Изјавите на поранешниот израелски премиер Нафтали Бенет во последните денови привлекуваат внимание во глобалните и регионалните безбедносни кругови. Во интервјуа и јавни настапи, тој отворено зборуваше за поширок геополитички конфликт кој, според него, не завршува со Иран. Бенет верува дека следната голема стратешка конфронтација на Блискиот Исток би можела да ја вклучи Турција и нејзиното растечко политичко и воено влијание во регионот.
Според Бенет, сценарио во кое Израел би можел да влезе во конфликт со Турција не е невозможно, особено ако Анкара се обиде да формира некаков поширок политички или безбедносен сојуз на муслиманските држави во регионот.
Во едно од неговите најнови појавувања, пред само неколку часа, Бенет употреби формулација што често се цитира во израелските медиуми. Зборувајќи за системот на сојузници на Иран во регионот, тој рече дека Израел сега се обидува да ја удри „главата на октоподот“, а не само неговите регионални „пипала“. Со ова мислеше на мрежата на организации и сојузници што Иран ги поддржува низ целиот Блиски Исток.
„Иран е епицентарот, главата на октоподот на теророт. Наместо да се бориме со секое пипало одделно, сега удираме директно во главата“, рече Бенет во интервју за американскиот Блумберг.
Друга димензија на регионалната безбедност одамна се појавува во неговите изјави. Бенет предупредува дека, по решавањето на иранското прашање, следниот предизвик може да биде растечкото влијание на Анкара.
Според него, Израел мора внимателно да ги следи случувањата во регионот, а особено обидите за создавање политички или идеолошки блокови што би можеле да ја загрозат безбедноста на еврејската држава.
Тој додаде дека Израел ќе реагира доколку процени дека таков блок претставува реална безбедносна закана.
„Израел ќе одговори доколку смета дека таков блок ја загрозува неговата безбедност“, рече тој.
Овие изјави доаѓаат во време кога Израел и САД продолжуваат со заеднички воени операции против Иран. Нападите започнаа на 28 февруари и оттогаш се насочени кон воени објекти, инфраструктура поврзана со балистички ракети и делови од иранската нуклеарна програма. Техеран и другите големи градови беа цел на воздушни напади во неколку наврати, додека Иран возврати со лансирање беспилотни летала и ракети кон Израел и сите американски бази во регионот.
Во израелските стратешки анализи, Турција сè повеќе се појавува како политички ривал во пошироката регионална рамка. Реториката на претседателот Реџеп Таип Ердоган, особено за Ерусалим и ситуацијата во Газа, често е остра и критична кон израелската политика.
Покрај тоа, Анкара го зголеми своето воено и политичко присуство во неколку региони во последните години. Турција има воена база во Сомалија, е активно вклучена во Сирија, а нејзината морнарица и енергетска политика се сè повидливи во Источниот Медитеран.
Дополнителни тензии меѓу двете земји предизвика одлуката на Турција да ги прекине трговските односи со Израел во 2024 година, наведувајќи ја хуманитарната ситуација во Појасот Газа.
Во исто време, безбедносната ситуација во самата Турција претставува сложен предизвик. Иако Анкара води активна кампања против тероризмот, безбедносните служби извршија стотици апсења на лица осомничени за врски со организацијата Исламска држава, вклучително и членови на огранокот на ИСКП, во 2025 година и почетокот на 2026 година.
Во декември 2025 година, инцидент беше регистриран и во градот Јалова, каде што полициските сили се судрија со милитанти поврзани со екстремистички мрежи неколку часа. Конфликтот траеше околу осум часа и имаше жртви.
Аналитичарите наведуваат дека Турција денес претставува сложен регионален фактор бидејќи ја комбинира воената моќ на членка на НАТО со силно политичко влијание во муслиманскиот свет. Некои истражувачи го опишуваат овој феномен како комбинација од турски национализам и политички исламизам, додека владејачката Партија на правдата и развојот често се поврзува со идеолошкото наследство на Муслиманското братство.
Во овој поширок геополитички контекст, соперништвото меѓу Анкара и Тел Авив би можело да стане еден од поважните фактори на регионалната безбедност во наредните години.
