Арабија и Египет побараа од Барак Обама да го бомбардира Иран, бидејќи никој не можеше да го стори тоа сам. Ние се одлучивме за мирна опција “. Токму оваа реченица најдобро може да ја опише моменталната состојба на работите.

(TBT)