АНАЛИЗА: Договор на Ердоган и Путин за Идлиб

Рускиот претседател Владимир Путин и турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоган вчера во Сочи разговараа за ситуацијата во Сирија, особено за провинцијата Идлиб. По неколку рунди преговори, тие се согласија дека во Идлиб до 15 октомври, значи за 28 дена, на линијата на раздвојување на валдините сили и одредени терористички групи во покраината да се воспостави демилитаризирана зона која ќе биде широка од 15 до 20 километри. Договорот беше поддржан од сириската влада и Иран. Имено, веднаш по потпишувањето на меморандумот, договорот беше поддржан од иранскиот министер за надворешни работи, Мохамед Џавад Зариф, и портпаролот на министерката Бахрам Гашеми.

Според руската агенција Спутник, демилитаризираната зона ќе биде контролирана од патроли на турските сили и единица на воена полиција во Русија.

“На состанокот детално разговаравме за оваа ситуација и одлучивме да воспоставиме демилитаризирана зона од 15 до 20 километри ширина по должината на линијата на поделба меѓу оружената опозиција и владините трупи до 15-ти октомври”, изјавил Путин.

“До 10 октомври 2018 година, по предлог на претседателот на Турција, од таа зона треба да се организира повлекување на тешкото оружје, тенкови, ракетни системи, артилерија и минофрлачи од сите опозициски групи. Контролата во демилитаризираната зона ќе ја вршат мобилните патролирачки групи на турските единици и единиците на руската воена полиција “, објаснил Путин.

Претседателот на Русија изјави дека имал значајни и конструктивни разговори со својот турски колега.

“Штотуку имав значаен и конструктивен разговор со претседателот. Ова е нашиот четврти состанок оваа година. Како што знаете, пред десет дена бевме заедно на руско-турско-ирански самит во Техеран посветен на решавањето на кризата во Сирија “, рекол Путин по состанокот со Ердоган.

Путин додаде дека за време на преговорите успеале да постигнат сериозни и спокојни одлуки за Идлиб.

“Ние, меѓу другото, се фокусиравме на ситуацијата во провинцијата Идлиб, со оглед на присуството на големи групи милитанти и нивната инфраструктура. Во денешните преговори можевме да донесеме сериозни одлуки, да почнеме со решавање на акутниот проблем и да донесуваме заеднички одлуки “, изјавил Путин.

Путин додаде дека консултациите за решавање на кризата во Идлиб наскоро ќе се одржат со сириското раководство.

“Сè на сè, овој пристап е поддржан од раководството на Сирија и наскоро ќе одржиме дополнителни консултации”, им изјавил Путин за новинарите.

На состанокот, исто така, се согласија дека Русија и Турција ќе продолжат да го користат форматот Астана за решавање на конфликтот во Сирија и формирање на уставна комисија.

Според рускиот претседател, Русија и Турција ја потврдија својата решеност за борба против тероризмот во Сирија во сите негови форми.

“Договорот постигнат од страна на Русија и Турција за сириската провинција Идлиб ќе помогне да се избегне хуманитарна катастрофа во регионот”, изјави Ердоган на прес-конференцијата.

“Турција ќе ги зајакне своите точки во конфликтната зона на дезориентација. Во таа смисла, ќе спречиме хуманитарна катастрофа што би произлегла од борбите “, истакнал Ердоган.

Тој истакна дека од самиот почеток на сириската криза, Турција “прави сé што е можно” да го реши прашањето за Идлиб. Според него, меморандумот за Идлиб потпишан од двете земји гарантира дека Турција веќе не се соочува со сериозни предизвици, а овој договор “ќе биде добро достигнување за руската страна”.

Турскиот претседател додаде дека Анкара ќе продолжи да се бори против курдските сили во Сирија, за кои смета дека ја загрозуваат нивната национална безбедност.

Тој додаде дека Русија и Турција ќе вложат напори за ликвидација на терористите во сириската провинција Идлиб.

“За време на разговорот со господинот Путин, само се договоривме дека е неопходно да се реши проблемот со Идлиб. Териториите контролирани од сириската опозиција мора да бидат демилитаризирани. Опозицијата која ги контролира овие области ќе продолжи да биде таму, но во исто време, заедно со Русија, ќе вложиме максимални напори за отстранување на сите радикални групи од овие области. Сите ние ќе вложиме максимални напори за тоа “, истакна Ердоган.

Путин даде изјава од која може да се види дека турската страна ја чека уште една тешка задача.

“Москва изрази загриженост во врска со опасностите од присуството на терористички организации во Идлиб, во близина на Алепо и руската воздухопловна база во Хмеимима”, изјави Путин на прес-конференцијата со Ердоган.

Како што рековме, Путин рече дека терористите ќе мора да го повлечат тешко оружје од регионот, вклучувајќи тенкови и ракетни системи, артилерија и минофрлачи, а потоа руските и турските сили ќе ја следат демилитаризираната зона.

Рускиот претседател истакна дека улиците на Алепо-Хам и Алепо-Латакија ќе бидат отворени до крајот на 2018 година.

Турскиот весник Хуријет пишува дека претседателот Ердоган успеал да ја запре сириската офанзива на Идлиб. Меѓутоа, тој самиот презеде тешка обврска.

Како што се гледа на мапата на договорената демилитаризирана зона, турската страна има четири недели да ги убеди групите од таканаречената Слободна сириска армија, терористичката организација Џаиш ал-Иззах во северниот дел на Хам и јужниот дел на Идлиб, десетици членови на фракцијата на коалицијата Хајат Тахрир Ал-Шам предводена од сирискиот Ал- Каеда и  партија Туркестан да го повлечат своето тешко оружје како што е прикажано на мапата подолу.

Меморандумот за формирање на демилитаризирана зона во Идлиб беше потпишан од страна на рускиот министер за одбрана Сергеј Шојгу и турскиот министер за одбрана Хулуси Акар во друштво на двајца претседатели.

Следните четири недели ќе бидат прилично неизвесни. Имено, Москва, Дамаск и Техеран многу лесно се согласуваат за нивниот дел од обврската. Но, како мислат Ердоган, неговите генерали и разузнавачки служби за влијателни групи во Идлиб, пред сè во Ал Каеда, каде што има 60 отсто од територијата и поголемиот дел од фронтот со сириската армија да го повлечат тешката оружје зад договорената линија? Ова значи дека сириската Ал Каеда, или коалицијата Хајат Тахрир Ал-Шам, мора да го послуша турското раководство. Ако тоа се случи, тоа ќе падне под директна команда на Анкара, а ако не, ќе мора да се соочи со турската армија, како што вети Ердоган.

Добро познатиот експерт кој го следеше сирискиот конфликт од првиот ден, Елијах Мањиер, пишува дека овој договор е важен од неколку причини и ниту малку не му оди во прилог на Ердоган, дури и ако купи “неколку” недели на мир за терористите во Идлиб.

“Русија потпиша воен договор со член на Пактот на НАТО, Турција. Анкара сака случајот “Идлиб” да биде одложен додека не се случат уставни промени и додека мировниот процес во Женева не ја прекине војната во соседната земја. Значи, Ердоган доби повеќе време за Идлиб и ги реши своите работи со сириските групи што ги надгледува. Во исто време, на Турција му било дадено правото да ги ликвидира терористите со било која група во покраината, како и со своите сили “, пишува Елијах Мањиер на Твитер, кој се сомнева во ова сценарио.

За белите шлемови изјавил дека ќе бидат крајно разочарани затот што непотребно вршеле проба за “хемиски напад”, а САД и сојузниците ќе треба да ги вратат ракетите во магацините, сугерирајќи дека со ова е избегната опасноста од директни воздушни напади во голем обем во Сирија.

Веднаш по објавувањето на резултатите од преговорите меѓу Путин и Ердоган минатата ноќ, извршен беше ракетен напад врз Сирија, но засега нема потврда дека американските сили го сториле тоа. Покрај тоа, нападот во голема мера е отфрлен, а штетата е незначителна, како што претходно кажавме.

Луѓето се оддалечија од војната. Зошто некој на земјата би сакал да продолжи со војната, ако има простор за дипломатија? “Дали мислите дека ослободувањето на Идлиб би била прошетка?

Турција на себе презеде обврска да го отстрани тешкото оружје и групите кои никогаш не слушале ничија команда. Ако и`  соработувале со Анкара, тоа беше поради краткорочните придобивки. Конечно, подоцнежното учество во политичкиот процес не опфаќа многу од групите кои се сега во Идлиб и кои го сочинуваат мнозинството од покраината. Ако турскиот претседател имаше пет минути за да прослави минатата ноќ, од денес и во следните четири недели го чека работа која вети дека ќе ја спроведе до крај. Како ? Тоа никој не го знае, ама сепак Ердоган е искусен и знае како и секогаш да се снајде и во најтешки ситуации, особено кога влегува со гаранции и потпишување на договори.

Извор:logicno