Токму кога инфлацијата доаѓа под контрола и растот почнува да закрепнува, поширокиот конфликт на Блискиот Исток би предизвикал значителни проблеми.
Европската економија се подготвува за последиците од ескалацијата на конфликтот меѓу Израел и Хамас, што може да го загрози чувството дека работите почнуваат да се подобруваат 20 месеци по руската инвазија на Украина.
Со очекување на копнен напад на израелските трупи врз Газа по нападот на Хамас врз Израел минатиот викенд, владите ширум светот стравуваат од последиците од ширењето на насилството на Блискиот Исток толку брзо по економските турбуленции предизвикани од пандемијата СОВИД-19 и агресијата на Москва.
– Светската економија западна во тешки времиња бидејќи геополитичките тензии се реален економски ризик, изјави францускиот министер за финансии Бруно Ле Мер на новинарите во Маракеш на маргините на годишниот состанок на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка.
– Секоја ескалација во овој регион природно би имала значително влијание врз глобалниот раст и глобалната благосостојба, додаде тој.
Откако Кремљ го шокираше светот со својата одлука да испрати војници во Украина, предизвикувајќи силен скок на цените на горивото, глобалното производство почна да се опоравува, дури и бавно, растејќи за 3 отсто оваа година и се очекува да се намали на 2,9 отсто следната година, бидејќи предвидени оваа недела од ММФ.
Еврозоната најверојатно ќе порасне само 0,7 проценти оваа година, а 1,2 проценти следната година – што е намалување од -0,2 и -0,3 процентни поени во однос на претходните очекувања на ММФ.
Покрај војната, прекините на синџирот на снабдување од пандемијата СОВИД-19 и зголемените трошоци за задолжување го направија својот данок. Глобалната инфлација се очекува да се намали од неодамнешните врвови, или повеќето земји нема да се вратат на целта од 2 проценти годишно – целта на многу централни банки – до 2025 година, според прогнозите на Фондот.
Се очекува зоната на единствената европска валута да ја достигне оваа цел во втората половина на 2025 година, изјави Алфред Камер, директор на ММФ за Европа.
Иако економскиот данок од конфликтот Израел-Хамас досега е релативно ограничен, постојат стравувања дека долготрајната војна, со потенцијал за понатамошна ескалација на Блискиот Исток, може да ги поништи тешко стекнатите придобивки на фронтот на раст и инфлација.
Цените на нафтата се зголемија за 4 отсто во понеделникот, благо паднаа во вторникот и останаа далеку под неодамнешниот врв од околу 100 долари за барел. Потенцијалниот удар од зголемените трошоци за нафта во Европа може да биде значаен, особено кога континентот закрепнува од шокот во цените на енергијата што предизвика спирална инфлација минатата есен.
Скоковите од повеќе од 10 отсто ќе го намалат глобалниот бруто домашен производ за приближно 0,15 процентни поени и ќе ја зголемат инфлацијата за 0,4 процентни поени, рече главниот економист на ММФ, Пјер-Оливие Гуриншас. „Ќе треба да почекаме уште малку за да можеме да кажеме какво би можело да биде влијанието“, додаде тој.
Порастот на цената на нафтата укажува на очекување за ширење на насилството, изјави Хенинг Глојстејн, директор за енергија, клима и ресурси во тинк-тенкот „Евразија груп“.
– Досега конфликтот воопшто не влијаеше на понудата на нафта – цената што ја гледаме буквално е дека пазарот на нафта вреднува повисоки ризици за снабдување поради загриженоста дека конфликтот може да ескалира, рече тој.
Се очекува дека каква било вмешаност на Иран во нападот на Хамас, што Техеран го негира, може да доведе до намалување на иранското производство на нафта и заострување на западните санкции против Иран.
– Ако на кој било начин се допре Ормускиот теснец… тогаш ќе видиме зголемување на цената на нафтата над 100 долари за барел, додаде Глојстајн.
Ова би ја комплицирало борбата за контрола на инфлацијата, вршејќи притисок врз владите од двете страни на Атлантикот да преземат дополнителни мерки за справување со кризата со трошоците за живот.
Понатамошно заострување на санкциите, исто така, би можело да биде на картата доколку Иран е вклучен. „Не би отфрлила ништо во однос на можните идни дејствија“, изјави американскиот министер за финансии Џенет Јелен за новинарите во Мароко во средата. „Секако, сега не сакам да одам предалеку.
Во белешката објавена во четвртокот, инвестициската банка Голдман Сакс рече дека очекува производството на нафта во Иран да падне само малку како резултат на конфликтот, во согласност со нејзините очекувања дека цената на нафтата ќе се тргува со 100 долари за барел до крајот на следната година.
-Ги гледаме ризиците како благо надолни, во споредба со нашите сегашни прогнози од 3,25 милиони барели дневно во периодот 2024-2025 година, велат аналитичарите.
Холандските фјучерси за гас, репер за индустријата, се зголемија на околу 52 евра за мегават-час во четвртокот, достигнувајќи го највисокото ниво во последните седум месеци и зголемување за околу 37 отсто од затворањето во петокот, без разлика дали се должи на голем број фактори.
