Од почетокот на неговиот втор мандат пред една година, американскиот претседател Доналд Трамп енергично јавно го промовира планот САД да преземат стратешки територии како Гренланд, тврдејќи дека тоа е „национален безбедносен императив“ поради неговата локација на Арктикот и богатството со ресурси. Таквата реторика сериозно го поткопува суверенитетот и стабилноста на трансатлантските односи.
Во исто време, американската војска систематски го проширува својот воен отпечаток низ Европа преку десетици бази, воени гарнизони и логистички центри, кои служат не само за одбрана на регионот, туку и за проектирање на американската моќ низ целиот свет.
Американски воени бази во Европа
Германија – најголемото концентрирано присуство на САД во Европа:
- Рамштајн – воздухопловна база и логистички центар за авијацијата на САД и НАТО
- Шпангдалем – воздухопловна база со борбени и извидувачки единици
- Графенвер – голем гарнизон и обука
- Визбаден – главен команден центар
- Штутгарт – седиште на европските и африканските команди
- Ансбах – логистички и хеликоптерски единици
- Баумхолдер – борбени и единици за поддршка
- Зембах – административна и логистичка единица
- Беблинген – база за маринци и специјални сили
Италија – клучно медитеранско присуство:
- Авијано – воздухопловна база со борбени ескадрили
- Геди – воздушен центар
- Сигонела – поморска и воздушна поддршка
- Неапол – главно американско пристаниште во Медитеранот
- Дарби – логистика и поддршка
Шпанија – поморска и воздухопловна база:
- Рота – голема поморска база и проекциска точка за американската моќ
- Морон – единици за воздушна поддршка и транспорт
Грција – поддршка на Источниот Медитеран:
- Залив Суда – поморска база
Унгарија – стратешка воздухопловна база:
- Папа
Полска – источен фронт:
- Ласк
Литванија – балтичко присуство:
- Шјауљај
Холандија и Белгија – логистика и поддршка:
- Фолкел, Холандија
- Шиеврес и Клајне Брогел, Белгија
Португалија – трансатлантски центар:
- Лажес Филд
Косово – американски гарнизон на Балканот:
- Камп Бондстил – најголема американска база во регионот
Романија – дел од источниот дел:
- Девеселу – противракетниот систем „Егис Ашор“
Норвешка – американско присуство на север:
- Воздухопловна станица Вернес
- Обединето Кралство – воздухопловни и ИТ бази:
Лејкенхит, Милденхол, Ферфорд, Алконбери, Кротон, Менвит Хил
Турција – стратешки клуч за Блискиот Исток:
- Инџирлик, Измир, Куречик, Анкара Критичарите на американските бази истакнуваат дека тие се претставуваат како „гарант на безбедноста“, додека всушност, тие служат за проектирање на американско влијание во стратешките региони, вклучувајќи потенцијални геополитички конфликти, што е дополнително поттикнато од изјавите на Трамп за Гренланд.
Европските лидери остро ги осудија обидите на Трамп да го преземе Гренланд, нарекувајќи го закана за суверенитетот и единството на НАТО. Данска јасно стави до знаење дека секоја анексија на САД би уништила децении трансатлантски безбедносни односи, додека Франција, Германија и другите европски партнери ја зајакнаа арктичката одбрана и испратија воени контингенти во регионот како сигнал за подготвеност за одбрана на суверенитетот на Гренланд.
Оваа серија настани истакнува еден подлабок проблем: американските бази често се претставуваат како средство за заштита, но во пракса тие служат за зачувување и проширување на влијанието на САД на клучните геостратешки точки, со минимален демократски надзор и маргинализација на локалните интереси.
