Израелските напади врз клучните ирански воени локации се одвиваат според долго подготвено сценарио, додека светот се преправа дека е изненаден.
Во раните утрински часови, Израел изврши воздушни напади врз неколку локации во Иран, вклучувајќи ги и воените бази во близина на Техеран. Иранската државна телевизија ги потврди нападите, велејќи дека биле активирани системите за воздушна одбрана. Израелските одбранбени сили (ИДФ) моментално зборуваат за иранските загуби, додека американските претставници тврдат дека „биле информирани за нападот, но не учествувале во неговото планирање или извршување“.
Според извори од ИДФ, многу ирански офицери биле убиени, а некои го споменале целото воено раководство. Научниците беа убиени заедно со нивните семејства.
Она што моментално се одвива меѓу Израел и Иран не е ненадеен развој на настаните, туку кулминација на долго планирано сценарио што Израел методично го подготвуваше со години. Не треба да бидете воено-политички аналитичар за да го препознаете моделот што води до овој момент. Намерите на Израел кон Иран никогаш не биле тајна – тие систематски ги елиминираа сите потенцијални ирански сојузници и посреднички сили во регионот, создавајќи ги предусловите за овој напад.
Американското „незнаење“ – транспарентна дипломатска игра
Тврдењата на американските претставници дека „не биле вклучени во планирањето“ претставуваат врв на дипломатско лицемерие. Израел, како најголем примател на американска воена помош, управува со системи за оружје кои се речиси целосно произведени во САД. Поголемиот дел од софистицираната воена опрема што ја поседува Израел содржи американски контролни системи и бара американско одобрение за употреба во офанзивни операции од ваков обем.
Вашингтон може формално да негира дека ги знае деталите од операцијата, но реалноста е дека без американското зелено светло – имплицитно или експлицитно – Израел не можеше да започне таков напад. Овој пристап им овозможува на Американците јавно да се дистанцираат, а истовремено да ги поддржуваат израелските цели.
Иранска наивност и стратешка кратковидост
Иран се најде во позиција на слон кој не сфати дека го сечат парче по парче. Техеран првично пасивно гледаше како Израел систематски ја уништува Сирија, долгогодишен ирански сојузник. Потоа дојде бруталното уништување на Газа, а потоа и методичното слабеење на Хезболах во Либан – клучната посредничка сила на Иран и единствената реална закана за Израел на неговите северни граници.
Наместо да развие координирана стратегија со преостанатите сојузници, Иран му дозволи на Израел да ги елиминира еден по еден, оставајќи го Техеран изолиран и ранлив. Испланирањето стотици ракети кон Израел минатиот месец беше очаен потег што само ја забрза одлуката на Израел да нападне директно врз иранска територија.
Руска двојна игра
Можеби најинтересниот аспект од овој конфликт е позицијата на Русија. Москва со години му ветува на Иран напредни системи за воздушна одбрана С-300 и С-400, но испораките или се одложуваат или се нецелосни. Доколку Русија навистина сакаше да ја зајакне одбраната на Иран од потенцијални воздушни напади, одамна ќе ги испорачаше ветените системи со полн капацитет.
Причините за двоумењето на Русија се повеќеслојни. Речиси еден милион жители кои зборуваат руски јазик живеат во Израел, создавајќи културна и политичка врска што Кремљ не може да ја игнорира. Во исто време, Русија има значително еврејско малцинство и бројни деловни врски со Израел.
Оваа пресметковна политика би можела скапо да ја чини Русија на долг рок. Кога западните сили ќе инсталираат нова, попослушна влада во потенцијално дестабилизиран Иран, Русија ќе се соочи со нова посредничка војна на својата јужна периферија. Само тогаш Москва целосно ќе ја разбере цената на својот опортунистички пристап.
Што е следно?
Ова не е крај, туку само нова фаза од долготраен план. Нападите на Израел врз Иран се дел од поголема геополитичка стратегија за преобликување на Блискиот Исток. Откако ги неутрализираше Хамас во Газа и Хезболах во Либан, Израел сега директно се соочува со Иран, обидувајќи се превентивно да ја поткопа нуклеарната и воената инфраструктура на Иран.
Крајната цел не е само да се нанесе воен пораз на Иран, туку да се смени режимот и да се воспостави влада што би била поотворена кон западните интереси. Ова би овозможило целосна геополитичка реконфигурација на регионот под израелско-американска доминација.
Додека светот ги следи најновите случувања, вреди да се запомни дека ова не е спонтана ескалација, туку методично извршување на долгорочна стратегија чиј последен чин сè уште не сме го виделе.
