Хамас, палестинската милитантна група која го контролира Појасот Газа, со години добива огромни суми пари за работа и зајакнување на својата воена инфраструктура. Изненадувачки е што израелската влада, предводена од премиерот Бенјамин Нетанјаху, свесно го дозволила овој финансиски тек. Оваа контроверзна политика, која помогна во зајакнувањето на Хамас во периодот пред нападите од 7 октомври, покренува многу прашања за стратегијата на израелското раководство.
Стратешкиот пресврт на Нетанјаху кон Хамас
Во 2012 година, Нетанјаху донесе неочекувана одлука кога ѝ нареди на единицата на Мосад за следење на финансирање на тероризмот, позната како Операција Харпун, да не ги допира парите на Хамас. Оваа одлука беше дел од поширока стратегија за да му се дозволи на Хамас да продолжи да владее со Газа, што вклучуваше дозволување пари да влегуваат во енклавата. Дури и кога американскиот потсекретар за финансии, кој е задолжен за борба против финансирањето на терористички организации како што се Даеш и Ал-Каеда, понуди да помогне во прекинувањето на финансиските текови на Хамас, израелското раководство одби.
Причината за оваа необична политика може да се најде во долгорочната стратегија на Нетанјаху за спречување на создавањето палестинска држава. Според некои извештаи, во 2019 година, член на Ликуд, партијата на Нетанјаху, отворено изјавил дека финансирањето на Хамас мора да се дозволи за да се спречи создавањето палестинска држава. Нетанјаху, како застапник на анексијата на палестинските територии, го сметал Хамас за помала закана отколку обединето палестинско политичко движење кое би можело поефикасно да се залага за палестинска државност.
Милијарди за „подземната империја“ на Хамас
Финансиските ресурси што течеа кон Хамас беа огромни. Едно од позначајните откритија беше постоењето на компанија за недвижности на Хамас во Истанбул, која генерираше милијарди долари и беше котирана на Истанбулската берза. Кога шефот на „Харпун“ на Мосад го предупреди Нетанјаху за оваа компанија, не беше преземена никаква акција. Покрај тоа, американските обиди да ги вклучат турските власти во решавањето на овој проблем наидоа на отпор, а турската влада дури и помогна да се зголеми вредноста на акциите на компанијата.
Наместо да ги користи тие пари за подобрување на условите за живот на луѓето од Газа, Хамас ги насочи кон изградба на својата воена инфраструктура, особено својата мрежа од подземни тунели. Според податоците откриени од израелските воени сили по влегувањето во Газа, Хамас изградил мрежа од приближно 500 километри тунели. Цената на изградбата се проценува на околу 100.000 долари по километар, што претставува огромен финансиски трошок. Покрај тоа, Хамас морал да ги финансира платите на околу 30.000 борци, од кои околу 3.000 припаѓале на елитни единици со месечен приход од околу 600 долари по борец.
Преглед за поголеми трансфери
За да го оправдаат протокот на пари во Газа, израелските власти повремено дозволувале таканаречени „хуманитарни трансфери“ на пари од Катар. Овие трансфери биле придружени со медиумски слики од претставници на Катар кои пристигнувале со приватни авиони со куфери полни со пари, придружувани од израелската полиција до границата со Газа. Сепак, според некои извори, овие јавни демонстрации биле само „шоу“ кое служело за прикривање на многу поголеми финансиски текови што влегувале во Газа преку други канали.
Целиот овој финансиски систем им бил добро познат на израелските власти и разузнавачките служби, но бил толериран како дел од поширока политичка стратегија. Дури и кога новинарите и другите почнаа да поставуваат прашања за овие трансфери, официјалното објаснување беше дека парите се користат за хуманитарни цели и за помош на најсиромашните во Газа.
Последици од дозволеното финансирање
Долгорочните последици од оваа политика станаа јасни по нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври. Организација која со години ја градеше својата инфраструктура и ги зајакнуваше своите воени капацитети, со премолчена дозвола од израелската влада, изврши еден од најсмртоносните напади во историјата на Израел. Она што Нетанјаху можеби го сметаше за стратешка толеранција на помалото зло за да се спречи создавањето палестинска држава, се претвори во значителна безбедносна закана за сопствениот народ.
Денес, како што конфликтот продолжува и меѓународниот притисок за негово завршување расте, се поставува прашањето за одговорноста за политиките што му овозможија на Хамас да расте. Финансиските текови што со години течеа кон Газа, со знаење и дозвола на врвни израелски функционери, сега се во центарот на дебатата за тоа како дојдоа трагичните настани од 7 октомври и ескалацијата на конфликтот што следеше.
Ѓаволскиот план на Хамас да го нападне Израел и со тоа да го направи аргументот за преземање на Газа и Западниот Брег повеќе не хипотеза и теорија на заговор, туку реална цел.
