Според новите официјални податоци, 35 лица загинаа во насилното задушување на протестите во Иран поради смртта на една млада жена во притвор. Гневните демонстранти излегоа на улиците на големите ирански градови, вклучувајќи го и главниот град Техеран, осма ноќ по ред од смртта на 22-годишната Махса Амини.
Курдска жена почина откако помина три дена во кома, откако беше уапсена од иранската полиција за моралот поради „несоодветно“ носење хиџаб. „Бројот на луѓе кои загинаа во неодамнешните немири во земјата се искачи (од 17) на 35“, објавија државните медиуми. Во петокот се одржаа протести низ Исламската Република. Според видео снимките објавени на интернет, имало немири во Техеран и другите поголеми градови, вклучувајќи го и Табриз.
Некои снимки покажуваат дека безбедносните сили пукаат врз невооружени демонстранти во северозападните градови Пираншахр, Махабад и Урмија. Во видео споделено од невладината организација Иран за човекови права со седиште во Осло, униформиран припадник на безбедносните сили е снимен како пука со автоматска пушка АК-47 на булеварот Фердуси во Техеран.
Безбедносните сили извршија бран апсења на активисти и новинари, меѓу кои и Нилуфар Хамеди од реформистичкиот весник Шарг, кој известуваше за смртта на Махса Амини. Курдската група за права Hengaw, со седиште во Норвешка, соопшти дека демонстрантите „презеле контрола“ врз делови од градот Ошнавиех во провинцијата Западен Азербејџан. На фотографиите се гледаат демонстрантите како слободно шетаат со кренати раце, но групата „Хенгав“ предупреди дека тоа би можело да биде „привремено“ и изрази стравување од ново задушување на протестите. Амнести интернешнал предупреди доцна во петокот на „ризикот од дополнително крвопролевање во услови на намерно исклучување на интернетот“. Групата за човекови права со седиште во Лондон рече дека доказите, кои ги собрала од 20 градови низ Иран, укажуваат на „ужасната шема на иранските безбедносни сили намерно и незаконски да пукаат со боева муниција кон демонстрантите“.
Амнести во соопштението наведе дека безбедносните сили само ноќта кон средата застрелале најмалку 19 лица, меѓу кои најмалку три деца. Илјадници луѓе маршираа низ Техеран во петокот за да им оддадат почит на безбедносните сили кои се обидуваат да ги задушат антивладините протести кои медиумите ги опишаа како „заговорни“. Протести за поддршка на безбедносните сили се одржаа во неколку ирански градови – Ахваз, Исфахан, Ком и Табриз, меѓу другите. Амини почина откако беше уапсена од иранската полиција за морал, единицата одговорна за спроведување на строги кодекси за облекување на жените во Исламската република.
Активистите тврдат дека таа била погодена во главата додека била во притвор, но тоа не е потврдено од иранските власти кои отвориле истрага. Иранките си ги запалија шамиите и симболично си ја отсекоа косата во знак на протест против строгите правила за облекување, повторувајќи ги демонстрациите за солидарност од Њујорк до Истанбул, Брисел до Сантијаго. Амини не била претепана, тврди иранскиот министер Иранскиот министер за внатрешни работи Ахмад Вахиди во петокот вечерта инсистираше дека Амини не бил претепан. Примени се пријави од надзорни органи, сослушани сведоци, прегледани видео снимки, собрани вештачења и утврдено е дека нема тепање“, рече Вахиди. Министерот рече дека Иран ја истражува причината за смртта на младата жена и додаде дека „мора да го почекаме конечното мислење на лекарот, за што е потребно време“. Амнести интернешенел ја отфрли истрагата на Иран и го повика светот да преземе „значајна акција“ против крвавото задушување на протестите. „Земјите-членки на ОН мора да се движат подалеку од бесмислените изјави, да го слушнат крикот за правда на жртвите и бранителите на човековите права во Иран и итно да воспостават независен механизам за истрага на ОН“, рече Хеба Мораеф, директор за Блискиот Исток и Северна Африка. Иран строго ја ограничи употребата на Интернет за да ги спречи демонстрантите да се соберат и да спречи фотографиите од протестите да стигнат до надворешниот свет. Соединетите Држави објавија во петокот дека ги олеснуваат извозните ограничувања на Иран за да дозволат интернет услуги. Новите мерки „ќе овозможат да се спротивстави на напорите на иранската влада да ги надгледува и цензурира своите граѓани“, соопшти американскиот државен секретар Антони Блинкен.
(Vijesti.ba / Hina)
