Руската инвазија на Украина го промени германското безбедносно размислување. Оттогаш Берлин се обидува да ја поддржи Украина, а истовремено да ги зајакне сопствените одбранбени капацитети. „Војната во Украина покажа дека НАТО нема доволен производствен капацитет. Од почетокот на војната, европските земји се обидуваат да го зголемат своето производство“, вели турскиот воен аналитичар Чаглар Курч, пишува Д.В.
За да ги задоволи овие потреби, Германија бара партнери – и најде еден; Турција, кандидат за ЕУ и сојузник на НАТО. Одбраната беше клучна тема кога Фридрих Мерц се сретна со претседателот Реџеп Таип Ердоган кон крајот на октомври. Ердоган рече дека Турција ќе ја продолжи својата тесна соработка со Германија.
Неколку недели претходно, министерот за надворешни работи Јохан Вадефул изјави во Анкара: „Со нетрпение очекуваме нашите две одбранбени индустрии да соработуваат“, додавајќи: „Човек речиси може да се праша – со кого друг?“
„Земјата станува сè помала“
Во сложени геополитички времиња, кругот околу Германија станува сè помал, вели висок функционер од Федералната канцеларија за набавки на Бундесверот во Кобленц, кој сакаше да остане анонимен, „На сите ни е јасно дека НАТО мора да зазема сосема поинаков контекст во геополитичкиот простор. Со оглед на тоа како се развиваат нашите северноатлантски односи, ситуацијата во Украина, но и односот со Кина – земјата одеднаш станува релативно мала“, рече тој во интервју за ДВ.
И покрај сите критични аспекти, Германија во Турција гледа „барем еден силен партнер на НАТО кој не е лошо позициониран“. Можеме меѓусебно да имаме корист и да учиме едни од други, додава тој.
Воената индустрија „новата растечка гранка на Турција“
Во 2022 година, за прв пат, четири турски компании – Бајкар, Аселсан, ТАИ и Рокетсан – се појавија на листата на СИПРИ на 100-те најголеми воени компании во светот. Турската воена индустрија е пофалена и во Германија: „новата растечка гранка на Турција“, пишуваат германските медиуми.
Турција може да биде не само партнер, туку и пазар за германската и европската воена индустрија, вели Бенедикт Менг, германски експерт за одбрана со долгогодишно искуство во воената индустрија: „Бидејќи Турција е еден од најголемите партнери на НАТО и клучен играч на Блискиот Исток и Кавказ, продлабочувањето на одбранбените и индустриските односи во рамките на заедничките безбедносни интереси е секако корисно“.
Конкретна соработка веќе постои – турската компанија „Репкон“ ќе произведува артилериска муниција од 155 милиметри во Германија од 2027 година. Ова е стандардна муниција за хаубиците на НАТО, кои се користат и во Украина. Турските медиуми зборуваат за „трансфер на технологија“, што Курч го смета за претерано, но го нагласува симболичното значење: „Производствениот капацитет на Турција, подготвеноста за соработка и квалитетот на нејзините компании се важен ресурс за развој на европската одбрана. Во овие околности, би било погрешно ЕУ да ја исклучи Турција“. Германија почнува да ја препознава вредноста на Турција за европската безбедност.
По години политички тензии – како што е употребата на германски тенкови во северна Сирија – односите се менуваат. Во 2017 година, Германија ги премести своите авиони „Торнадо“ и авион за полнење гориво од Инџирлик во Јордан. Денес, Турција повторно се смета за партнер, додека критиките за кршење на човековите права се намалија. „Секако, Турција мора да започне демократски процес, но искрено – што останува на крајот? САД мора да го сторат истото, па затоа нема да им кажеме на САД: „Повеќе нема да ви купуваме оружје затоа што депортирате луѓе“, вели функционер на Бундесверот.
Турски беспилотни летала за Европа?
Турција се етаблираше меѓународно благодарение на своите моќни и достапни беспилотни летала. Тие одиграа клучна улога во војната во Нагорно-Карабах и се користат во Украина, а Полска и Романија веќе ги имаат. Во јуни, италијанскиот Леонардо и турскиот Бајкар основаа заедничко претпријатие.
Германија „дефинитивно треба да ги разгледа турските беспилотни летала“, вели функционерот. „Турција постигна голем напредок тука. Во однос на анализата на пазарот и можностите за соработка, Турција е играч со кој треба итно да се разговара.“
„Во секторот за беспилотни летала и други летачки платформи, Турција разви значително знаење кое може да биде дел од заеднички проекти“, потврдува експертот за одбрана Менг. Беспилотните летала TB2 веќе користат германска технологија, како што се сензорите.
Курч истакнува: „Растечкиот производствен капацитет на Турција го зајакнува и НАТО. Пример се вооружените беспилотни летала – додека Европа сè уште го развива Евродронот, Турција веќе има два слични системи. Ако Европа ги користи овие капацитети, ќе ја зајакне својата одбрана.“
Турција наскоро би можела да ја одбрани Европа. Во октомври, Европската комисија потврди дека ја примила апликацијата на Турција за учество во програмата „Безбедносна акција за Европа“ (SAFE) и дека ја разгледува. Турција има втора најголема армија во НАТО, по Соединетите Американски Држави.
(TBT)
