Дваесет и девет години поминаа од настаните поврзани со 20 јануари 1990 година, кои ќе останат запамтени во историјата на азербејџанскиот народ како крвава јануарска трагедија.
Нападот спроведен од страна на воената машинерија на поранешниот Советски сојуз против нацијата Азербејџан засекогаш ќе остане црна страница во историјата на цивилизацијата и едно од најлошите злосторства против човештвото, соопшти Дипломатската мисија на Република Азербеџан во Босна и Херцеговина.
Пред 28 години, постапувајќи по наредба на Комунистичката партија на СССР, 26.000 вооружени советски војници опремени со воени борбени возила го нападнаа Баку со намера да ги казнат луѓето што се собираа на улиците, протестирајќи против кршењето на територијалниот интегритет на Азербејџан и барајќи слобода.
Како резултат на криминалните операции, повеќе од 130 цивили беа убиени, а 700 беа повредени, стотици луѓе беа уапсени и подложени на различни форми на физичко насилство. Меѓу жртвите биле и деца, жени, млади мажи, постари лица и цивили од различни националности од Баку. Овој масакр се памети во историјата на Азербејџан како “Црн јануари”.
Политиката на Комунистичката партија и Владата на Советскиот Сојуз против азербејџанскиот народ предизвика големо незадоволство и протест на азербејџанскиот народ. Премолчената согласност на советските власти со ерменските експанзионисти, кои се преправаа дека се составен дел на Нагорно-Карабахскиот азербејџан, веќе ѝ дозволи на Ерменија силно да избрка повеќе од 250.000 азербејџани од Ерменија во периодот од 1988 до 1989 година.
Невладината организација Хјуман рајтс воч документира дека советската армија со своите тенкови намерно ги прегазила и уништила невооружените, мирни цивили и како биле напаѓани болниците и јасно означените возила за итна помош и медицински персонал кој им помагал на повредените.
Следниот ден, 21 јануари 1990 година, националниот лидер на Азербејџан, Хајдар Алиев, ја осуди агресијата на советските власти против Азербејџан и азербејџанскиот народ на странска медиумска конференција организирана од Постојаната мисија на Азербејџан во Москва. Неговата изјава е прва политичка процена за Црниот јануари 1990 година.
Црниот јануари стана пресвртница во историјата на модерниот Азербејџан. Советската инвазија не успеа да ја постигне својата цел. Азербејџанскиот народ силно и достоинствено се соочи со трагедијата.
Секој испален куршум со крв го замачка лицето на советскиот режим, поткопувајќи ги идеите на комунизмот и тоталитаризмот. Херојството на азербејџанскиот народ фо направија последниот колапс на Советскиот сојуз неизбежен. На 18 октомври 1991 година, Азербејџан ја обнови својата независност.
Сторителите на трагедијата на 20-ти јануари останаа неказнети. Додека советската и светска јавност најостро ги осудија казнените мерки против народот во Тбилиси во Грузија во 1989 година и во Вилнус, Литванија во 1991 година, вистината за Црниот јануари, поради мерките што ги презедоа советските власти, доби помалку внимание во светската јавност.
Жртвите на Црниот Јануари денес почиваат во Алеата на жртви во главниот град на Азербејџан, Баку. Тие беа меѓу првите кои ги дадоа своите животи за слобода што Азербејџан ја ужива денес и овие херои Азербејџан никогаш нема да ги заборави.
