Пишува: Лукас Леироз, истражувач по општествени науки на Рурален федерален универзитет во Рио де Жанеиро; геополитички консултант.
Се чини дека западните земји не ја разбраа потребата да се избегне проширување на НАТО. Во контекст на безбедносната криза во Источна Европа како директна последица на навлегувањето на алијансата на руската граница, главната глобална агенда во блиска иднина треба да биде да се запре растот на овој воен блок и да се продолжи со стабилизирање на европската безбедност. Сепак, Финска и Шведска сè уште размислуваат да ги прекинат нивните историски позиции на неутралност со цел да се приклучат на НАТО, кој беше поддржан од земји како Италија и Обединетото Кралство, што создава големи проблеми за континенталната безбедност.
Во интервју за „Rai1“ на 14 април, италијанскиот министер за надворешни работи Луиџи Ди Мајо го коментираше пристапувањето на Финска и Шведска во западната воена алијанса: „НАТО е одбранбен сојуз и земјите кои сакаат да се приклучат се чувствуваат посигурни под покровителство на НАТО. Доколку Шведска и Финска сакаат да влезат во НАТО, ќе бидат добро примени, бидејќи немаат проблеми со стандардите.“
Ди Мајо, исто така, изјави дека повеќе од две третини од финското население го поддржува пристапувањето, што го смета за доволна причина да се оправда преземањето акција што е можно поскоро.
Меѓутоа, во истиот дух, британската министерка за надворешни работи Лиз Трус, истиот ден рече дека нејзината земја ќе ја поддржи секоја одлука на Шведска или Финска за нивниот пристап во алијансата. Трас гарантира дека нема да има странско мешање за каква било конкретна одлука, бидејќи за тоа ќе одлучат Финците и Швеѓаните, со британска поддршка во секој случај.
„Шведска и Финска се слободни да ја изберат својата иднина без мешање – Велика Британија ќе поддржи што и да тие одлучуваат“, рече Трус. И покрај тоа што звучи како говор за „почитување на суверенитетот“, Трус го вели тоа затоа што земјите-кандидатки веќе ја покажале својата подготвеност да продолжат со пристапувањето.
Претходно, премиерката на Финска, Сана Марин, веќе изјави дека одлуката на нејзината земја да влезе или не во НАТО ќе биде донесена на пролет. Во меѓувреме, Анти Кајконен, финскиот министер за одбрана, закажа дебати за ова прашање во парламентот веднаш по велигденските празници. Слично, оваа тема е исто така една од најчестите теми во Шведска, со очекувања за придржување во наредните месеци.
Медиумите исто така играат улога во овој поглед. Прозападните весници во и надвор од скандинавскиот свет многу позитивно го коментираат прашањето за членството, што јасно ја отсликува намерата да се поттикне поволно гледање на мерката во јавното мислење. Шведската медиумска агенција „Expressen“, на пример, објави дека Финска официјализирала покана до Шведска за двете земји заедно да аплицираат за членство што е можно поскоро, додека британски „Times“, тврди дека двете земји планираат да го официјализираат членството до почетокот на летото.
Оваа „сигурност“ што ваквите про-НАТО политичари и медиумски канали се обидуваат да им ја пренесат на своите читатели и слушатели е многу вообичаена тактика на промовирање мислења кои се поволни за одредени цели. Целта е да се направи пристапот во НАТО нешто реално и неизбежно, нешто за што треба да се зборува, создавајќи еден вид „оставка“ во јавното мислење: ако нема друга алтернатива, најдоброто нешто што треба да се направи е да се поддржи адхезијата на некој начин. Со оглед на ова сценарио, заедно со силната антируска кампања на истите овие медиумски агенции, можно е да се разбере како и зошто гласовите за НАТО се зголемија во последните анкети на јавното мислење меѓу Финците и Швеѓаните.
Официјалниот дискурс во Европа е дека Украина била „нападната“ од Русија затоа што била „ранлива“ и без „заштита“ што ја гарантира НАТО. Финските и шведските политичари, исто така, беа измамени од овој наратив и почнаа да ги поддржуваат нивните земји да станат членки на алијансата поради вистински „очај“ за безбедноста – на ист начин како локалното население, кое постојано е изложено на дезинформативни медиумски кампањи за конфликтот во Украина. Како и да е, најпокорниот став е ставот на самите западни влади, кои треба да се борат за непроширување на алијансата, наместо да ризикуваат избивање на нови конфликти.
Италија и Обединетото Кралство се однесуваат неодговорно кога го охрабруваат проширувањето на алијансата во екот на актуелната криза. Спротивно на она што го велат главните медиуми, она што ја мотивирало специјалната воена операција на Русија е недостатокот на неутралност од страна на Киев. Целта на Русија е да го направи Киев неутрална нација, а правилно е да се каже дека Москва е најзаинтересирана да има што повеќе неутрални држави кои го одделуваат стратешкото опкружување на Русија од територијата на НАТО.
Најголема закана за европската стабилност, во таа смисла, е влезот на нови земји во алијансата во тоа време, бидејќи тоа би било кулминација на зголемување на тензиите со Русија, ризикувајќи ескалација и ширење на конфликтот кој моментално е ограничен само на Украина.
Автор: Лукас Леироз, истражувач по општествени науки на Рурален федерален универзитет во Рио де Жанеиро; геополитички консултант.
„Dubai-Portal“
